Rruga e "Fortuzit", "maternitet" i sportit shqiptar - Nga Bedri Alimehmeti
E cilĂ«suam tĂ« tillĂ«, sepse nga kjo rrugicĂ« nĂ«pĂ«r fushat e blerta tĂ« futbollit ndĂ«r vite kanĂ« zbritur talentĂ« tĂ« shumtĂ« e tĂ« spikatur. Madje, bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« listĂ« tĂ« gjatĂ«, mes tĂ« cilĂ«ve bien nĂ« sy futbollistĂ«, qĂ« kanĂ« veshur jo vetĂ«m fanellĂ«n bardheblu tĂ« TironĂ«s, tĂ« Partizanit e Dinamos, por edhe atĂ« tĂ« ekipit kombĂ«tar. KĂ«shtu duke renditur tĂ« parĂ«t kampionĂ«t e hershĂ«m tĂ« TironĂ«s sĂ« viteve 30-tĂ« si Maliq Petrela, Hasan Balla, Sllave Llambi e Foto Janku, lista vijon me Kostandin (Koç) Paci, Sedat Ohri, Masar MĂ«niku (Beliu), Miço, Aristidh e David Papadhopulli, Mario, Alfred e Edmond Ruço, Luigj (Bixhi) Bytyçi, Esad, Gani e Parid Beliu, Naim e Agron Balla, Ilia Llanga, Petrit Dedej, SulĂ« (SkĂ«nder) Mazreku, Astrit Ramadani, Jani e Romeo Rama, Fatos Daja, Ali (Liçe) Arbana, Kujtim Kika etj e deri tek mĂ« i fundit futbollist i kĂ«saj rruge i talentuari Asion Daja, qĂ« kĂ«tĂ« sezon po luan pĂ«r TironĂ«n. Aty nĂ« gurĂ«t e kalldrĂ«mtĂ« tĂ« kĂ«saj rrugice, nĂ«pĂ«r kopshtet e familjeve Beliu, Kika, Dedej etj., u mbrujt sĂ« pari talenti i kĂ«tyre djemve, qĂ« u zhvillua mĂ« tej nĂ«pĂ«r oborret e kĂ«ndet sportivĂ« tĂ« shkollave âLuigj Gurakuqiâ e âKostandin Kristoforidhiâ, pĂ«r tĂ« shpĂ«rthyer mĂ« pas nĂ« fushĂ«n âPunaâ, e mĂ« pas nĂ«pĂ«r fushat e blerta tĂ« mbarĂ« vendit, pĂ«r ta na dhuruar emocione e kĂ«naqsi pafund.
Fragment nga libri âSportistĂ«t e rrugicave tĂ« TironĂ«sâ qĂ« Bedri Alimehmeti po bĂ«n gati pĂ«r botim.
Rruga e âFortuzitâ, âmaternitetâ i sportit shqiptar
Rruga e âFortuzitâ, nuk diskutohet Ă«shtĂ« ndĂ«r mĂ« tĂ« vjetrat e kryeqytetit. Mban emrin âAsim Vokshiâ, por pĂ«r nga shumĂ«llojshmĂ«ria e sportistĂ«ve gjason me njĂ« âmaternitetâ tĂ« sportit mĂ« sĂ« shumti i atij bardheblu. Dhe me tĂ« drejtĂ«, nĂ« tĂ« dy krahĂ«t e pĂ«rzgjatimit tĂ« saj nĂ«pĂ«r sheshet mes rrugicave, qĂ« derdhen tek ajo, nĂ« oborret e shkollave â10 Korrikuâ (sot gjimnazi âSinan Tafajâ), gjimnazi âSami FrashĂ«riâ, âLidhja e Prizrenitâ, âMigjeniâ etj, u âkultivuanâ ndĂ«r vite me dhjetra sportistĂ« cilĂ«sorĂ«, duke nisur nga themelimi i FK Tirana mĂ« 15 gusht 1920 e deri mĂ« sot.
