Soru.Mobi
New Post has been published on http://soru.mobi/yaglar-lipitin-yapisi-ve-gorevleri-nelerdir/
Yağlar (Lipit)'ın yapısı ve görevleri nelerdir?
Lipidler C, H, O atomlarından meydana gelir. Bazılarında fosfor ve azot gibi elementlerde yer alabilir. Yapısındaki oksijen oranı şekerlerden azdır. Yapılarında yağ asitleri, gliserol ve başka bazı maddeler bulunur.
3 yağ asidi + 1 gliserol → Yağ + 3 H2O
Yağ asitleri gliserol ile ester bağlarıyla bağlanır ve su açığa çıkarırlar (dehidrasyon sentezi). Bir gliserole bağlanan yağ asitleri aynı olabileceği gibi farklı da olabilir. Bundan dolayı yağların birçok türevi meydana gelmiştir.
Yağlar suda hiç çözünmez ya da çok az çözünürler. Aseton, eter, kloroform, benzen ve alkol gibi organik çözücülerde çözünürler.
Hücrede enerji ve yapı maddesi olarak (hücre zarı) kullanılır. Ayrıca deri altında ısı kaybının önlenmesinde ve hayvanlarda çeşitli organların dış kısmının korunmasında görevlidir. Solunumla yakılmaları (oksidasyonları) sonucunda fazla miktarda metabolik su açığa çıkarırlar. Bunun için, özellikle kış uykusuna yatan , uzun süre göç eden ve suyun az olduğu ortamlarda yaşayan hayvanlarda iyi bir depo ve enerji hammaddesidirler. Aynı zamanda hafif olduğundan uçmada hayvana avantaj sağlarlar.
Yağların yıkımı ve kullanımı uzun sürdüğünden hücreler enerji kaynağı olarak karbonhidratlardan sonra tercih edilirler.
En önemli lipidler yağ asitleri, yağlar (Nötr yağlar), fosfolipidler, steroidlerdir. Yağ asitleri en basit lipidler olup, uzun karbon zincirlerinden oluşurlar. Karbonlar arasındaki bütün bağlar tekli ise doymuş, çift bağ varsa doymamış yağ asitleri diye adlandırılırlar. Genellikle sıvı yağlar bitkisel kaynaklı olup, doymamaış yağ asitleri içerirler. Katı yağlar ise genellikle hayvansal kaynaklı olup, doymuş yağ asitleri içerirler. Doymamaış yağların yüksek sıcaklık ve basınçta hidrojenle doyurulmasından margarinler elde edilir.
Oleik asit, zeytinyaı başta olmak üzere birçok yağın yapısında bulunan, 18 karbonlu doymamış bir yağ asididir. Linoleik asit ise en çok tohumlarda bulunan doymamaış yağ asididir.
Butirik asit tereyağında, palmitik asit ise hem bitkisel hem hayvansal yağlarda bulunabilen doymuş yağ asitleridir.
Steroidler, zarların yapısına katıldığı gibi vitamin ve hormon olarak da görev alırlar. Fosfolipidler hücre zarının önemli yapı elemanlarıdır.
