#leesgids

Eerst was er One More Day

Soms begint een nieuw tijdperk in een langlopende comicreeks met een grootse heldendaad of de komst van een nieuwe vijand. En soms begint het met een van de meest gehate beslissingen uit de geschiedenis van Spiderman.

Want voor we het over Brand New Day kunnen hebben, moeten we eerst langs One More Day (Nog Eén Dag). Nog steeds een open wonde voor veel Spiderman-fans.

One More Day verscheen in 2007 en was een vierdelige verhaallijn die liep door The Amazing Spider-Man, Friendly Neighborhood Spider-Man en The Sensational Spider-Man. Het verhaal werd geschreven door J. Michael Straczynski en Joe Quesada. Quesada tekende het ook grotendeels zelf. Bij ons verscheen het verhaal in Spiderman 147, niet zo lang nadat Z-Press de reeks had overgenomen van Juniorpress.

De opzet was vrij dramatisch. Tijdens de nasleep van Civil War wordt tante May neergeschoten. Peter zoekt wanhopig naar een manier om haar te redden. Uiteindelijk krijgt hij hulp van Mephisto. Maar die hulp heeft een prijs: Mephisto redt tante May maar in ruil wist hij het huwelijk van Peter Parker en Mary Jane uit de werkelijkheid.

En daar ging het mis.

Niet omdat Spiderman geen tragische verhalen mag hebben. Integendeel. Spiderman is net gebouwd op verlies, schuld en verantwoordelijkheid. Maar voor veel lezers, mezelf inbegrepen, voelde dit niet als een tragische keuze van Peter Parker maar als een redactionele ingreep. Joe Quesada vond dat een getrouwde Peter Parker de reeks te veel vastzette. Spider-Man moest opnieuw de jonge, zoekende underdog worden. Een soort reboot dus om Spiderman weer jonger en toegankelijker te maken. Weg met het huwelijk. Weg met de volwassen Peter. Terug naar de klassieke status quo.

Daar valt iets voor te zeggen. Alleen was de manier waarop moeilijk te slikken. Peter en Mary Jane sluiten letterlijk een deal met de duivel. Hun huwelijk verdwijnt, samen met jaaaren aan boeiende verhalen waar ik zelf mee ben opgegroeid. En de lezer moest dat maar aanvaarden, maar dat deden velen dus niet.

Een nieuwe start

Brand New Day startte in de VS in 2008 met The Amazing Spider-Man #546. Het was geen gewone verhaallijn. Het was een volledige herlancering. Marvel maakte van The Amazing Spider-Man opnieuw dé centrale Spiderman-reeks. Andere lopende Spiderman-titels verdwenen en Amazing verscheen voortaan drie keer per maand.

Dat was op zich al opvallend. In plaats van meerdere reeksen met verschillende invalshoeken kreeg je één hoofdreeks, maar dan met een roterend team van schrijvers en tekenaars. Een soort Spider-Man-writers room op papier.

Bij ons ging Een Nieuwe Dag van start in Spiderman 148 van Z-Press.

De belangrijkste schrijvers van die eerste periode waren Dan Slott, Marc Guggenheim, Bob Gale en Zeb Wells. Aan de tekenkant doken onder andere Steve McNiven, Salvador Larroca, Phil Jimenez, Chris Bachalo, Marcos Martin en Barry Kitson op. Dat zijn niet de minste namen. Dan Slott zou later zelfs een van de bepalende Spiderman-schrijvers van de moderne tijd worden. Maar in 2008 was Brand New Day vooral een statement.

Wat veranderde er?

De grootste verandering was natuurlijk dat Peter en Mary Jane niet langer getrouwd waren. Hun relatie had nog wel een geschiedenis, maar het huwelijk was weg. Peter was opnieuw single, woonde weer bij tante May en zat opnieuw financieel in de problemen. De wereld wist ook niet meer dat Peter Parker Spiderman was.

Dat laatste was belangrijk. Tijdens Civil War had Peter zich publiekelijk ontmaskerd en iedereen wist dat hij Spiderman was. Dat had uiteraard grote gevolgen. Vijanden konden zijn familie aanvallen. Zijn geheime leven was voorbij. Na One More Day was ook dat teruggedraaid: niemand wist nog wie er onder het masker zat.

Nieuwe vijanden, nieuwe energie

Brand New Day probeerde Spiderman weer fris te maken door de wereld rond Peter opnieuw op te bouwen. De Daily Bugle veranderde. J. Jonah Jameson verloor zijn greep op de krant. Dexter Bennett nam de boel over en maakte er The DB van: een soort moderne, agressieve tabloid. Peter moest weer foto’s verkopen omdat hij opnieuw geld nodig had.

Er kwamen ook nieuwe personages en vijanden. Mister Negative was de belangrijkste. Overdag was hij Martin Li, een weldoener die zich inzette voor daklozen. ’s Nachts was hij een gevaarlijke misdaadbaas met duistere krachten. Hij groeide uit tot een van de interessantere nieuwe Spiderman-schurken van de 21e eeuw.

