#langnl

Zo'n 5 jaar geleden in Holland Sport waren twee schaatsers te gast. Praten over het verschil tussen natuur- en kunstijs. De gasten waren Cees Juffermans, voormalig shorttracker nu bekeerd tot marathonschaatser, en Henk Angenent, Elfstedentochtwinnaar.

De vragen spitsten zich toe op hoe je je schaatsen prepareert op de verschillende soorten ijs. Cees Juffermans vertelde eerlijk dat hij pas eenmaal op natuurijs had geschaatst en er dus de ballen van wist. Hij heeft dan ook veel aan Henk Angenent, ploeggenoot ook nog eens. Maar hij vertelde wel even fijntjes wat hij allemaal wist van wat je aan schaatsen kunt tweaken om harder te gaan. Henk Angenents mond zakte open. Maar ja, van natuurijs weet Cees niks. 

De algemene mening was dat dit lag aan zijn jeugdige onervarenheid. Vast. Maar ik denk dat Cees Juffermans gewoon helemaal niets van natuurijs wil weten, want Cees is een stadsjongen. Die heeft en wil niks met natuur.

Henk Angenent is geen stadsjongen. Hij legde uit dat het met deze vorstperiode niets wordt, want de mollen maakten alweer gangen en dan zit de vorst erop. Cees Juffermans' mond zakte open. En logisch natuurlijk, want Cees is een stadsjongen. Die weet niet eens wat een mol is.      

Integratie moet van twee kant’n koom’n

Wiebren van Knorr is de vleesgeworden aanprijzing van een nieuwe loot aan de productenstam van wereldgerechten. “Dat breekt zo lekker de week” is de slogan die we tussen de oren moeten krijgen. Dat lukt best, als het reclamebureau niet steeds andere dingen erin fietst die mijn aandacht meer trekken. Zoals de opmerking bij een vorig wereldgerecht dat dit "streken bent waar je niet zo snel komt met de trekker”.

Het werkt altijd, als je een bevolkingsgroep wegzet als een beetje onbeholpen. Ook als dat witte boeren zijn.

Opgewonden door het succes, gaat Wiebren nu de grootstedelijke problematiek aansnijden. Getooid met een snor en thee schenkend zoals dat in een souk gebeurt, zien we hoe het reclamebureau denkt over het samenleven van bevolkingsgroepen. Met buikdansmuziek op de achtergrond, wordt geprobeerd een Turkse sfeer te scheppen, zodat het wereldgerecht dürüm in een gespreid bedje komt. Hoewel er geen mens met Turkse wortels nog een snor draagt, is de snor van Wiebren aanleiding voor weer zo’n gouden opmerking: “Integratie moet van twee kant’n koom’n, hè”.

Schiphol Airport Park, een wachtruimte/lounge met groen als overheersende kleur. Palen verkleed als bomen, een nepbladerdak als plafond. Loungestoelen en lekkere banken.

En al het geluid wordt overstemd door vogelgekwetter en het geluid van een fontein of een waterval. Er pruttelt wel een waterdingetje, maar alle geluid komt hier op volume 11 uit speakers.

In de jaren vijftig en zestig was de bromfiets en het gebruik ervan een soort indicatie van de aanstaande verandering der tijden. Jeugd in opstand tegen ouderen (niet alleen hun eigen ouders) en het gevecht van die ouderen om hun waarden en normen te handhaven of te doen gelden.

Veel is er eigenlijk niet veranderd. En de indicator, het rijwiel met hulpmotor, lijkt ook hetzelfde. De problemen die ouderen nu ondervinden worden even prominent in beeld gebracht als toen. En het begrip voor de jeugd is er niet veel beter op geworden. Nu ja, we weten er wel veel meer van (de sociale wetenschap is immers serieus gegroeid en beter geworden sinds de jaren zestig) maar we doen er nog niet zoveel mee. De opmerkingen van burgemeesters en Geert Wilders over probleemjongeren en het ingrijpen dat ze zeggen te willen doen, geven aan dat de nood hoog is.

Maar ook het aanduiden van jonge stadsbewoners als probleemjongeren is net zoiets als ze nozems noemen. Een term die ongrijpbaar is, is waarschijnlijk niet een etiket waardoor iedereen (en misschien wel juist de ouderen) zich geroepen voelt om mee te denken, mee te helpen en mee te werken aan de oplossingen. Ik voel me in ieder geval niet uitgenodigd, terwijl ik bij de hangende en in mijn straat rondscheurende scootercoureurs zelf nog wel eens de neiging heb om een praatje te maken. Ik weet dat ze me een ouwe lul vinden en ik begrijp van hun ook niet veel, maar als we praten, zijn we niet aan het vechten.  

Als ik kijk naar de enorme inspanning die we in Nederland in de tweede helft van de jaren negentig (van de vorige eeuw, hoor ik mensen die jonger zijn dan ik er regelmatig achteraan zeggen) hebben geleverd in de woningbouw, ben ik onder de indruk van het volume en de verscheidenheid. Maar niet van de verschijningsvorm. 

Ik ben geen VINEX-criticus. Ik vind dat daar werkelijk een groot en groots werk is verricht. Maar ik deel Rudy Stroinks mening: er is geen enkel monument gebouwd. Wat zonde!

Alle architecten die iets voorstellen in Nederland en met pretenties voor de hele wereld (in ieder geval met drukwerken die dat uitstralen) hebben in de afgelopen 20 jaar een oevre kunnen opbouwen. En tuurlijk, er zijn wel juweeltjes. Maar er is geen gebouw waarvan je zegt: en daar komen over 50 jaar nog steeds stromen toeristen langs om te kijken en te ervaren.

Wat is daarvan de oorzaak? Er is een aantal en een deel ervan is al eens beschreven. Maar een belangrijke reden is dan wel dat de mensen die er aan werken of gewerkt hebben, maar met name de mensen die nu kritiek hebben, zelf niet genoeg gedaan hebben om het nu beschreven onheil af te wenden.

Waarom zijn we zo lui, laks of ongeïnteresseerd geweest? Waarom hebben we ons neergelegd bij beperkingen die grondopbrengsten, welstandsvoorschriften, bouwbesluiten ons oplegden? Waarom verzonnen we niet iets beters? 

En waarom schieten we pas in beweging als de handel helemaal aan de grond is gelopen? Vastgoedcrisis? Ja, dat zou wat moois zijn, dan ligt de oorzaak buiten ons en is het ons ook maar overkomen. Als we 'vraaguitval' noemen, komen meer oorzaken beter aan de orde. Zoals: Waarom zou men ons product vragen?