Kopshti i Rukes, gjendej thuajse buzĂ« pĂ«rzgjatimit tĂ« saj ishte pronĂ« e familjes sĂ« Ibrahim Fortuzit, i cili si edhe shumĂ« tiranas e kishte lĂ«nĂ« papunuar enkas atĂ« copĂ«z tĂ« bahçes, qĂ« çunat tĂ« mos i coptonin kĂ«mbĂ«t nĂ«pĂ«r gurĂ«t e rrugicĂ«s. I thonin kopshti i Rukes, ngaqĂ« pĂ«r tĂ« nĂ« pjesĂ«n e punuar, ku mbilleshin zarzavate dhe kishte plot pemĂ« kujdesej nĂ«nĂ« Rukia, e shoqja e Ibrahim Fortuzit, tĂ« cilĂ«s çunat Ă« mĂ«hallĂ«s shpesh kur e shihnin duke punuar, linin lojĂ«n dhe e ndihmonin, pĂ«r tĂ« vaditur, capuar, shkundur manat, apo pĂ«r tĂ« vjelur rrushin, fiqtĂ«, kumbullat etj. NĂ« kopshtin e Rukes, ku sot ngrihet njĂ« pallat shumĂ«katĂ«sh dhanĂ« shenjat e para tĂ« talentit plot djem tĂ« rrugĂ«s sĂ« âFortuzitâ, qĂ« e ndan mĂ« dysh Bulevardin âZog Iâ dhe e lidh atĂ« me rrugĂ«t e âDurrĂ«sitâ, âMine Pezaâ dhe âBarikadaâ. NĂ« gjatĂ«sinĂ« e saj prej rreth 700 m, kanĂ« dalĂ« aq shumĂ« sportistĂ« cilĂ«sorĂ« nĂ« fusha tĂ« ndryshme, sa ndoshta mund tĂ« bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« rast unikal.
VetĂ«m futbollistĂ« ekipit kombĂ«tar kjo rrugĂ« i ka dhĂ«nĂ« pesĂ«. Dhe kur themi pesĂ«, saktĂ«sojmĂ« se, bĂ«het fjalĂ« pĂ«r pesĂ« yje dhe mendojmĂ« se nuk e kemi tepruar, sepse faktikisht flitet pĂ«r emra sugjestionues: SkĂ«nder Halili, Panajot Pano, Gani Merja, Blendi Nallbani dhe Indrit Fortuzi. NjĂ« âkonstilacionâ i vĂ«rtetĂ«.
NĂ« kĂ«tĂ« rrugĂ«, madje nĂ« âzemĂ«râ tĂ« saj kemi njĂ« âDinasti Sportiveâ.
Banor i lashtĂ« i kĂ«saj rruge ku lindi dhe banoi pĂ«r shumĂ« vite deri sa ndĂ«rroi jetĂ« ishte Besim Hamdiu (Qorri)-Selimi, gjyqtar i UEFA-s. Ai ishte njeriu qĂ« gjithĂ« jetĂ«n ia kushtoi mirĂ«mbajtjes sĂ« terreneve sportive, qĂ« nĂ« vitet â30 tĂ« shekullit tĂ« kaluar nĂ« fushĂ«n e Shallvares dhe deri sa doli nĂ« pension nĂ« stadiumin âQemal Stafaâ. Ai ishte themeluesi i ekipit Rinia dhe nismĂ«tar i bashkimit tĂ« dy skuadrave tĂ« njohura mĂ« 1942, Shpresa dhe Rrufeja, nĂ« njĂ« ekip tĂ« vetĂ«m Shprefeja, qĂ« u bĂ« âkombĂ«tarja kuqeziâ nĂ« pĂ«rballjet me skuadrat italiane gjatĂ« viteve 1942-1943. I biri i tij Nazimi, qĂ« u nda i ri nga jeta ishte futbollist mjaft i talentuar luajti pĂ«r TironĂ«n, Partizanin dhe LokomotivĂ«n e DurrĂ«sit. Vera, e bija, ishte volejbolliste e shkĂ«lqyer e TironĂ«s dhe e ekipit kombĂ«tar, pasuesja e njohur e shuteres sĂ« famshme Fahrie Hoti. Ajo e kishte lidhur jetĂ«n me Aurrel VerrinĂ«, ish-futbollist i TironĂ«s sĂ« viteve â60. Margerita vajza e tyre ishte njĂ« nga basketbollistet mĂ« nĂ« zĂ« tĂ« vendit, e cila pĂ«r shumĂ« vite u aktivizua me TironĂ«n mĂ« pas edhe te Flamurtari i VlorĂ«s.
MĂ« tej nĂ« vijim tĂ« rrugĂ«s âFortuziâ duke dalĂ« nĂ« atĂ« tĂ« âDurrĂ«sitâ banoi pĂ«r shumĂ« vite Hysen Hysenaj, ish-futbollist i VllaznisĂ« sĂ« ShkodrĂ«s, atlet i gjithanshĂ«m, sekretar i klubit Tirona, gjyqtar ndĂ«rkombĂ«tar futbolli nga mĂ« tĂ« shquarit nĂ« vendin tonĂ«. Kujtimi, i biri, futbollist i TironĂ«s dhe mĂ« pas i ekipit tĂ« Kombinatit.