Daarnaast kregen we figuren als Menace, Jackpot, Screwball, Overdrive en Freak. Niet allemaal even geslaagd. Maar dat hoorde ook bij de energie van deze periode. Brand New Day gooide veel tegen de muur. Sommige ideeën bleven plakken. Andere verdwenen snel weer.

Was Brand New Day geslaagd?

Brand New Day voelde bewust lichter dan de periode ervoor. Na oa. Civil War en Back in Black had Spiderman wel wat duisternis gehad. Nu kwam er opnieuw vaart en humor in de reeks. De reeks kreeg opnieuw dat ritme van soap, actie en slapstick dat Spiderman groot had gemaakt.

Maar de schaduw van One More Day bleef hangen. Dat is het vreemde aan Brand New Day. Op zichzelf is het vaak een vermakelijke, energieke Spiderman-periode. Er zitten sterke verhalen tussen. Er zitten knappe tekenaars tussen. Maar je kan het bijna niet los lezen van de ingreep die eraan voorafging.

Als je vond dat Peter Parker te ver was afgeweken van zijn basis, dan werkte Brand New Day. De reeks bracht hem terug naar zijn klassieke rol. Geen getrouwde man met een stabieler leven. Wel een jonge held die ploetert, faalt, rechtkrabbelt en opnieuw probeert.

Als je net hield van de groei van Peter en Mary Jane, dan voelde Brand New Day als een stap achteruit. Niet als een nieuw begin, maar als een resetknop.

Commercieel en creatief had de periode wel degelijk impact. De writers room-aanpak bracht veel nieuwe ideeën. Dan Slott groeide vanuit deze periode door naar een lange en bepalende run op Spiderman, met later onder andere Big Time en Superior Spider-Man.

Een deel van de Big Time periode verscheen in 2 delen van de Humo Presenteert reeks uit 2013

Superior Spiderman verscheen in 11 delen bij Standaard Uitgeverij van 2015 tot 2017

Brand New Day was dus meer dan een tussenfase. Het was de fundering voor een groot stuk moderne Spiderman-geschiedenis.

En de film?

In de zomer van 2026 verschijnt 'Spider-Man: Brand New Day', de nieuwe Spider-Man-film met Tom Holland. De film wordt geregisseerd door Destin Daniel Cretton, bekend van Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings.

De titel is natuurlijk geen toeval. Na Spider-Man: No Way Home zit Peter Parker in de MCU ook in een compleet nieuwe situatie. Iedereen is vergeten wie hij is. Niet alleen de wereld. Ook Ned en MJ. Peter staat er alleen voor. Hij heeft geen Tony Stark meer. Geen Avengers-netwerk. Geen schoolvrienden die hem helpen. Hij is opnieuw gewoon Peter Parker. Alleen kent niemand Peter Parker nog. Daar zit de duidelijke link met de Brand New Day comics.

Maar dat betekent niet dat de film een rechtstreekse adaptatie van de comic wordt. Er is geen deal met Mephisto. Tante May is niet gered, maar net gestorven. En Peter kiest aan het einde van No Way Home zelf voor de eenzaamheid, omdat hij zijn vrienden wil beschermen. Dat maakt de filmversie eigenlijk eleganter.

Checklist

Nog één dag:

Spiderman 147 (Z-Press, 2008)

Een nieuwe dag:

Spiderman 148-160 (Z-Press, 2008-2009)

Meer van Dan Slott:

Het Verhaal

De Kree-Skrull War draait om de oorlog tussen twee buitenaardse rassen: de technologisch geavanceerde Kree en de vormveranderende Skrulls. De aarde zit gevangen tussen deze kosmische machten, wat leidt tot chaos en verwarring. De Avengers worden betrokken wanneer de Kree-held Captain Mar-Vell naar de aarde komt om de mensheid te waarschuwen voor de dreiging.

De verhaallijn combineert spionage, politieke intrige en kosmische actie. De Skrulls proberen de aarde over te nemen door een campagne van desinformatie en infiltratie. Ondertussen wordt de Kree-oorlogsmachine steeds agressiever. De Avengers – met helden als Captain America, Iron Man, Thor, Vision, Scarlet Witch en Quicksilver – staan voor hun grootste uitdaging: het beschermen van de aarde terwijl ze te maken hebben met interne verdeeldheid en misverstanden.

Hoogtepunten zijn onder andere de onthulling van een Skrull-infiltrant in de Avengers en de beroemde strijd in de ruimte. Een ander memorabel moment is de heldendaad van Rick Jones, die met hulp van een collectief bewustzijn van superhelden de boel redt.

De Makers

De Kree-Skrull War werd geschreven door Roy Thomas, een van de meest invloedrijke schrijvers en redacteuren in de geschiedenis van Marvel. Hij bouwde voort op de kosmische mythologie die Stan Lee en Jack Kirby eerder hadden gecreëerd.

Ook bij de tekenaars komen we grote namen tegen: Neal Adams en John Buscema. Adams’ dynamische stijl gaf het verhaal een filmisch gevoel, terwijl Buscema's krachtige lijnen de actie benadrukten.

