#liedteksten

Elly gelooft in engelen. Zij gelooft het niet alleen, ze weet het zeker. Elly Zuiderveld weet zeker dat engelen bestaan. Zij zijn overal om haar heen. Dat voelt ze, dat maakt ze mee. Die ervaring wil Elly met mij delen. In haar nieuwe bundel ‘Engelen zijn overal’ laat zij in gedichten, liedteksten en verhalen zien en horen hoe ik kan weten dat engelen bestaan. Wanneer ik voor die ervaring open sta uiteraard. Haar bundel bevat verhalen en gedichten voor advent en Kerst. Engelen passen helemaal bij Kerst. Bij aankondiging en geboorte van Jezus zijn engelen aanwezig, zo staat in het oudste kerstverhaal te lezen. Zij loven en prijzen in koor de Heer vertellen de evangelisten. Een lied dat nu nog altijd uit volle borst met Kerst in de kerken wordt gezongen: Ere zij God. Maar niet alleen met Kerst openbaren engelen zich aan mensen, het hele jaar rond doen zij hun geestelijke werk.

Het zijn persoonlijke verhalen, autobiografisch welhaast. Van ervaringen en gewaarwordingen die Elly Zuiderveld in haar leven heeft gehad. Doordat zij ze in de ik-vorm vastlegt wordt de vertelling levend en is het werkelijkheid. Ze vertelt over mensen die op haar levenspad zijn gekomen en waarin zij een engel heeft gezien. De verhalen geven een warm gevoel, een behaaglijke emotie. Maar het zijn geen zalvende vertellingen. Uiteraard spelen ze zich wel af in de christelijke sfeer, maar het evangelische karakter ligt er niet dik bovenop. Ze doen denken aan Bijbelse gelijkenissen en heidense volksverhalen. Hoewel het soms wel een trieste aanleiding heeft, is het altijd een gezellig verhaal en heeft het een gelukkig einde. Want daar zorgen de engelen wel voor. Mensen kunnen ervan zeggen dat het fantasie is, een bedacht verhaal: uit de duim gezogen, een sprookje. Dat het te mooi is om waar te zijn. Maar niets daarvan. Elly is betrouwbaar, verwoordt haar ervaringen, haar geloven en zeker weten in realistische taal. Haar belevenissen komen bekent voor en geven wel een déjà vu gevoel. ‘Been there, done that’.

Het boek van Elly Zuiderveld heeft vooral een relatie met Kerst. En de tijd daaraan vooraf gaand, de weken die in de kerkelijke taal advent worden genoemd. Hoewel de verhalen vooral kerstvertellingen zijn kunnen deze aangepast op andere feestdagen worden gelezen. Want Elly schrijft ook over ervaringen op andere plaatsen en ontmoetingen in andere tijden dan alleen in december onder de kerstboom. Een bijna doodervaring bijvoorbeeld heeft ze herschreven tot een hoopgevend lied. Een vervolg op haar compositie uit 1968, de zeven tuinen. De achtste tuin is het veld achter de muur, over de grens van de dood. Zo spelen meerdere teksten zich af met engelen in gedachten zonder specifiek verbonden te zijn met Kerst. Maar hebben wel aldoor diezelfde sfeer van vrede op aarde, in de mensen een welbehagen.

Elly kruipt in haar vertellingen en sommige van de liedjes in de huid van Jozef en van Maria om de geboorte van Jezus van diverse kanten te bekijken. Zelfs is zij de os en verplaatst zich in de ezel, en beleeft zij de gebeurtenissen als een wijze uit het Oosten. Zo krijg ik een beeld van hoe het daar in die stal gegaan kan zijn. Het staat niet met zoveel woorden in de geschriften die de Bijbel vormen. Maar met inlevingsvermogen kan Elly de teksten van de evangelisten aanvullen en actueel inpassen. Elly kan Maria zijn, want is zij zelf niet ook moeder. Ook kan ze in de sandalen van Jozef staan, want is zij niet ook zelf een mens met vragen zonder antwoorden: waarom ik.

De vertellingen van Elly Zuiderveld zijn eenvoudige verhalen. Geschreven voor kinderen, maar waarin volwassenen zich ook makkelijk kunnen spiegelen. Het zijn feel good verhalen waarin romantiek, humor en drama zich luisterrijk afspelen. Het maakt een sfeer die bij Kerst past. Het kan bijna niet anders of je wordt er weemoedig en blijmoedig van. Emotie speelt een grote rol. Bij Kerst hoort vreugde en blijdschap. Zelfs voor de arme en gekoeioneerde Bob Cratchit, de klerk van vrek Scrooge, is er plek in de herberg. Feestelijk worden de armen van geest binnengehaald.

Kerst is vooral een feest van samenzijn, een tijd van vrede. Lief zijn voor elkaar zoals Elly in haar hippie-tijd zeker heeft nagestreefd. Ze kan die wens nu nog onderschrijven met haar optredens, platen en boeken waarmee ze haar teksten uitdraagt. In die geest bevreemdt het haar dan ook dat mensen elkaar alle goeds wensen met Kerst, terwijl ze in de rest van het jaar strijdbaar tegenover elkaar staan. Elly zou daarom iedere dag van het jaar wel Kerst willen vieren. Dan blijven de wapens neer en kunnen we ze tot ploegen omsmeden. Door Kerst breken harten open, worden deuren open gezet en is iedereen welkom. Twee dagen kort is de wereld zoals deze ooit bedacht en bedoeld is. Maar zodra het dan na de nacht weer dag wordt, is alles bij het oude en staat al die liefde en vrede weer bij het grof vuil aan de weg.

Elly Zuiderveld gelooft dat het anders kan. Ze weet dat de engelen om ons heen veranderingen kunnen brengen. Engelen schuilen in voorbijgangers, die te hulp snellen bij onraad en gevaar. Klaar staan om te helpen bij ziekte en ongeluk. Engelen willen het goede in de mensen naar boven laten komen. En achteraf weet je pas dat je een engel zag, terwijl je het op dat moment niet beseft. ‘Engelen zijn overal’ draagt bij aan het streven van Elly Zuiderveld. De ambitie om de wereld zo mooi te maken weer als deze in den beginne was. De verhalen en gedichten zijn niet nieuw. Ze zijn eerder door Elly geschreven en gezongen. Ook heeft ze enkele vertalingen aan de bundel toegevoegd.

In de inhoudsopgave geeft het boek aan waar de teksten het meest op van toepassing zijn. Een aanrader voor kinderen, specifiek over engelen en speciaal over de geboorte van Jezus. Diverse teksten kunnen zo in een kerstspel worden opgenomen of kunnen de verhalen worden voorgelezen tijdens een kerstviering. Een playlist completeert de bundel, deze muzieklijst kan door een QR-code in te scannen worden afgespeeld. Zo kan de lezer dus verder luisteren, want vele van de door Elly & Rikkert uitgebrachte albums passeren de revue. ‘Engelen zijn overal’ voelt figuurlijk warm aan. “Een heerlijk boek om mee op de bank te kruipen of op de koffietafel te leggen”, vindt de uitgever. “Engelen vormen de rode draad in dit boek. Want engelen spreken altijd tot de verbeelding. Of ze nu worden afgebeeld met vleugels, in een schitterend licht, óf er zo gewoon uitzien dat je je pas later realiseert dat je er ‘één hebt ontmoet.” Dat staat geschreven!

Engelen zijn overal. Verhalen en gedichten voor advent en Kerst. Elly Zuiderveld. Uitgave Ark Media, 2023.