Aty, thuajse pranë familjes Hysenaj, ka banuar në kohën kur sapo kishte shpërthyer talenti i tij në ringun shqiptar edhe boksieri i njohur i Tironës, Lec Gjoni. Kurse ca më tej, Thanas Mitrushi, kuadër i njohur fiskulture, pedagog e trajner. Shkëlqeu si trajner në drejtimin e ekipit të volejbollit (femra) të Tironës, të cilin e shpalli disa herë kampion.
Veç të madhit Panajot Pano, futbollisti më i shquar shqiptar i të gjitha kohrave në familjen e Thoma Panos, këpuctarit mjeshtër duarartë, e cila për disa dekada ka banuar në këtë rrugë, një karrierë të pasur sportive ka patur edhe e motra e tij, Kaliroi Pano (Dhales), kampione kombëtare në hedhjen e shtizës, e cila më pas për vite me radhë qe mësuese e edukimit fizik.
âDinastia Merjaâ
Fillimisht duhet skjaruar fakti qĂ« kjo familje nĂ« TironĂ« njihet me dy mbiemra. AtĂ« tĂ« saktin Gjasula, me tĂ« cilin rezultojnĂ« tĂ« regjistruar nĂ« dokumentat e zyrĂ«s civile, dhe Merja aq shumĂ« tĂ« pĂ«rdorur prej pjestarĂ«ve tĂ« saj edhe sot e kĂ«saj dite. Gjithsesi pak rĂ«ndĂ«si ka, tashmĂ« ky fakt Ă«shtĂ« i qartĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«. NdĂ«rkohĂ« duhet thĂ«nĂ« se mĂ« parĂ« se Ganiu, nĂ« futboll Ă«shtĂ« dalluar i vĂ«llai i tij mĂ« i madh Xhaferri, qĂ« ka luajtur me TironĂ«n dhe me LuftĂ«tarin. Kurse Ganiu sĂ« pari spikati si talent tek Tirona, madje qĂ« nĂ« kampionatin e vitit 1950, pĂ«r tĂ« shpĂ«rthyer nĂ« vitin 1953 tek Partizani si njĂ« nga mesfushorĂ«t mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« vendit. Ganiu shquhej sidomos pĂ«r goditjet nga distanca, tĂ« cilat i realizonte nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« befasishme me njĂ« forcĂ« goditĂ«se tĂ« paparĂ«. Me fanellĂ«n kuqezi tĂ« ekipit kombĂ«tar luajti nĂ« disa takime ndĂ«rkombĂ«tare. NĂ« kampionatin e vitit 1958 u shpall futbollisti mĂ« i mirĂ«. Me Partizanin fitoi tre tituj kampion, mban titullin âMjeshtĂ«r i Merituarâ dhe âNderi i Sportit Shqiptarâ. SkĂ«nder Halili, nipi i tyre padyshim, qĂ« Ă«shtĂ« pjestar i kĂ«saj âdinastieâ, jo thjesht se ishte djali i motrĂ«s sĂ« tyre, por mĂ« sĂ« shumti ngaqĂ« u rrit nĂ« gjirin e familjes Merja dhe u mĂ«kua qĂ« sĂ« vogli nga dajot e tij Xhafa e Ganiu me dashuri tĂ« pakufishme e pasion tĂ« madh pĂ«r futbollin, tĂ« cilin e interpretoj aq bukur nĂ« fushĂ«n e blertĂ«. E madje, jo mĂ« kot nĂ« fillimet e shkĂ«lqimit tĂ« talentit tĂ« tij u bĂ« i njohur me mbiemrin e dajove SkĂ«nder Merja. SkĂ«nderi mban titujt: âMjeshtĂ«r i Madhâ, âMjeshtĂ«r i Merituarâ, âNderi i Sportit Shqiptarâ dhe âMirĂ«njohje e qytetit tĂ« TironĂ«sâ, fitues i tre titujve kampion me Dinamon (1960) dhe TironĂ«n dy mĂ« 1964-1965 e 1965-1966. Me fanellĂ«n kuqezi tĂ« kombĂ«tares zhvilloi nĂ«ntĂ« takime. PĂ«r njĂ« arsye absurde, u dĂ«nua dhe nuk u lejua tĂ« luaj futboll. U nda nga jeta nĂ« vitin 1982 nĂ« moshĂ« fare tĂ« re. Nga viti 2000 qendra stĂ«rvitore e futbollistĂ«ve tĂ« TiranĂ«s, stadiumi i qytetit tĂ« nxĂ«nsave me njĂ« vendim tĂ« KĂ«shillit Bashkiak tĂ« TiranĂ«s mban emrin e tij âSkĂ«nder Haliliâ. Jurgeni, i nipi i Xhaferrit u rrit nĂ« Gjermani, ku ende i mitur pati emigruar me prindĂ«rit nĂ« vitin 1990, vijon tĂ« luaj ende edhe sot nĂ« BundesligĂ«. Fillimisht shkĂ«lqeu si futbollist nĂ« radhĂ«t e Frajburgut.