Geschiedenis en impact

De Kree-Skrull War verscheen in een tijd waarin comics volwassenere thema’s begonnen te verkennen. Het verhaal raakte onderwerpen als paranoia, politieke manipulatie en de ethische dilemma’s van oorlog. Het was een gedurfd project voor zijn tijd, waarbij meerdere nummers en subplots op elkaar voortbouwden. Iets wat toentertijd zeldzaam was.

De verhaallijn had een enorme invloed op het Marvel-universum. Het vestigde de Kree en Skrulls als belangrijke spelers in de kosmische verhalen van Marvel. Het legde ook de basis voor toekomstige intergalactische evenementen, zoals Annihilation en Secret Invasion.

Voor de Avengers betekende het een verschuiving naar meer complexe en grootschalige verhaallijnen. Het introduceerde ideeën van conflicten binnen het team en politieke intrige. Iets wat we later bijvoorbeeld nog zouden zien in 'Civil War'. Bovendien wordt de Kree-Skrull War nog steeds gezien als een blauwdruk voor hoe je epische verhalen vertelt in een gedeeld universum.

Checklist

De Kree-Skrull War blijft een mijlpaal in de comicgeschiedenis. De combinatie van politiek, actie en karakterontwikkeling maakt het een tijdloze klassieker. Je vindt het verhaal terug in:

Het begin

Laten we beginnen bij het begin. Hoewel dit verhaal zich zoals gezegd hoofdzakelijk in de reeks ‘Peter Parker’ afspeelt, krijgen we Tombstone voor het eerst te zien in Web van Spiderman 21. Hoewel het hier slechts om een korte introductie gaat, is de aanwezigheid van Tombstone meteen dreigend én worden de zaadjes voor de latere verhaallijn meteen gelegd. 

De makers

Voor we dieper in het verhaal duiken eerst een woordje over de makers. De schrijver van zo goed als de héle saga is Gerry Conway. Die had natuurlijk al eens eerder een Spiderman run op ‘Amazing’, maar eerlijk gezegd is het dus vooral zijn werd van de late jaren ‘80 in ‘Spectacular’ (of ‘Peter Parker’ dus, voor de Juniorpress liefhebbers 😍) dat écht indruk op mij maakte. 

Het tekenwerk was van Sal Buscema. Zijn kenmerkende stijl, met ruwe lijnvoering en dramatische schaduwen, werkte hier perfect aangezien de verhaallijn sterk leunt op karakterontwikkeling en emotionele conflicten in plaats van enkel spectaculaire actie. 

Robbie Robertson en Tombstone

De verhaallijn draait om de complexe relatie tussen Robbie Robertson en Tombstone. Robbie en Lonnie groeiden op in dezelfde buurt, maar hun paden liepen al vroeg uiteen. Robbie koos voor een journalistieke carrière, terwijl Lonnie zich richting de misdaad begaf.

Robbie ontdekte in zijn jeugd al dat Lonnie betrokken was bij misdaden, maar uit angst durfde hij niets te zeggen. Jaren later, wanneer Tombstone zijn criminele invloed uitbreidt en opnieuw in Robbie's leven opduikt, wordt hij geconfronteerd met zijn eigen schuldgevoel over het verleden.

De spanning escaleert wanneer Robbie besluit Tombstone eindelijk te confronteren en de waarheid te onthullen. Dit leidt tot een gevaarlijke confrontatie waarin Robbie bijna het leven laat. Spider-Man raakt hierbij betrokken en probeert zowel Robbie te redden als Tombstone te stoppen.

Deze hoofdmoot van het verhaal lees je in Peter Parker 64 tot 67.

De saga gaat verder

Toch zou het verhaal daarna jaren blijven verder sluimeren in dezelfde reeks, zij het dan vooral als subplot. Al wil dat zeker niet zeggen dat de zaken er dan minder interessant op worden. Zo gaan de pesterijen van Tombstone tegenover Robbie zover dat het zelfs tot een rechtzaak tegen Robbie komt mét veroordeling en gevangenisstraf.

Daarna blijft gaat de verhaallijn van Robbie en Tombstone nog wel door, maar kan je eerder van wat aanmodderen spreken. Zo sluit Tombstone zich nog aan bij de bende van Hammerhead en probeert Robbie zijn leven weer op te pakken na zijn veroordeling en ontsnapping. Dit alles gaat zo nog wel een tijdje door, hoofdzakelijk als beknopte subblot in Peter Parker 83 tot 88.

In 'Vriend en vijand' in Web van Spiderman 51, 52 en 53 lezen we vervolgens wat je zou kunnen beschouwen als het eigenlijke slot van de Tombstone saga. Robbie besluit finaal de confrontatie met Tombstone aan te gaan, maar dat loopt grondig mis. Het voorval zorgt er zelfs voor dat Tombstone sterker dan ooit wordt...

Geen wonder dus dat we Tombstone nog wel eens spectaculair (badum tss) zien terugkeren in de reeks Peter Parker in nummer 126 tot 128. Al staat deze terugkeer eigenlijk wel los van de voorgaande saga. 

