#martijnvankoolwijk

In deze rubriek lees je de posts van een getalenteerde schrijver. Deze week het derde en laatste deel in het drieluik van schrijver Martijn van Koolwijk, over het overlijden van zijn broertje. Deel 2 lees je hier.

Na de uitvaart staan we met zijn allen in Café de Barron. We hebben de koffie en cake bij het uitvaartcentrum overgeslagen. Een twintigjarige die sterft, eer je niet met koffie en cake. Het café is speciaal voor ons eerder open gegaan. Uit de speakers knalt Eminems album Relapse, de laatste cd die Jeroen ooit kocht. “Here comes the rain and thunder now. Nowhere to run, to run to now. I’ve disappeared, don’t wonder how, looking for me? I’m underground” schreeuwt de rapper terwijl wij ons bier drinken, in de regen sigaretten roken en verhalen over Jeroen ophalen. Het is bizar hoeveel mensen er zijn die ik nooit eerder heb gezien.  Mensen die ik na vandaag, als er ooit iets is, altijd kan bellen.

Om vier uur opent de kroeg ook voor reguliere gasten. Buiten is de zon gaan schijnen. Met een grote groep vrienden van zowel Jeroen als van mij vertrekken we in een bonte, aangeschoten stoet richting de Rijn. Onderweg halen we bier en chips om het leven dat er was te vieren. Zijn vrienden hebben onder de brug graffiti gespoten. Het is een indrukwekkend gezicht: het hoofd van mijn broertje in driekleurige zeefdrukstijl op een muur. Uitkijkend over de plek waar hij enkele dagen eerder onder water vocht voor zijn leven. Een oudere man met dun wit haar en een klein vuilnisbakhondje houdt halt. “Is dat voor die jongen die hier verdronken is?” vraagt hij. Ik knik. “Erg hoor.” zegt de man. “Ik zie hier zo vaak mensen zwemmen als ik Bartje uitlaat. Het is een wonder dat het zo vaak goed gaat.” Hij groet mij en ik neem een slok uit mijn blikje. De zoveelste slok die ik de afgelopen week heb genomen. Ik word er zelfs niet meer dronken van.

In de jaren die volgen, ben ik uit Arnhem verhuisd, maar nog steeds bezoek ik iedere tweede juli de Rijn. Elk jaar is het weer een verrassing wie er nog meer zullen zijn om Jeroen te herdenken. Soms hangen er bij mijn aankomst al bloemen om de paal op de krib waar hij als laatste stond. De man met het hondje heb ik er de afgelopen twee jaar niet meer gezien. De graffiti is door de gemeente verwijderd. Onderaan de John Frostbrug is inmiddels een stadsstrand inclusief zwemplas aangelegd. Mijn verdronken broertje herdenk ik sinds dit jaar tussen de rosé slurpende ArtEZ-studenten, gezinnen uit de naastgelegen wijk Malburgen en Poolse seizoenarbeiders. Jeroen is dood, maar het leven gaat verder. Bijna alles verandert en dat is vreemd genoeg oké.

In deze rubriek lees je de posts van een getalenteerde schrijver. Deze week het tweede deel in het drieluik van schrijver Martijn van Koolwijk, over het overlijden van zijn broertje. Deel 1 lees je hier.

Het is donderdagmiddag, zoals iedere donderdag werk ik thuis. Dat is maar goed ook, want ik heb het een beetje laat gemaakt gisteren. Een biertje op het terras werd een paar biertjes in het park en uiteindelijk een avond stappen met mijn broertje en zijn vrienden. Ik ben veel te laat en met een kater opgestaan. Terwijl de computer opstart en de koffie doorloopt, stap ik onder de douche. Ik spoel het gevoel van misère van me af. Ondertussen reken ik uit tot hoe laat ik door moet werken om aan de verplichte acht uur te komen.

Om het thuiswerken minder eenzaam te maken klets ik ondertussen, via de chatfunctie van Gmail, met Jaap, een vriend. “Wacht even, telefoon,” typ ik. ‘Jeroen,’ staat er op het scherm. Ik neem op. He. Het is niet mijn broertje, maar zijn vriendin die ik aan de lijn krijg. “Martijn…,” hoor ik haar met trillende stem zeggen, “Jeroen is verdronken...,” en ze barst in huilen uit. “Wat?” reageer ik, twijfelend of ik het wel goed verstond. Er klinkt gestommel aan de andere kant van de lijn, gevolgd door een mannenstem. “U spreekt met de politie. Jeroen is verdwenen in de Rijn. Op dit moment zijn duikers hem aan het zoeken. De overlevingskans is nihil. Zijn vrienden en vriendin willen graag dat u deze kant op komt. Ik wil u wel verzoeken op dit moment geen auto te rijden.”