Pak metra pasi kthen nga bulevardi âZog Iâ dhe futesh nĂ« rrugĂ«n e âFortuzitâ gjendesh nĂ« pĂ«rqendrimin e familjes sĂ« njohur tiranase Nallbani, qĂ« i ka dhĂ«nĂ« sportit talentĂ« nĂ« shumĂ« disiplina.
âDinastia Nallbaniâ
Shabani, i ati i portierit Blendi Nallbani, ka luajtur futboll me TironĂ«n dhe me Dinamon e ShkodrĂ«s. Astriti ose âXofiâ siç njihet ka qenĂ« portieri i TironĂ«s, padyshin ndĂ«r mĂ« tĂ« dallkuarit. Mban titullin âMjeshtĂ«r Sportiâ dhe sot vijon tĂ« jetĂ« pjestar i stafit teknik tĂ« skuadrĂ«s. PĂ«rgatitĂ«s i shkĂ«lqyer portierĂ«sh tek bardheblutĂ« qĂ« nga viti 1993. Madje, nĂ« kĂ«tĂ« detyrĂ« ka fituar shtatĂ« tituj kampionĂ« dhe disa kupa e superkupa tĂ« ShqipĂ«risĂ«. Blendi, padyshim njĂ« ndĂ«r âgardianĂ«tâ mĂ« tĂ« shquar tĂ« portĂ«s nĂ« kampionatet tona. Ende pa i mbushuar 19 vjeç zbriti nĂ« âUembiâ nĂ« radhĂ«t e ekipit kombĂ«tar. Mban titullin âMjeshtĂ«r Sportiâ, tetĂ« herĂ« kampion i vendit: njĂ« me Partizanin dhe shtatĂ« tituj me TironĂ«n, katĂ«r kupa e tre superkupa. Aktualisht Ă«shtĂ« drejtor i klubit sportiv Studenti. Kurse Zyhdiu dhe Seiti, u shquan nĂ« vitet 60-tĂ« si atletĂ« nĂ« pistat e vrapimeve.
Karshi përqendrimit të Nallbanëve në krahun tjetër të rrugës janë Fortuzët, një fis i tërë i njohur për traditat e tij qytetare.
NĂ« radhĂ«t e kĂ«saj âdinastieâ shkĂ«lqen e vezullon âZoguâ, Indrit Fortuzi. Futbollist ndĂ«r mĂ« tĂ« shquarit e topkĂ«mbĂ«s shqiptare, âTopi i ArtĂ«â pĂ«r vitin 2001. Dy herĂ« golashĂ«nuesi mĂ« i mirĂ« i ShqipĂ«risĂ« 2000-2001 me 30 gola dhe 2001-2002 me 24 gola. NdonĂ«se fillimet i pati me Dinamon, talenti i tij nĂ« âqilimin e blertĂ«â shpĂ«rtheu fuqishmĂ« me gjithĂ« spektrin e ngjyrave tĂ« tij tek Tirana. Me fanellĂ«n bardheblu fitoi gjashtĂ« tituj kampion i ShqipĂ«risĂ« dy kupa dhe njĂ« superkupĂ« tĂ« ShqipĂ«risĂ«. Me fanellĂ«n kuqezi tĂ« kombtares, tĂ« cilĂ«n e veshi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« kur ishte vetĂ«m 18 vjeç ka zhvilluar mbi 20 ndeshje. NdĂ«rkohĂ« ka luajtur edhe nĂ« kampionatin helen pĂ«r ngjyrat e Apolon tĂ« AthinĂ«s e Iraklis tĂ« Selanikut. Veçmas tĂ« famshmit âZogâ, futbollistĂ« kanĂ« qenĂ« edhe dy xhaxhallarĂ«t e Indritit, Ismaili (Moja) dhe Agroni.
Dhe vargu i sportistëve të kësaj rruge vijon më tej me emrat e Besim Beshirit, Gazmend Bahollit dhe Astrit Deliallisit, të gjithë futbollistë, që kanë luajtur me Tironën.