Tombstone als tegenstander

Tombstone zelf is in deze verhaallijn een van de meest angstaanjagende en fascinerende vijanden uit de Spiderman mythologie. Zijn dreiging komt niet alleen voort uit zijn bovenmenselijke kracht, maar vooral uit zijn psychologische terreur. Zijn witte huid en kalme uitstraling zorgen voor een verontrustende uitstraling.

Wat Tombstone echter echt intrigerend maakt, is zijn verwrongen relatie met Robbie. Hij noemt Robbie vaak “vriend” of “pal”, en hoewel dit aanvankelijk als spottend overkomt, lijkt het gaandeweg oprecht. In zijn eigen verwrongen logica beschouwt Tombstone Robbie daadwerkelijk als een vriend, ondanks de terreur die hij op hem uitoefent. Dit maakt hun dynamiek complexer dan de standaard held-tegen-schurk relatie. Tombstone ziet zichzelf als superieur, maar koestert tegelijkertijd een bizarre vorm van respect voor Robbie.

Tijdloze Spidey klassieker

Je merkt dat deze Tombstone saga veel meer is dan een standaard superheldenverhaal. Het is een emotioneel drama over angst, schuld en de moed om het verleden onder ogen te zien. Gerry Conway en Sal Buscema slagen erin een complex en volwassen verhaal te vertellen, waarin morele dilemma’s zwaarder wegen dan fysieke gevechten.

De karakterontwikkeling van Robbie Robertson is een van de sterkste uit een doorsnee superhelden comic van die periode. Waar hij voorheen altijd werd afgebeeld als een man van integriteit, toont dit verhaal hem van een kwetsbare kant. Zijn angst heeft hem decennialang gegijzeld en hem verhinderd te handelen naar zijn principes. Dit maakt het verhaal aangrijpend: Robbie is geen perfecte held, maar een mens met fouten, gevangen in een cyclus van schuld en schaamte.

Checklist

De aanleiding

Superman’s confrontatie met de Word-Bringer leidt tot een moreel dilemma. De buitenaardse indringer ontvoert de bevolking van een stadje en steelt hun hersenen voor de 'Union', een collectief bewustzijn. Na het verslaan van de Word-Bringer vreest Superman dat hij onbewust verantwoordelijk is voor de dood van de gevangen breinen.

Zijn morele strijd verergert na de confrontatie met drie Kryptonische criminelen die een slachtpartij aanrichten in een alternatieve dimensie. Overmand door hun misdaden besluit Superman de criminelen te doden. Een beslissing die hem blijft achtervolgen.

De situatie escaleert wanneer Brainiac (Vril Dox) hem manipuleert. Superman’s verdriet slaat om in woede, en het scheelt niet veel of hij doodt Brainiac. Door een illusie van Brainiac denkt Superman zelfs dat hij zijn collega's van de Daily Planet heeft vermoord. Deze schuldgevoelens brengen hem mentaal aan de rand van de afgrond.

Onbewust ontwikkelt Superman een gespleten persoonlijkheid. ‘s Nachts wordt hij Gangbuster, een brute vigilante die haaks staat op zijn morele principes. Uiteindelijk beseft hij dat zijn geestelijke toestand verslechtert. Bang om onschuldigen te verwonden of doden, kiest Superman voor ballingschap en verlaat de aarde, zoekend naar rust en verlossing in de ruimte.

Ballingschap

Tijdens zijn ballingschap bezoekt Superman verschillende planeten. Op één van deze werelden redt hij de bemanning van een ruimteschip, waarna de bewoners hem vereren als een held.

Overweldigd door alle aandacht, vliegt hij weg. Wanneer zijn zuurstof bijna op is, keert hij terug en ontdekt dat de Word-Bringer de planeet heeft verwoest. Hij volgt het schip van de indringer en vindt duizenden hersenen opgeslagen in tanks. Superman wordt aangevallen en geconfronteerd met Eon, een krachtig wezen dat bestaat uit de gecombineerde kennis van de Union. Tijdens hun gevecht sterft per ongeluk een lid van de Union, waarna Superman twijfelt of hij de Word-Bringer moet doden. De Union onthult dat zijzelf verantwoordelijk waren voor de dood van de gevangenen op aarde, waardoor Superman’s schuldgevoel afneemt. Uiteindelijk sluit hij een akkoord met de Word-Bringer en Eon: ze mogen alleen hersenen verzamelen met toestemming van de betrokkenen.

Daarna ontdekt Superman een planeet met een aarde-achtige atmosfeer, die hem doet denken aan Kansas. Hij bouwt een kleihuis en plant gewassen, maar een storm verwoest alles. Teleurgesteld verlaat hij de planeet, maar tijdens zijn vertrek beschadigt een meteorietenstorm zijn zuurstofsysteem. Terwijl hij langzaam zijn bewustzijn verliest, achtervolgen nachtmerries over de Kryptonische criminelen die hij executeerde hem.

