#maakplaats

Voor het project Lokale Maakplaats (LMP) werkt House of Design samen met enkele professionele ontwerpers. Zij verrichten materiaalonderzoek, kijken naar nieuwe technieken en toepassingen voor grondstoffen en ontwerpen uniek vormgegeven producten.

MAAK KENNIS MET ONTWERPER PAUL BLOEMERS

Kun je jezelf als ontwerper kort introduceren? Mijn naam is Paul Bloemers, ik ontwerp en maak interieurproducten van bamboe. Ik heb een ontwerpstudio en meubelmakerij genaamd Bloooms.

Welk materiaal ga je onderzoeken voor LMP? Bamboe.

Waarom heb je gekozen voor dat materiaal? Ik heb veel met hout gewerkt, veel gezien, gelezen en meegemaakt wat betreft kap, transport, drogen, plus de handel in hout. Wat ik zag beviel mij niet en daardoor zat een ik een tijd in dubio of ik wel met dit vak zou doorgaan. Ik ontmoette elf jaar gelden Willem Jager die een aantal ontwerpen van mij in China wilde laten maken. Zodoende kwam ik contact met bamboe. Bamboe is de meest milieuvriendelijke houtsoort. Eigenlijk is het geen hout, maar gras: bij kap behoudt de plant zijn wortels. De plant sterft niet af, door de kap worden jonge scheuten geprikkeld om uit te komen. Mede hierdoor levert een vierkante hectare bamboe 30% meer zuurstof op dan hout.

Hoe vind je het om te werken met het lokale waardeketenmodel van HoD? Mooi, maar in dit specifieke traject soms lastig omdat we ook zelf de faciliteiten moeten creëren.

Wat hoop je te bereiken? Dat we van lokaal geteeld bamboe een hoogwaardig product kunnen maken.

Welke elementen vanuit het Waddengebied gebruik je als inspiratie? De invloed van de mens op dat gebied, de erosie en wat we eventueel kunnen bereiken met het aanplanten van nieuwe gewassen.

Voor het project Lokale Maakplaats (LMP) werkt House of Design samen met enkele professionele ontwerpers. Zij verrichten materiaalonderzoek, kijken naar nieuwe technieken en toepassingen voor grondstoffen en ontwerpen uniek vormgegeven producten.

MAAK KENNIS MET ONTWERPER SIMONE LARABI

Kun je jezelf als ontwerper kort introduceren? Ik ben interieurarchitect en productontwerper met liefde voor duurzaam en natuurlijk materiaalgebruik. Mijn ontwerpen zijn vaak toegespitst op de (natuurlijke) omgeving van een project, en vertellen dan ook een specifiek maatschappelijk verhaal. Door het (her)gebruik van duurzame en natuurlijke materialen krijgen oude tradities en ambachten nieuwe betekenis.

Welk materiaal ga je onderzoeken voor LMP? Ik ben gekoppeld aan de Lokale Maakplaats in Bad-Nieuweschans. In de Oude Remise, wordt samengewerkt met de coöperatieve vereniging De Graanrepubliek 2.0. De kern van het project de Graanpubliek is diversiteit aan granen terugbrengen die worden gebruikt voor humane consumptie, het open en veelzijdige landschap herstellen en de mensen laten genieten van het Oldambt. De Oude Remise wordt een centrum met een mouterij, brouwerij, bakkerij, pastamakerij, vlokkenmakerij, een winkel en een proeflokaal. Om het duurzame karakter te benadrukken zie ik een mooie kans in het gebruik van het restproduct van deze biologisch granen, namelijk het stro.

Waarom heb je gekozen voor dat materiaal? De landbouw- en visserijsector is nu voornamelijk gericht op de food & feed-markt. Door dit aan te vullen met een product-markt creëren we kansen voor nieuwe verdienmodellen. In de regio wordt nog veel graan verbouwd. Slechts een klein deel (de korrel) van het gewas levert geld op, het grootste gedeelte, namelijk het stro heeft weinig waarde. We gaan kijken naar een opwaardering van dit materiaal.

Juist dit stro heeft een rijke historie in onze provincie, de zilte kleigrond is uitermate geschikt voor het verbouwen van granen. In Bad Nieuweschans staat de oude strokarton fabriek nog vier overeind, echter wordt tegenwoordig oud papier als grondstof gebruikt. Het proces van de grondstof stro naar het product karton nemen we mee als uitgangspunt in ons materiaalexperiment. Vanuit de nieuw verkregen materiaaleigenschappen en behoefte van regionale eindgebruikers kijken we naar een nieuw product.