Ik hang op en plots voelt de wereld minder echt. Als een robot poets ik mijn tanden, bel mijn werk om te melden dat ik de komende dagen door omstandigheden niet kan werken en stuur Jaap een bericht: “Ik moet gaan, Jeroen is verdronken.” Dan trek ik mijn jas aan en loop de deur uit.

De Rijn en bijbehorende John Frostbrug lijken veranderd in een filmset. Vanaf de dijk wurm ik mij als een bezetene tussen een flinke groep toeschouwers door. Een enkeling kijkt me kwaad aan. Anderen zijn het tafereel met hun telefoon aan het filmen. Ik duik onder het politielint door en voel hoe de pas gelande traumahelikopter mijn haren door elkaar blaast. Er rent een agent mijn kant op. “Hey! Terug achter lint!” roept hij boven het geluid van de wieken uit. Ik schreeuw iets over dat ik hier moet zijn en dat het om mijn broertje gaat. Zijn mimiek verandert. “Ze hebben hem net gevonden. Zijn vrienden zijn al naar het bureau. Wil je meerijden? Ik kom niet uit deze regio en weet de weg niet precies.”

“Weet je,” zegt de agent als we in de auto zitten, “het is idioot dat er geen bordjes bij de grote rivieren staan. Erin zwemmen is echt levensgevaarlijk.” Ik reageer niet. Terwijl de eerste video’s met titels als ‘Man 20 verdronken in Rijn, eerste beelden’ op het internet verschijnen, vraag ik me af hoe ik dit in godsnaam aan onze vader moet vertellen.

In deze rubriek lees je de posts van een getalenteerde schrijver. De komende weken een drieluik van schrijver Martijn van Koolwijk, over het overlijden van zijn broertje.

Jeroen

“Deze moet je horen”, zeg ik tegen Jeroen, mijn broertje, terwijl ik hem mijn iPod aangeef. Hij zet zijn blikje bier in het gras en begint te luisteren. Ik pak een nieuw blikje, nog koud, en vraag aan Ruben of hij er ook een wil. Ruben knikt. De zon schijnt en de heuvel rondom De Witte Villa is bezaaid met mensen. Het is de tweede keer in korte tijd dat we er zo bij zitten. Tien dagen geleden was Jeroen jarig. Toevallig speelde Spinvis in het park. Na het nummer ‘Ik wil alleen maar zwemmen’ spraken we over zwemmen. Iets dat we alle drie niet kunnen, maar in de zomer best zouden willen leren. Jeroen zet de koptelefoon af. “Vet! Wat is het?” Hij geeft het apparaatje door aan Ruben. “Kasabian,” zeg ik, waarna ik een slokje neem. “Wat doen jullie eigenlijk met eten?” Jeroen stoot Ruben aan. “Rub?” Ruben kijkt op en ziet dat Jeroen hem iets wil vragen. Hij maakt een oor vrij. “Wat doen wij met eten?” Ruben haalt zijn schouders op. “Weet ik niet,” zegt hij, “ik weet alleen dat ik over een uurtje of twee met de andere jongens in de stad heb afgesproken.”

Daar sta ik dan, met mijn zeven jaar jongere broertje en zijn vrienden op de dansvloer van café De Barron. Ik ben trots op hem. Sinds het overlijden van onze moeder is hij begonnen zijn zaakjes te regelen. Hij heeft een kamer gevonden, brengt zijn schulden in kaart en is zelfs druk met het zoeken naar een opleiding. We dansen en drinken. “We moeten dit vaker doen,” zeg ik. Hij knikt.

Vierentwintig uur later is alles anders. Jeroen is dood. Verdronken.

Mijn vrienden en ik zitten in een kring in een woonkamer. De flessen bier, ons gevoel en de blikken in onze ogen: alles is leeg. Sinds het nieuws van zijn dood hebben we moeten wachten. Wachten tot hij uit de rivier werd gevist. Wachten tot de politie een misdrijf had uitgesloten. Wachten tot wij hem eindelijk mochten zien, ter identificatie. En ja, het was Jeroen, alleen dan iets blauwer. Lippen opgezet door het water. Van het ene moment op het andere verkeren we in een werkelijkheid die onwerkelijk aanvoelt. Waar humor voor mij altijd alles relativeert, heb ik nu geen grappen. Het enige wat ik zeggen kan is: “Bizar, de ene dag voel je een band met iemand zoals je die nooit gevoeld hebt, de andere dag is alles weg. Zoals we gisteren muziek luisterden hadden we nog nooit gedaan.” “Waar luisterden jullie naar?”, vraagt één van mijn vrienden dof. Ik vertel hem over Kasabian. “Kasabian?”, zegt hij verbaasd, “daar heb ik een broertje dood aan.” Geschokt schieten we in de lach. Dan nemen de tranen het over. Voor nu is het de beste grap ooit.