Een ruimteschip vangt hem op en brengt hem naar Warworld, waar hij wordt gedwongen te vechten als gladiator in Monguls arena. (Je weet wel, Mongul uit het iconische 'For the Man Who Has Everything' door Alan Moore uit Superman&Batman Special 9)

Superman verslaat meerdere tegenstanders, maar weigert te doden. Dat is natuurlijk tegen de zin van Mongul, die plannen maakt om Superman te executeren. Superman's moed inspireert de bevolking van Warworld echter tot opstand en de val van Mongul als leider.

Tijdens zijn gevangenschap op Warworld ontmoet Superman de Cleric, een oude alien die ooit op Krypton predikte. De Cleric herkent Superman’s afkomst en verbindt hun gedachten met elkaar. Hij redt Superman van executie en brengt hem naar zijn schuilplaats. Daar experimenteren ze samen met de Eradicator, een apparaat dat is ontworpen om Kryptons erfgoed te bewaren. Ze delen hun verleden en schuldgevoelens, zoals Superman’s spijt over de executie van de Kryptonische criminelen. De Cleric overtuigt Superman dat hij zijn ballingschap moet beëindigen en terug moet keren als held van de aarde.

De Cleric veroudert snel en sterft, maar niet voordat hij de Eradicator aan Superman overhandigt. Na de Cleric te hebben begraven, gebruikt Superman het apparaat om zichzelf terug te teleporteren naar de aarde, klaar om opnieuw zijn rol als beschermer van de planeet op zich te nemen.

Terug op aarde

Supermans triomfantelijke terugkeer bleef niet onopgemerkt. Overal in Metropolis juichen mensen voor hem en zijn vrienden verwelkomen hem met open armen. Hij voelt zich als herboren en is nog nooit zo blij geweest om weer thuis te zijn. Na zijn reis moet Superman omgaan met de bijwerkingen van het Eradicator-apparaat en met Matrix, die tijdens zijn afwezigheid de rol van Clark Kent had overgenomen.

De Makers

Zoals gezegd kwam dit verhaal na de legendarische run en herstart door John Byrne. Maar de nieuwe creatieve ploeg waren ook niet de minste namen. Dan Jurgens, Jerry Ordway en Roger Stern zorgen voor het schrijfwerk. En hoe!

Wat dit verhaal zo krachtig maakt, is de innerlijke strijd van Superman. Nadat John Byrne er al voor zorgde dat de Man van Staal fysiek kwetsbaarder werd dan ooit, wordt Superman hier ook mentaal uitgedaagd. Superman worstelt met schuld, spijt en zelftwijfel, wat hem menselijker maakt dan ooit tevoren.

Checklist

Superman Special 10 (Adventures of Superman 445,446,447)

Superman 56, 57, 58 (Superman 23, 24, 25)

Superman Special 11 (Adventures of Superman 448,449,450)

Superman 59, 60, 61 (Superman 26, 27, 28)

Superman 62 (Adventures of Superman 451)

Superman 63 (Superman 29)

Superman 64 (Adventures of Superman 452)

Superman Special 12 (Adventures of Superman 453, 454, Superman 30)

Superman Special 13 (Action Comics Annual 2, Superman 32)

Superman 66 (Superman 33)

Superman 67, 68 (Adventures of Superman 456, 458)

Superman Special 14 (Adventures of Superman 457, Action Comics 643, 644)

Superman 69 (Action Comics 645, Superman 35)

Een ruimteheld met beide voeten op aarde

Green Lantern was oorspronkelijk vooral een kosmische held. Hal Jordan was een soort ruimteagent met een ring die bijna alles kon. Hij werkte voor de Guardians of the Universe en vloog vrolijk van planeet naar planeet om buitenaardse dreigingen op te lossen.

Dat was allemaal prima superheldenvoer. Maar eind jaren 60 begon dat wat ouderwets aan te voelen. De wereld was veranderd. Amerika zat midden in maatschappelijke spanningen. Racisme, armoede, Vietnam, drugs, vervuiling en protestbewegingen bepaalden mee het nieuws. En dan voelde een held die vooral in de ruimte rondvloog plots wat ver weg.

Dennis O’Neil en Neal Adams haalden Green Lantern daarom terug naar de aarde. Letterlijk en figuurlijk. Ze zetten hem naast Green Arrow, die op dat moment zelf ook een nieuwe richting kreeg. Oliver Queen was niet langer gewoon “Batman met pijl en boog”. Hij werd een felle, linkse, soms irritante, maar ook heel menselijke tegenstem.

Green Lantern versus Green Arrow

In deze verhaallijn botst Hal Jordan met Oliver Queen. Niet omdat ze elkaars vijand zijn, maar omdat ze op een andere manier naar heldendom kijken. Hal gelooft in orde, regels en gezag. Oliver Queen vertrouwt dat systeem veel minder. Hij ziet armoede en machtsmisbruik. En hij vraagt aan Green Lantern waarom hij wel opkomt voor buitenaardse beschavingen, maar niet altijd ziet wat er in zijn eigen land gebeurt.

