#microbrouwerij

Verschillende cafés en terrassen in Kaapstad serveren Darling bier. De flesjes zijn wat groter dat normaal, fors zelfs met 550 ml. en voorzien van een hip en strak logo. Sinds 2010 brengt microbrouwerij Darling Brew vier bieren voort. Het eerste dat opvalt, bij het proeflokaal in het plaatsje Darling, is de strakke inrichting. Een glanzende tap, een zwarte, stalen bar en robuuste houten tafels. De muren zijn krijtbordzwart en staan vol met de heerlijke hapjes die de proeverij compleet maken, zoals tijgergarnalen in een korstje van bier en sesamzaad. Het moderne design van het proeflokaal contrasteert nogal met het ingeslapen dorpje Darling, dat vooral bestaat uit schattige huisjes met bloemen op de veranda’s. Slow bier uit een slow dorpje.

Het eerste bier dat gebrouwen werd kreeg de naam Slow Beer. De makers waren op zoek naar een alternatief voor termen als ‘premium’, ‘craft’ of ‘handmade beer’ en ‘slow beer’ vatte hun filosofie goed samen. Zoals microbrouwers betaamt, schenken zij veel aandacht aan het maken van bier en hiermee zetten zij zich af tegen de massaproductie van grote bierconcerns. Na dit eerste langzame biertje, volgden nog drie soorten: Native Ale, Bone Crusher en Black Mist. Alle drie geïnspireerd op een ander dier uit de omgeving (zeeschildpad, gevlekte hyena en adelaar). De bovengistende Native Ale is iets donkerder van kleur dan een pilsener, maar met 4% drinkt hij makkelijk weg. De Bone Crusher is een fris witbier met een zoete nasmaak, veroorzaakt door het gebruik van sinaasappelschil in het brouwproces. Vergis je niet, een fles van 550 ml. witbier met een percentage van 6%, doet zijn naam eer aan. Ten slotte de Black Mist, je moet er van houden. Maar deze donkere en bittere stout is ook voor de sceptici de moeite waard om eens te proberen. Dankzij of ondanks de koffieachtige smaak, dat is aan de drinker om te bepalen.

Een proeverij bestaat uit vier bieren en heerlijk eten in een rustiek landelijk dorpje (gaap…). De brouwerij bevindt zich op een industrieterrein in Kaapstad en is zelf niet te bezoeken. De makers van Darling Brew hebben bewust gekozen voor de grote flessen en zetten zichzelf op de biermarkt met een strak design. In de populaire tenten van Kaapstad kun je dan ook lekker lang pronken met je enorm strakke biertje. Doe dat dan het liefst met een Bone Crusher.

BIRKENHEAD

Voor de makers van Darling dienden verre reizen als inspiratie om zelf bier te gaan brouwen. Voor Birkenhead was een schipbreuk uit 1852 een logische aanleiding. Dat jaar liep de HMS Birkenhead op een rots voor de kust van Stanford. De soldaten wachtten rustig in de rij totdat hun families veilig op de reddingsboten waren. Alle vrouwen en kinderen werden gered, 445 soldaten gingen onder met het schip. Dit verhaal staat vermeld op het etiket van elk flesje. Dit wil niet zeggen dat de brouwerij al zo lang bestaat, pas in 1988 werd het eerste Birkenhead biertje gebrouwen. Dit geeft maar weer eens aan hoe jong de biercultuur in Zuid-Afrika nog is. De vraag naar speciaal bier blijft toenemen, waardoor steeds meer microbrouwerijen het licht zien. Zoals de gids van Birkenhead vertelt: “De mensen zijn massaal geproduceerd bier zoals Castle en Black Label zat”. Deze bieren worden allemaal geproduceerd door een van de grootste concerns ter wereld, South African Breweries (SAB).

Als je het Birkenhead terrein in Stanford oprijdt vallen direct de grote wijngaarden op. Je vraagt je bijna af of je wel naar een bierbrouwerij op weg bent. Naast bier maakt Birkenhead sinds enkele jaren ook wijn, wat nu eenmaal wat meer ruimte inneemt. Binnen in het grote complex met bar en restaurant zie je gelukkig direct de koperen brouwketels staan. Birkenhead maakt vijf verschillende bieren. Degenen die hierbij opvallen zijn de Honey Blonde Ale (6%) en Birkenhead Pride (4,5%). Ondanks de lieve naam is de Honey Blonde geen typisch ‘vrouwenbiertje’. Omdat het niet bitter is drinkt het makkelijk maar heeft het wel een stevige smaak. Voor die paar dagen dat het regent in Zuid-Afrika kun je de Birkenhead Pride tevoorschijn halen. Een ‘English ale’ met hop uit regenachtig Engeland, waardoor deze net even een andere smaak krijgt. Voor de echte Engelsman is er ook nog de Chocolate Malt Stout (4,5%). De Pilsner (4,5%) en Premium Lager (4,5%) zijn de meer doorsnee bieren in het assortiment. Als extraatje kun je nog de Black Snake proberen: een mix van stout, Honey Blonde Ale en… brandy. Met een alcoholpercentage van 10% wordt deze als te gevaarlijk beschouwd voor bij de proeverij.

