Fiscaal partner zijn betekent dat twee personen hun belastingaangifte gezamenlijk kunnen indienen en hun inkomsten en aftrekposten kunnen verdelen. Dit geldt voor gehuwden, geregistreerde partners, en samenwonenden onder bepaalde voorwaarden. Fiscaal partnerschap kan aanzienlijke belastingvoordelen en soms nadelen met zich meebrengen.

Wie is een fiscaal partner?

Een fiscaal partner is iemand die samen met een andere persoon belastingaangifte doet en aan specifieke wettelijke voorwaarden voldoet. Voorbeelden zijn gehuwden, geregistreerde partners, of samenwonenden die een notarieel samenlevingscontract hebben of samen een kind opvoeden. Daarnaast kunnen mensen die samen eigenaar zijn van een huis ook als fiscale partners worden beschouwd.

Het is belangrijk om te weten dat fiscale partners ook fiscaal voordeel kunnen behalen door hun aftrekposten en inkomsten te verdelen. Dit kan een groot verschil maken in de inkomstenbelasting die u over het belastingjaar betaalt.

Wanneer bent u fiscaal partner?

Om fiscaal partner te zijn, moet u voldoen aan bepaalde voorwaarden zoals een huwelijk, een geregistreerd partnerschap, of samenwonen met een notarieel samenlevingscontract. Bovendien moet u op hetzelfde woonadres wonen en beide ingeschreven staan op dat adres. Ook als er een minderjarig kind in het huishouden woont, kan dit leiden tot fiscaal partnerschap.

Andere situaties waarin u fiscaal partner kunt zijn, zijn bijvoorbeeld als u samen een kind heeft of als een van beiden in een pensioenfonds is aangemeld als pensioenpartner.

Waarom is fiscaal partnerschap belangrijk en wat zijn de gevolgen?

Fiscaal partnerschap is belangrijk omdat het invloed heeft op uw belastingaangifte. Door als fiscaal partners aangifte te doen, kunt u bepaalde inkomsten en aftrekposten verdelen, wat kan leiden tot belastingvoordelen. De degene met het hoogste inkomen kan bijvoorbeeld profiteren van hogere aftrekposten.

Daarnaast kunnen fiscale partners profiteren van een hogere vrijstelling voor vermogen en mogelijk in aanmerking komen voor extra heffingskorting. Het is echter ook belangrijk om de nadelen te overwegen, zoals gezamenlijke aansprakelijkheid voor eventuele belastingaanslagen.

Voordelen van fiscaal partnerschap

Laten we de belangrijkste voordelen van fiscaal partnerschap bekijken.

1. Een van de belangrijkste voordelen van fiscaal partnerschap is de mogelijkheid om inkomsten en aftrekposten te verdelen, wat kan resulteren in lagere belastingaanslagen. Door de verdeling kunnen fiscale partners optimaal profiteren van hun aftrekposten en heffingskortingen.

Bijvoorbeeld: Peter en Tinne vormen een fiscaal partnerschap. Peter verdient 80.000 euro per jaar en Tinne 20.000 euro. Peter betaalt over de eerste €75.518 belasting tegen een tarief van 36,97%, wat neerkomt op €27.921,52. Over het resterende bedrag van €4.482 (€80.000 - €75.518) betaalt hij belasting tegen een tarief van 49.50%, wat neerkomt op €2.219,79. De totale belasting die Peter betaalt is €27.921,52 + €2.219,79 = €30.141,31. Tinne betaalt 7.394 euro tegen een tarief van 36,97%, wat leidt tot een totaal belastingbedrag van 37.535,31 euro. Als zij kiezen voor fiscaal partnerschap en besluiten 15.000 euro van Peters inkomen aan Tinne over te dragen, heeft Peter nu een inkomen van 65.000 euro en Tinne een inkomen van 35.000 euro. Peter betaalt nu 24.030,5 euro aan belasting tegen een verlaagd tarief van 36,97% en Tinne betaalt 12.939,5 euro aan belasting tegen een tarief van 36,97% op haar verhoogde inkomen. Het totale belastingbedrag is nu 36.970 euro.

2. Als fiscale partners kunnen jullie gezamenlijk aangifte doen voor de inkomstenbelasting.

Bijvoorbeeld: Joost en Margriet zijn fiscale partners en kunnen daardoor gezamenlijk aangifte doen voor de inkomstenbelasting. Als fiscale partners kunnen ze hun gezamenlijke inkomsten en aftrekposten verdelen. Bijvoorbeeld, Joost heeft medische kosten gemaakt en wil deze aftrekken. Zonder Margriet als fiscale partner zou zijn drempelinkomen €15.000 zijn, met een drempel voor zorgkosten van 1,65%, wat neerkomt op €247,5. Als fiscale partners hebben Joost en Margriet een gezamenlijk drempelinkomen van €30.000, wat een gezamenlijke drempel voor medische kosten van €495 oplevert. Door hun inkomsten en aftrekposten te optimaliseren, kunnen Joost en Margriet maximaal profiteren van de belastingvoordelen.

3. Fiscaal partnerschap is ook voordelig als u spaargelden, aandelen of andere activa heeft. U moet vermogensbelasting betalen volgens Box 3. Met een fiscale partner is het deel van uw activa waarover u geen belasting hoeft te betalen (belastingvrij vermogen) twee keer zo hoog als zonder een fiscale partner.

Bijvoorbeeld: Lucas en Paulina zijn fiscale partners. Lucas bezit activa ter waarde van 70.000 euro, terwijl Paulina slechts minimale spaartegoeden heeft. Zonder fiscaal partnerschap zou de belastingvrije som voor Lucas 57.000 euro zijn. Echter, als fiscale partners kunnen zij samen aanspraak maken op een belastingvrije som van 114.000 euro.