Voor DC was dat best gedurfd. Superheldencomics waren natuurlijk al vaker donker of dramatisch geweest, maar dit was iets anders. O’Neil en Adams wilden de echte wereld binnenbrengen in een genre dat lang vooral op avontuur en fantasie draaide.

Dennis O’Neil en Neal Adams

Dennis O’Neil was één van de schrijvers die DC in de jaren 70 een nieuwe stem gaf. Hij schreef niet alleen Green Lantern/Green Arrow, maar werkte ook mee aan een heel andere kijk op Batman met minder camp en meer sfeer, ernst en misdaad.

O’Neil stelde bij oude helden de juiste vraag: wat betekent zo’n held nog in een veranderende wereld? Bij Green Lantern was die vraag heel scherp. Wat heb je aan een man met de machtigste ring van het universum, als hij niet ziet wat er voor zijn neus gebeurt?

Neal Adams was daarbij minstens even belangrijk. Zijn tekenwerk gaf de verhalen een totaal andere energie. Adams tekende realistischer, dynamischer en dramatischer dan veel DC-tekenaars uit de jaren 60. Zijn personages hadden gewicht. Zijn gezichten hadden emotie. De pagina’s voelden minder braaf.

Superhelden met een geweten

De Green Lantern/Green Arrow-verhalen gingen niet alleen over superschurken. Ze gingen ook over racisme, armoede, uitbuiting, sekteleiders, vervuiling en drugs. Dat klinkt vandaag misschien normaal. We zijn ondertussen gewend dat superheldenverhalen maatschappelijk geladen kunnen zijn. Maar begin jaren 70 was dat veel minder vanzelfsprekend.

Het bekendste voorbeeld uit de run is waarschijnlijk het verhaal waarin blijkt dat Speedy, de jonge sidekick van Green Arrow, verslaafd is aan heroïne. Dat was een opvallend hard thema voor een mainstream superheldencomic. Zeker omdat het niet ging over een anonieme bijfiguur, maar over iemand uit de directe omgeving van één van de helden.

Ook daar zie je de aanpak van O’Neil en Adams. Ze wilden niet alleen een spannend verhaal vertellen. Ze wilden de lezer ook wakker schudden. Soms gebeurde dat wat prekerig. Green Arrow wijst vaak met een erg grote vinger. Maar net dat maakt de reeks ook zo herkenbaar als product van haar tijd.

Deze run wordt dan ook vaak genoemd als één van de symbolische startpunten van de Bronze Age van Amerikaanse comics. Dat wil niet zeggen dat vanaf dat moment alles plots volwassen en realistisch werd. Zo netjes werkt stripgeschiedenis nooit, maar het nummer staat wel voor een duidelijke verschuiving.

De Nederlandse versie van Classics

Wie de volledige Green Lantern/Green Arrow-run in het Nederlands wil lezen, moet wel wat puzzelen. De verhalen verschenen bij Classics verspreid over verschillende nummers van Groene Lantaarn. De volgorde is daarbij niet altijd even logisch. Iets dat we natuurlijk wel eens vaker zagen bij Classics. Het maakt ook deze Groene Lantaarn-reeks fascinerend, maar soms ook heerlijk rommelig.

Voor de liefhebbers: de volledige Green Lantern/Green Arrow run lees je in Groene Lantaarn Classics en wel in deze volgorde: 20-28, 30, 31, 29, 34.

Dat alleen al maakt het verzamelen ervan een klein avontuur.

Niet altijd subtiel, wel belangrijk

Wie deze verhalen vandaag leest, merkt snel dat de maatschappelijke boodschap er soms stevig bovenop ligt. Green Arrow preekt regelmatig meer dan hij praat. Hal Jordan wordt soms wel erg nadrukkelijk neergezet als de brave man van het systeem. En sommige dialogen voelen nu wat zwaar aangezet.

Copper age klassieker

Begin jaren '80 nam schrijver Roger Stern het roer over van de Amerikaanse Amazing Spider-Man reeks. Net als vele andere schrijvers uit de 'copper age' periode besloot hij de verhalen in superhelden comics wat serieuzer en donkerder te maken. Zo kwam hij op het idee om een groot mysterie op te bouwen rond een soort opvolger van aartsvijand Green Goblin.

Net als bij de beste 'whodunnit' verhalen, waren er hier tal van verdachten. Flash Thompson, Ned Leeds, Lance Bannon, Roderick Kingsley en zelfs Richard Fisk, de zoon van de Kingpin. Daar kwam dan nog eens een extra mysterie bovenop met de Rose, ook al een onbekende en geheimzinnige slechterik.

Het mysterie werd zo lang vastgehouden dat het nog verder ging lang nadat Roger Stern alweer vertrokken was als schrijver van Spiderman. Tom DeFalco en later Peter David bouwden toen verder aan het verhaal.

Zin gekregen om eens terug in de originele Hobgoblin saga te duiken? Haal dan volgende Spiderman comics uit je kast:

Opgelet: deze leesgids bevat spoilers!

Debuut van de Hobgoblin

Een kleine crimineel ontdekt de geheime schuilplaats van de Green Goblin. Die tipt een onbekende persoon die de uitrusting voor zichzelf houdt om de Hobgoblin te worden...

