#kunstruimte

Door het geleidelijk abstraheren van de schuin toelopende lijnen van de parasol heeft de schilderes exact de sfeer van een warme zomerdag weten weer te geven. Zodra de zon vanachter de wolken doorbreekt en de donkerte in het licht zet, verdwijnt opeens ook dat regenachtige pessimisme. In de natuur verandert tijdens dit seizoen hoegenaamd alles, het leven ontluikt. Bij het stijgen van het kwik roert het zich weer. 

Woltman’s werk is die lentebries die de voor exposities toegeruste kunstruimte omvormt tot een serre vol met de geuren en kleuren van het optimisme. De opbouw van de gouaches is een ritmische vastlegging. De waterlelies getuigen van een wilskracht om het moment supreme vast te leggen. De zeilboten op het wad vlammen zo tegen de horizon en veranderen daardoor het koude noorden in een warmte van Franse stranden.

Annemarieke Woltman’s werk straalt een jeugdige uitbundigheid uit. Een ongerept uiten, dat bij het klimmen der jaren en de voortgang in stijl hopelijk niet de spontaniteit zal verliezen. De stemming van de omgeving en het gevoel daarin aanwezig te zijn, zijn omgezet in een roes van bonte kleuren. In het landschap teruggebracht tot de meest essentiële vormen worden de tinten onwerkelijk. Het innerlijk beleven distantieert zich niet van de bezoeker, deze heeft er toegang en voelt de betrokkenheid. Plezier wordt zo zinnelijk genot, maar de kunstenaar vergrijpt zich niet in een drang tot scheppen, dus de lust is geen wellust.

Expositie gouaches van Annemarieke Woltman in de Kunstruimte, Burgemeester Kuperusplein 48 te Heerenveen. T/m donderdag 18 april 1991.

Het vlakke Friese land kent ruime zichten en hoge luchten. Die luchten boven een lage horizon geven wolken voldoende plaats zich zichtbaar te maken. Dat vastleggend is de sfeer en de omgeving van overal en nergens. Gedacht en bedacht, maar wel van hier en nu. De wilde wolkenluchten in dat machtig firmament zijn voortdurend in beweging. Geen enkele dag kent een gelijke, slechts anders wanneer de lucht strak blauw is of grauw grijs.

Maar daar gaat het in het werk van Annemieke Harkema dan ook niet over. De wolken zijn monumentaal, het landschap is daarvan de schaduw. Geschetste lijnen dwarrelen over het papier, ringen en kringen zich. Laten zich vullen met tinten gekrijt zwart. Harkema gunt in bruisende en kolkende lijnen de lucht geen rust. De atmosfeer beweegt van links naar rechts, het stroomt en vlucht in een abstracte windvang.

De tekeningen zijn daarom altijd treffend in gelijkenis, want een wolkenlucht kent nooit een evenbeeld. De natuur experimenteert erin om zich te vernieuwen. Het natuurlijke spel schildert en tekent en vindt zichzelf voortdurend uit. Het is voor de kunstenaar een grote inspiratiebron dit vast te leggen. Het beeld op die dag en deze plaats te willen vasthouden. In deze tekeningen speelt de wind zichtbaar met de dampen, het schrijft een tastbaar schrift. Wanneer de kijker goed luistert hoort deze nog het gekras van de potloodstift over het papier, het gesuis in de lucht.

Dan wanneer de lucht een einder krijgt, een punt waar het landschap in de verte begint, is het mysterie opgelost. Een kerkje zet zich op de kim. Een hek trekt de blik de compositie in. Evenwel zijn dieren in de composities niet zichtbaar, deze zijn wel tastbaar. Ze spoeden zich op de grens van land en lucht en laten de atmosfeer zich sferisch vormen. Ze doen het stof opwaaien, de natuur komt in beweging. De lucht wordt vegetatie, zodat de takken van een boom zich langs en als de hemel uitspant.

Maar eigenlijk is in deze werken de horizon een storende factor. Het deelt het vlak in twee parten, waarbij de bovenste helft in beweging is en onder de lijn de sfeer er gelaten bijligt. Wel weer mooi in evenwicht. Zodra de restvlakken tussen de lijnen zich gekleurd weten, in krassende arceringen, geeft het de tekening een vrolijkheid in toegevoegde waarde. Kleur maakt evenwel van het minimale snel een kunststukje. Het is minder krachtig werk. Kleurloos is de compositie mediterend sereen; om in en bij weg te dromen, de einder in, en boven de wolken zwevend eenvoud sprekend.