Mirush Deliallisi, pedagog dhe trajner i ekipit kombëtar të atletikës në garat e hedhjeve është një nga bonarët e hershëm të kësaj rruge. Nga Deliallisët ka spikatur në volejboll Manjola, në ekipin e Studentit.
NĂ« rrugĂ«n âFortuziâ ka banuar pĂ«r disa kohĂ« dhe familja e Neptun Bajkos, ish-futbollist i Partizanit, trajner i kĂ«tij ekipi dhe i skuadrĂ«s tonĂ« kombĂ«tare.
ShtĂ«pia e Telat Agollit, babait tĂ« cirkut shqiptar tashmĂ« merret si pikĂ« referimi pĂ«r tĂ« treguar, se ku banon: âTek shtĂ«pia Telat Agollit te rruga âFortuzitâ,- thonĂ«, â aty e kemi shtĂ«pinĂ«â. Por, Telat Agolli nuk njihet vetĂ«m si akrobat, âArtist i popullitâ, por edhe si mundĂ«s kampion dhe peshĂ«ngritĂ«s rekordmen kombĂ«tar. E bija e tij Luljeta, pĂ«r shumĂ« vite luajti basketboll me TironĂ«n.
Banor i hershëm i kësaj rruge është ehde Metush Seferi, presidenti i parë i FK Tirana, pas viteve 90-të, biznes,meni i parë që iu afrua skuadrës bardheblu në momente tejet të vështira. ka qenë pikërisht viti 1993, kur skuadra atë sezon me shumë vështirësi kishte arritur të qëndronte në kategorinë e parë. Ishte pikërisht mbështetja financiare e Metush Seferit, ajo qe e ngriti ekipi e Tiranës sërish në elitën e futbollit shqiptar. Dhe në pesë vite të presidencës së Metush Seferit, skuadra fitoi tre tituj kampion radhazi: 1994-1995, 1995-1996 dhe 1996-1997 dhe dy Kupa të Shqipërisë: 1994 dhe 1996.
NĂ« pikĂ«takimin e saj me bulevardin âZog Iâ nĂ« njĂ« nga godinat e para, qĂ« u ngritĂ«n pas çlirimit jeton edhe sot Bujar Labinoti, sportist i gjithanshĂ«m, trajner e kuadĂ«r drejtues, NĂ« kohĂ« tĂ« ndryshme ka drejtuar klubin e Korabit tĂ« PeshkopisĂ« dhe Partizanin.
Kurse nĂ« krahun tjetĂ«r tĂ« bulevardit, ku vijon zgjatimi i saj pĂ«r tâu bashkuar mĂ« pas me rrugĂ«n âBarikadaâ kishte pĂ«rqendrimin e saj familja Caslli, qĂ« i ka dhĂ«nĂ« sportit shqiptar
âDinastia Caslliâ
NjĂ« emĂ«r tĂ« nderuar Osman Caslli, apo ânjeriu i sportitâ siç njihet, sepse ushtroi futbollin, baskebollin, atletikĂ«n dhe peshĂ«ngritjen. MĂ« pas Osmani u shqua si pedagog e trajner. Drejtoi ekipin e tĂ« rinjve tĂ« TironĂ«s dhe Studentin e UT. FalĂ« punĂ«s sĂ« tij mbi âqilimin e blertĂ«â kanĂ« zbritur mjaft emra tĂ« njohur tĂ« futbollit shqiptar. Shefqeti, i vĂ«llai qe mundĂ«s e peshĂ«ngritĂ«s kampion, kurse mĂ« pas u bĂ« gjyqtar i njohur i FIFA-s. Drejtoi me mjaft kopetencĂ« e rigorozitet ndeshje shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r vite me radhĂ« nĂ« kampionatet tona dhe nĂ« arenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare. Eqeremi, vĂ«llai mĂ« i vogĂ«l luajti futboll fillimisht me TironĂ«n, me Dinamon dhe Erzenin e Shijakut.
Pranë familjes Caslli kemi familjen Reka, nga gjiri i së cilës ka dalë krijuesi e themeluesi i akrobacisë shqiptare Ismail Reka, njeriu që përgatiti me duart e tij me dhjetra talentë akrobatë, xhoglerë, ekuilibristë e klounë. Nga kjo familje u dallua si akrobat edhe Njaziu.
Fragment nga libri âSportistĂ«t e rrugicave tĂ« TironĂ«sâ, qĂ« Bedri Alimehmeti po bĂ«n gati pĂ«r botim
Publikohet për her t`par në faqen Tirona
Rruga e âFortuzitâ, âmaternitetâ i sportit shqiptar â Nga Bedri Alimehmeti was originally published on Tirona - Komuniteti Tironas Venaliu