Zoektocht naar Osborn’s formule

Terwijl de Hobgoblin zoekt naar de formule van de Green Goblin komt hij Spider-Man tegen. Lefty Donovan blijkt in het pak van de goblin te zitten en wordt gedood. Of was hij slechts een imitator? Uiteindelijk krijgt Hobgoblin wel de formule én de krachten van de Green Goblin te pakken.

Gijzeling

Het aantal potentiële kandidaten voor de echte identiteit van Hobbie neemt in dit verhaal sterk toe. De Hobgoblin gijzelt een aantal zakenmensen in ruil voor losgeld. Onder hen Kingsley, Harry Osborn (door de dagboeken van zijn vader) en J. Jonah Jameson (vanwege bewijs over zijn betrokkenheid bij het ontstaan van de Scorpion).

Alliantie met de Rose

Samen met de Rose, een andere ongeïdentificeerde gemaskerde slechterik, neemt Hobgoblin een groot deel van de criminele onderwereld over. Hij ontvoert vervolgens MJ en de zwangere Liz Osborn in een poging om meer van de Green Goblin dagboeken te vinden.

Flash Thompson?

Dit keer wordt Flash Thompson gebruikt door de Hobgoblin om zijn ware indentiteit te maskeren. Toch lijkt alles ook meer en meer in de richting van Ned Leeds te wijzen. Die heeft op zijn beurt dan weer een rekening openstaan met Flash omdat die steeds beter kan opschieten met zijn ex-vrouw Betty Leeds.

Later wordt Flash ook nog uit de gevangenis bevrijd door Jack O'Lantern. Iets wat hem eigenlijk toch weer verdachter maakt...

Gansteroorlog

Tijdens de afwezigheid van de Kingpin woedt een grote Gang War in New York. Eén van de fracties is de aliantie van Hobgoblin en de Rose. En wat is de rol van Richard Fisk, de zoon van Kingpin?

Onthulling

Ned Leeds wordt in Berlijn vermoord. Na zijn dood wordt onthuld dat hij weldegelijk de Hobgoblin was. Jason Macendale (Jack O’Lantern) is de moordenaar en neemt de rol van Hobgoblin over. Richard Fisk onthult dan weer hoe hij als de Rose samen met Ned plannen maakte om de misdaad in New York over te nemen.

De Hobgoblin leeft!

Het mysterie van de Hobgoblin wordt opnieuw opgerakeld. Blijkt dat Roderick Kingsley toch al die tijd de Hobgoblin was en dat hij de valse onthullingen rond Ned Leeds in scène had gezet. Net zoals hij eerder had gedaan met Lefty Donovan en Flash Thompson.

Nog vele jaren later zou Kingsley worden verjaagd naar de Caraïbendoor de teruggekeerde Norman Osborn.

Checklist

Spektakulaire Spiderman 47, 48 (Debuut)

Spektakulaire Spiderman 51, 52, Peter Parker 14 (Superkrachten)

Spektakulaire Spiderman 56, 57 (Gijzeling)

Spektakulaire Spiderman 64, 65, 66 (Aliantie met de Rose)

Spektakulaire Spiderman 80, 81, 82, 84 (Flash Thompson)

Spektakulaire Spiderman 89, 90, 91, 92, 93 (Gangsteroorlog)

Marvel Superhelden 35, Spektakulaire Spiderman 94, 95, Web van Spiderman 15 (Ned Leeds)

Spiderman Special 24 (Hobgoblin leeft)

Het begin

Alles begint natuurlijk met de originele miniserie ‘Batman: White Knight’. Deze serie, in Amerika oorspronkelijk uitgebracht in 2017 verscheen in het Nederlands in 2020 in 3 delen bij Dark Dragon Books. Het verhaal volgt een genezen Joker, die nu onder zijn echte naam Jack Napier opereert. Napier zet een campagne op om het corrupte Gotham en de roekeloze Batman bloot te leggen. Dit deel legt de basis voor de thema's en conflicten in de latere series.

Curse of the White Knight

In 2021 verscheen bij Dark Dragon Books het vervolg: Curse of the White Knight. Ook dit deel telt 3 nummers en bouwt voort op de gebeurtenissen in de originele 'White Knight'. In dit verhaal duikt een nieuwe vijand, Azrael, op in Gotham City, met verbanden naar de geschiedenis van de Wayne-familie en het geheim achter de oprichting van Gotham.

Enige tijd later verscheen nog een extra deel: de Curse of the White Knight Special: Von Freeze. Daarin neemt Sean Murphy het schrijfwerk nog wel voor zich, maar is het tekenwerk van oude bekende Klaus Janson. Zoals je wel kan raden aan de titel richt dit verhaal zich op de achtergrond van Victor Fries, beter bekend als Mr. Freeze, en verkent het zijn complexe relatie met de Wayne-familie.

Harley Quinn

Deze miniserie verscheen in 2 delen in 2022 en focust op Harley Quinn na de gebeurtenissen van 'Curse of the White Knight'. Het verkent Harley's pogingen om haar leven weer op te bouwen terwijl ze geconfronteerd wordt met nieuwe uitdagingen en oude vijanden.

