#ovfiets

“Een fiets is bijna niets,” zeiden de Provo’s en ze bedoelden het als een compliment. Een fiets is eenvoudig en goedkoop en zeker in de stad een ideaal vervoermiddel. Met dat inzicht waren ze hun tijd ver vooruit.

Toch maakten de Provo’s ook een fout: ze dachten dat “iets wat bijna niets was” wel niet zou worden gestolen. Vandaar hun voorstel om witte fietsen “los te laten” in de stad. Iedereen zou naar behoefte een fiets kunnen nemen en ergens achter laten. Een mooi idee dat, in tegenstelling tot wat iedereen denkt, nooit echt werd uitgeprobeerd want het witte fietsen-plan strandde in de Amsterdamse gemeenteraad.

Maar soms is de verbeelding sterker dan de werkelijkheid. In ‘De fietsrepubliek’, een ‘kostelijke cultuurgeschiedenis van het fietsen’ (aldus de achterflap, die we gelijk geven), beschrijft de Amerikaan Pete Jordan hoe de mythe ontstond dat het witte fietsen-plan wél werd gerealiseerd én bovendien een succes was. Dat collectieve misverstand vormde de kiem voor de deelfiets-projecten die later overal ter wereld zouden ontstaan.

Het immanent rechtvaardige is dat uiteindelijk ook Nederland z’n deelfietssysteem heeft gekregen: de OpenbaarVervoer-fiets of kortweg OV-fiets. Marketinggewijs is het een sterke naam: what you hear is what you get. Daar hoeft geen uitleg bij en dat heeft zich dan ook vertaald in een groot succes.

Begonnen in 2003 met zo’n 800 tweewielers is het systeem intussen op weg naar dik 20.000 fietsen. Vooral het in 2017 gratis maken van het abonnement (er wordt nu alleen nog voor het gebruik betaald) zorgde voor een explosieve toename in het gebruik. Er zijn nu  een half miljoen abonnees die vorig jaar al te gader zo’n 3,2 miljoen ritten maalden.

Zoals wel meer gebeurt als het op fietsbeleid aankomt, volgde België met jaren vertraging. In 2012 zag de Blue-bike het licht en in 2018 kunnen we spreken van een relatief succes: 16.000 abonnees die vorig jaar zo’n 180.000 ritten deden. Dat deze cijfers een stuk bescheidener zijn dan de Nederlandse heeft met véél te maken, maar zeker ook met het feit dat het project van in het begin met de handrem op moest rijden (de stad Deinze weet er alles van).

Waar de Nederlandse Spoorwegen (NS) volop inzetten op de trein-fiets-tandem (heeft u hem?), verkeert de NMBS nog steeds in de veronderstelling dat spoorverkeer kan worden beschouwd als een geïsoleerde mobiliteitsdienst. Of toch bijna. Want aan autoparkeerplaatsen wordt wél volop geld uitgegeven, terwijl de NMBS twee jaar geleden aankondigde zich uit het Blue-bike-verhaal te willen terugtrekken. Sindsdien wordt er gewerkt aan een reddingsoperatie met participatie van de provincies, Vlaanderen en mogelijk ook de (Vereniging van) Vlaamse steden en gemeenten.

Blijkens het antwoord van minister Weyts op een vraag van Martine Fournier (CD&V) deze week in het Vlaams Parlement wordt er in juni witte rook verwacht. Maar hoe de reddingsconstructie van Blue-bike er ook zal uitzien, ze zal het ultieme bewijs zijn van de tunnelvisie van de Belgische Spoorwegen.

De NMBS-toppers. Op hun manier zijn ze een beetje de Provo’s van deze tijd. Hun visie “is bijna niets”.

Ik vroeg me af waar de OV-Fiets eigenlijk vandaan kwam. Het blijkt dat het concept door ProRail bedacht is, om meer mensen in de trein te krijgen. Presentatie van OVFiets voorzitter Ronald Haverman

Met daarin de 'formule' van de OV fiets - waarin duidelijk wordt hoe succes 'gegarandeerd' werd: - Er passen er vele naast elkaar (handig voor Prorail & verhuurders - Ze zijn makkelijk te huren zonder gedoe met borg enzo. - Lokale fietsenstallingen kunnen franchisehouder worden en krijgen het meeste geld binnen - Iteratief te werk: Er is begonnen met drie locaties.

Snel & gemakkelijk

De OV-fiets is de snelle en gemakkelijke huurfiets in het openbaar vervoer. Deze blauwe fiets is zonder rompslomp te huur op ongeveer honderd locaties, vooral bij NS-stations. Een OV-fiets huren kan binnen een minuut, want tijdrovende handelingen zijn geautomatiseerd. Op vertoon van een geschikt gemaakte NS-kaart, een aparte OV-fietspas, een Mobilty Card of uiteindelijk de nieuwe OV-chipkaart, krijgen pashouders een of twee OV-fietsen mee om hun reis flexibel te vervolgen. Ze hoeven dus geen legitimatie te tonen, geen contract in te vullen en geen borg te betalen. De OV-fiets is een robuuste en fris uitziende fiets met een eigen uitstraling, geschikt voor dames en heren. Het betalen gaat snel en gemakkelijk: achteraf per automatische incasso. Het tarief is te vergelijken met een busretourtje. De OV-fiets is de snelst groeiende vorm van openbaar vervoer. Hij geeft pashouders de vrijheid om te gaan en te staan waar ze willen. Met de OV-fiets heb je overal een fiets.

Efficiënt ruimtegebruik

Initiatiefnemer ProRail heeft er baat bij dat het spoor zo goed mogelijk wordt benut en dat dus zoveel mogelijk mensen met de trein reizen. De OV-fiets maakt het laatste stukje ná de trein en daarmee de hele reis aantrekkelijker. OV-fietsen verwisselen vaak van ‘baasje’ en staan maar kort stil op het station. Bovendien kunnen identieke OV-fietsen dichter op elkaar worden gestald. De collectieve OV-fiets springt dus efficiënter om met de schaarse ruimte bij stations dan de individuele privé-fiets.

Landelijke formule