Bij een tour door de brouwerij krijg je eerst de brouwketels te zien, met een capaciteit van 2000 liter. Omdat Birkenhead snel groeit zullen ze binnenkort meer ketels moeten hebben om de vraag aan te kunnen. Vanaf de ketels loop je met het proces mee naar de volgende ruimte waar een grote verzameling tanks, machines en lege flesjes staat. Hier zie je alle onderdelen van het brouwproces ineen. De fusten worden met de hand gevuld, en de flesjes worden handmatig in de bottelmachine gezet. Als de kroon erop zit worden de flesjes verplaatst naar de etiketmachine. Mannen en vrouwen met laarzen zijn hier druk in de weer. Overal staan kratjes die om de beurt gevuld worden. Op de zijkant staan de slogans: ‘Bier makers, vriende makers’ en ‘Kenteken van die beste bier’. Daarnaast het logo van SAB. Huh? De gids kan dit misverstand niet snel genoeg de wereld uit helpen. “Nee nee, er is geen connectie met SAB! We hebben deze kratjes alleen van hen gekocht.”

Als je in het Birkenhead restaurant eten bestelt (veel gerechten zijn bereid met bier), kun je behalve van je eten en drinken genieten van een prachtig uitzicht over de bergen. Maar in het ietwat massale complex is het eigenlijk niet zo gezellig als in de chaotische brouwerij zelf.

NEWLANDS - SAB

Tegenover de microbrouwerijen komt één van de grootste bierconcerns ter wereld ook uit Zuid-Afrika, namelijk SAB (South African Breweries, onderdeel van het nog grotere SABMiller). Eén van de locaties waar bier op grote schaal wordt geproduceerd is de Newlands Brewery in Kaapstad. Verschillende brouwmeesters van de opkomende microbrouwerijen baseren hun succes op het idee dat de meeste mensen het massabier zoals Castle zat zijn. Wij wilden met eigen ogen zien hoe die brouwerij eruit ziet. De grote bierproducent waar alle kleine ambachtelijke brouwers tegenop brouwen met lekkere, langzame en speciale bieren.

De Newlands Brewery in Kaapstad dateert van halverwege de 19e eeuw en is de oudste van Zuid-Afrika. De schepen die toen in Kaapstad een tussenstop maakten om voedsel en water in te slaan, vulden hier ook hun biervoorraad aan. Eerst werd er in Newlands, een wijk in de zuidelijke suburbs van Kaapstad, alleen Castle bier gebrouwen, maar in 1956 ging de brouwerij op in South African Breweries. SAB is inmiddels een van de grootste bierconcerns ter wereld, met veel verschillende biermerken zoals Castle, Black Label, Peroni, Pilsner Urquell en ook Grolsch. Aan Castle, het meest gebrouwen bier in de Newlands Brewery, wordt behalve de vier basisingrediënten (water, gerstemout, hop en gist) ook maïs toegevoegd om het een net andere smaak mee te geven.

Een tour door de Newlands Brewery is een wandeling door de gigantische fabriek. Er wordt namelijk 450 miljoen liter bier per jaar geproduceerd. Je kunt niet alleen een kijkje in de brouwketels nemen, maar ook de indrukwekkende schoonmaak-, vul- en labelmachines in werking zien. In de enorme fabriekshal krijg je een goede indruk van de grote aantallen flessen die met hoog tempo door de machines razen. Wanneer de vuile flessen de fabriek binnenkomen, worden de kroonkurken er machinaal afgehaald. Het is namelijk ‘Kaapstedelijk’ gebruik om deze terug op de lege fles te doen. Het verhaal gaat dat je kater daardoor minder wordt… De laatste stop van de tour is het café waar je uit alle bieren van SAB kunt kiezen. Helemaal aan deze kant van dit continent kun je zelfs een halve liter Grolsch proeven.