Batman Beyond

Batman: Beyond the White Knight bestaat uit 4 nummers en is het voorlopig laatste hoofdstuk binnen het White Knight universum. Dit deel speelt zich af in een toekomstige versie van Gotham City, waar technologie en nieuwe bedreigingen de regels van het spel hebben veranderd. Bruce Wayne, ouder en wijzer, maar nog steeds getekend door zijn verleden, wordt geconfronteerd met een nieuwe generatie van uitdagingen.

Overzicht

Cable

Het verhaal begint op een moment dat de verschillende X-Teams al best veel tegenslag te verwerken hadden gekregen in hun series. X-Factor was ingelijfd door de Amerikaanse overheid en Colossus had net zijn broer Mikhail verloren aan zelfmoord. Psylocke probeerde Cyclops en Jean Grey uit elkaar te drijven en Wolverine werd gedwongen zijn geliefde Mariko te doden nadat zij was vergiftigd. 

Daarnaast was er ook nog Cable, die de New Mutants had overgenomen en ze omgedoopt tot het para-militaire X-Force. Dat gebeurde helaas nadat de Nederlandse uitgaven van de New Mutants al gestopt waren. Wel aan te raden om te lezen voor je in de X-Cutioners Song duikt, is de eerste miniserie van Cable: ‘Blood and Metal’. Die verscheen als limited serie achterin de reeks X-Mannen vanaf nummer 130 tot 138. Naast fraai tekenwerk van John Romita Jr biedt dit verhaal ook inkijk in de band tussen Cable en slechterik Stryfe.

Marvel Superhelden

Alsof al die bovengenoemde ellende nog niet genoeg was, worden de X-Mannen in het eerste deel van ‘X-Cutioner’s Song’ plots aangevallen door de Four Horsemen van Apocalypse én wordt een aanslag gepleegd op Professor X door Cable 😱. Dit verhaal uit de Amerikaanse Uncanny X-Men 294 verscheen bij ons gewoon netjes in X-Mannen 134.

Na dit eerste deel had je als fan van Nederlandstalige comics misschien kunnen vrezen. De ‘X-Cutioner’s Song’ sneed namelijk door vier lopende Amerikaanse series,  Uncanny X-Men, X-Factor, X-Men en X-Force, waarvan er slechts 2 vast werden uitgegeven door Juniorpress. Om het allemaal overzichtelijk te houden én om de deeltjes uit X-Force en X-Factor niet te moeten missen of inpassen in de andere series, werden gelukkig enkele nummers van ‘Marvel Superhelden’ ingeschakeld door JP.

Conflict

Zo stappen we voor deel 2 van het verhaal, dat begint vlak na de aanslag op Charles Xavier, dus over naar Superhelden 55. Daarin lees je de vertaling van X-Factor 84, wat mij betreft één van de meest onderschatte comics uit de 90’s. Peter David zet hier de verschillende methoden en eigenschappen van elk X-team vakkundig tegenover elkaar. Die verschillen tussen de teams en personages zijn doorheen de hele crossover een constante. Zo zien we ook hoe de X-Mannen alles behalve tevreden zijn met de gewelddadige weg die X-Force is ingeslagen en krijgen we ook een gesmaakte confrontatie tussen Wolverine, Cable en Bishop, die andere tijdreiziger uit de 90’s comics. 

Verrassend goed einde

Het verhaal gaat zo afwisselend verder tussen de serie X-Mannen en de Marvel Superhelden reeks en bouwt steeds verder op. Een veelvoorkomende klacht bij grote crossovers is dat het einde tekortschiet. Dat is hier gelukkig niet het geval. Ondanks wat je misschien van een 90’s comic zou verwachten, ligt de focus hier niet op een massale vechtpartij met tientallen personages maar op de dynamiek tussen Cable en Stryfe. Mooi om te zien hoe de makers een omvangrijk conflict weten terug te brengen tot een intens persoonlijk gevecht. Maar er is natuurlijk nog meer wat de finale van dit verhaal legendarisch maakt. Denk maar aan het Legacy virus dat hier voor het eerst opduikt en nog vele jaren grote gevolgen zou hebben voor de X-Mannen en aanverwante series.

Epiloog

Na het hoofdverhaal volgde in Uncanny X-Men nog een epiloog met ‘Song’s End’. Een verhaal dat ook bij ons verscheen, in X-Mannen 137. In dit ontroerende verhaal zien we hoe Professor X tijdelijk weer kan lopen en op sleeptouw wordt genomen door Jubilee. Een hoogtepunt uit de geschiedenis van de X-Men vind ik zelf!

Checklist

Cable: Blood and Metal: X-Mannen 130 - 138 (limited serie achterin) X-Cutioner’s Song: X-Mannen 134 Marvel Superhelden 55 X-Mannen 135 Marvel Superhelden 56 X-Mannen 136 Marvel Superhelden 57

Epiloog: X-Mannen 137