Hoe vind je het om te werken met het lokale waardeketenmodel van HoD? De lokale Maakplaats is een netwerk waarin verschillende disciplines samenwerken om te komen tot een lokale en duurzame productieketen. Door lokaal circulaire producten te ontwikkelen met Wadden-specifieke grondstoffen, creëren we een duurzame en lokale maakindustrie. Het netwerk rondom deze Maakplaats wordt steeds groter waardoor de producten steeds meer relevantie lijken te krijgen. Scholen denken mee in het proces, sociale werkplaatsen bieden productiemogelijkheden, beleidsmakers zien de relevantie en wij als ontwerpers mogen een bescheiden rol spelen in deze waardevolle keten. Wat hoop je te bereiken? Door een gebruiksproduct te creëren uit een bestaande reststroom te koppelen aan een vraag vanuit de markt, zien we kansen om een goed gegrond product neer te zetten. Door de productie ambachtelijk te houden en kritisch te zijn op het productieproces pogen we een volledig duurzaam product neer te kunnen zetten, dat door lokale handen gemaakt kan worden. Door producten te creëren met een relevantie en herkenning waar een ieder achterstaat, vertellen we samen het verhaal en kunnen we samen trots zijn. Dit uit zich op korte termijn tot hernieuwde waardering voor de omgeving. Op langere termijn zouden we een kleine bijdrage kunnen doen aan de lokale werkgelegenheid.

Welke elementen uit het Waddengebied gebruik je als inspiratie? Het grootschalige open landschap is wonderschoon, met markante kwelderwallen, statige akkerbouwbedrijven, vruchtbare kleigrond, weidse uitzichten en slingerende maren. Qua geografie is het een groot spektakel van lijnen, structuren en patronen, in een open landschap. Met de herkenbare gewassen, regionale grondstoffen en de oude ambachten. Het gebied biedt daarom letterlijk (en figuurlijk) ruimte voor inspiratie. Deze visuele patronen zullen een rol gaan spelen in het ontwerp.

Een groep studenten van Terra MBO heeft in december een design workshop gevolgd in Bad Nieuweschans bij coöperatie de Graanrepubliek. De studenten gingen aan het werk met oud brood om een nieuw servies te maken.

Bakker Wiebrand, lid van de coöperatie en gevestigd in de Oude Remise, leverde het oude brood. Aangevuld met een aantal natuurlijke toevoegingen ontstond er een kleiachtige structuur, waarmee de studenten goed konden werken. De studenten waren verrast over de resultaten en over zichzelf, een zei: ‘Ik voel me helemaal rustig, ik wil helemaal niet naar huis.’

Koppeling met Lokale Maakplaats De studenten volgen de opleiding Food, Life & Innovation en leren er van alles over voedsel, vanaf het land totdat je het in je mond stopt. Ze leren dit vooral in de praktijk en bezoeken landbouwbedrijven, fabrieken en andere bij dit vakgebied horende ondernemers en organisaties. House of Design heeft de opleiding gekoppeld aan de Lokale Maakplaats in Bad Nieuweschans. In een reeks lessen zijn de studenten de afgelopen periode ondergedompeld in de wereld van design. Thema’s als duurzaamheid en hergebruik binnen food waren hierbij het uitgangspunt.

Overzicht en inhoud van de lessen

Een ontwerp De studenten krijgen inzicht in de wereld van het ontwerpen door ze stapsgewijs mee te nemen in het proces. Hoe begint een ontwerp, welke stappen maak je, hoe kom je op ideeën en hoe pas je Design Thinking toe. We geven aandacht aan de rol van design, hoe het gerecht gepresenteerd wordt en het achterliggende verhaal.

Sinaasappelschillen De Jumbo met 15 winkels die vallen onder de Maripaan groep hebben wekelijks 15 x 45 zakken sinaasappelschillen als afval. Zij willen de afvalstroom verminderen en zouden graag zien dat de schillen een andere toepassing krijgen. In de schillen zitten geurstoffen, oliën, kleuren etc. Wat kan er met de schil? De studenten bedachten onder andere handzeep, chips, bio-plastic en pasten het toe als smaakmaker in de jenever van Hooghoudt.

Voedselverspilling Als we kijken naar de volledige voedselketen, van plantenzaadje tot op je bord, dan zie we dat er in elke schakel wel een vorm van verspilling te vinden is. Bananen die overrijp zijn, plastic verpakkingen en het afbakbrood dat overblijft aan het eind van de dag in de supermarkt. Wat kan jij bedenken om voedselverspilling tegen te gaan? De studenten bedachten onder andere een app voor kliekjes, een stoel van oude stokbroden en de meest heerlijke recepten voor afgekeurde pompoenen.

Servies Eileen bracht een bezoek aan de kringloop winkel en bracht een mooie collectie keramiek mee naar de les. Het keramiek mocht door de studenten kapot worden gegooid, om het vervolgens op een andere manier weer in elkaar te lijmen. Door deze manier van werken werden de studenten geprikkeld om op een nieuwe manier te kijken naar iets ouds en zo ontstonden er de meest prachtige nieuwe producten.

Oud brood In de lessen voedselverspilling zijn we te weten gekomen dat er ontzettend veel brood overblijft in de supermarkten. Een deel daarvan wordt ingezet als veevoer. Bakker Wiebrand die zijn bakkerij in de Remise te Bad Nieuweschans heeft, stelde zijn oude brood ter beschikking. Samen met de studenten gingen wij in de Lokale Maakplaats aan de slag om van oud brood iets nieuws te maken. Door een aantal natuurlijke toevoegingen aan het oude brood toe te voegen ontstaat er een kleiachtige structuur. Deze klei is door de studenten ingezet om servies te maken voor een denkbeeldige kerstlunch.