Nadelen van fiscaal partnerschap

Hier zijn enkele voorbeelden van nadelen:

1. Als uw partner een belastingschuld heeft, bent u als fiscale partner medeverantwoordelijk voor het afbetalen van deze schuld. Dit kan financiële druk veroorzaken, vooral als één van de partners onverwachte schulden heeft.

Bijvoorbeeld: Noud en Saar zijn fiscale partners. Noud ontdekt onverwacht dat hij een belastingschuld heeft van 10.000 euro vanwege een fout in eerdere belastingaangiften. Saar is ook verantwoordelijk voor deze schuld.

2. Sommige aftrekposten en toeslagen kunnen verloren gaan als u elkaars fiscale partner bent. Bepaalde individuele heffingskortingen kunnen niet meer volledig benut worden. 

Bijvoorbeeld: Aart en Sophie zijn fiscale partners. Sophie had recht op een belastingkorting voor mensen met een laag inkomen, omdat haar jaarinkomen 12.000 euro bedroeg. Echter, toen zij fiscale partners werden, steeg hun gezamenlijke inkomen naar 52.000 euro per jaar (40.000 euro van Aart en 12.000 euro van Sophie), wat leidde tot het verlies van deze belastingkorting.

3. Als één van de partners is pensioenfonds aangemeld als pensioenpartners, kan dit gevolgen hebben voor de verdeling van pensioengelden en belastingvoordelen die hieraan verbonden zijn. Het kan ook invloed hebben op de uitkeringen bij pensioen, afhankelijk van hoe het fiscale partnerschap wordt behandeld door het pensioenfonds.

Bijvoorbeeld: Liam en Zoë zijn fiscale partners, en Liam is bij het pensioenfonds geregistreerd als pensioenpartner van Zoë. In geval van een echtscheiding kan Liam te maken krijgen met onverwachte financiële verliezen, aangezien een deel van zijn pensioenspaargelden zal worden herverdeeld ten gunste van Zoë, volgens de voorwaarden van het pensioenfonds.

Hoe wordt u fiscaal partner?

Om als fiscaal partner erkend te worden, moet u bepaalde stappen volgen en de benodigde documentatie indienen. Dit kan onder andere betekenen dat u een notarieel samenlevingscontract moet opstellen of uw partnerschap moet registreren bij de gemeente.

Als u op hetzelfde adres staat ingeschreven dan voldoet u aan die voorwaarde, en u moet ook voldoen aan de voorwaarden zoals gezamenlijk eigenaar van een woning zijn of samen een kind hebben. Het is ook mogelijk fiscaal partners te worden door een huwelijk of geregistreerd partnerschap aan te gaan.

Zorg ervoor dat u aan de voorwaarden voldoet om als fiscaal partner te worden erkend door de belastingdienst.

Hoe dient u een belastingaangifte in als fiscale partners?

Als fiscaal partners moet u samen belastingaangifte doen. Dit betekent dat u gezamenlijk alle inkomsten en aftrekposten moet aangeven in uw aangifte inkomstenbelasting. 

Het is belangrijk om te weten dat, als u samen eigenaar van een woning bent, of jullie hebben een notarieel samenlevingscontract, dit invloed kan hebben op uw belastingaangifte. 

Hier is een eenvoudig voorbeeld van een belastingberekening:

Bram heeft een inkomen van € 40.000.

Cornelia heeft een inkomen van € 20.000.

Samen hebben zij aftrekposten van € 5.000.

Het gezamenlijke inkomen na aftrekposten is € 55.000.

Stel dat het belastingtarief 30% is. 

Daarom is het belastbare inkomen na aftrekposten 55.000 euro. 

De belasting zal dan 55.000 x 0,30 = 16.500 euro bedragen.

Als er ook een minderjarig kind in het huishouden ingeschreven staat, kan dit onder de volgende voorwaarden gevolgen hebben voor uw belastingaangifte:

Stel dat de extra aftrek voor een kind €1.500 bedraagt. 

Dan is het belastbare inkomen met inachtneming van het kind: €55.000 - €1.500 = €53.500.

De belasting met inachtneming van het kind zou dan zijn: €53.500 × 0,30 = €16.050.

Als u het hele jaar fiscale partners bent, moet u dit aangeven in uw belastingaangifte, zodat u de juiste voordelen en aftrekposten kunt toepassen. 

Hoe beëindigt u een fiscaal partnerschap?

Het beëindigen van fiscaal partnerschap kan plaatsvinden door een scheiding, het beëindigen van het geregistreerd partnerschap, of door verhuizing naar verschillende adressen. Het is essentieel om de belastingdienst tijdig op de hoogte te stellen van de wijzigingen en alle benodigde documentatie in te dienen. 

Daarnaast kan het beëindigen van fiscaal partnerschap invloed hebben op uw belastingaangifte en eventuele toeslagen, dus het is belangrijk om alle gevolgen te begrijpen en hierop voorbereid te zijn.

Kunt u samenwonen zonder fiscaal partner te zijn?

Ja, het is mogelijk om samen te wonen zonder fiscaal partnerschap. Dit kan als u geen notarieel samenlevingscontract laat opstellen en geen gezamenlijk kind heeft. Als u bijvoorbeeld niet samen aangifte doet of geen eigenaar van een eigen woning bent, kunt u samenwonen zonder door de belastingdienst als fiscale partners te worden beschouwd.

Conclusie