#ketojenik

Beslenme hakkında bu zamana kadar yalan yanlış bilgilerle donatılmış olduğumu ilkbaharda yaptırdığım kapsamlı bir kan testinden sonra daha iyi anladım. Herhangi bir hastalığım olmasa da sağlıklı yaşlanmak için bir adım atmak istemiştim. Yaptırdığım ilk tahlil sonrasında danışmanımın tavsiyesiyle ketojenik diyete başladım. Üç buçuk ay süreyle de bu diyeti dikkatle sürdürdüm, temiz beslendim. Bu sürenin sonunda yaptırdığım yeni kan tahlilinde ise kan değerlerim belirgin düzeyde olumlu yönde değişti.

Kan değerleri elbette bir sürecin sonundaki durumu anlamak açısından çok değerli ancak benim için en etkileyicisi üç buçuk ay boyunca enerjimin artmış olması, bitkinliğimin sona ermesi, dikkat ve konsantrasyon düzeyimin yükselmesiydi. Bütün bu kazanımları elde ederken hiçbir gün aç hissetmediğimi, egzersiz günlerinde bile “craving” sıkıntım olmadığını vurgulamalıyım.

Bu sene itibariyle 45 yaşındayım ve bedenimin hangi besinleri nasıl değerlendirdiğini daha yeni anlıyorum. Kalori eksiltme odaklı konvansiyonel diyetleri eleştiren kitaplardan birinde okuduğum “Fat people are not lean people who eat more.” sözünü çok anlamlı buluyorum.

Buradan kimseye şu rejimi uygulayın diyecek değilim. Yalnızca bazı anahtar kavramları bağımsız kaynaklardan da okuyarak vücudumuzun nelere ne tepki verdiğini daha iyi anlamamız gerektiğini söyleyebilirim. Araştırmak ve okumakta fayda var diyeceğim konular ise şöyle:

İnsülin direnci (Insulin Resistance)

Ketojenik Diyet (Ketogenic Diet)

Aralıklı Oruç (Intermittent Fasting)

Otofaji (Autophagy)

Ayrıca bu konularla ilgili olarak online kaynaklardan izlemek için şans verilmesi gereken isimler de şöyle:

Dr. Eric Berg

Prof. Dr. Yavuz Yörükoğlu

Şu tavsiyede bulunabilirim sanırım: Kan tahlillerine başvurmayan hiçbir diyetisyen ya da beslenme uzmanını dinlemeyin. Çözümler bazen benzer olsa da her vücut birbirinden farklı.

Bu yazımızda sizler için Ketojenik diyet hakkında geniş bir bilgi yelpazesi ile merak ettiklerinizi mercek altına alarak, nitelikli cevaplar sunduk.

Diyet gerek zayıflamak gerekse bazı sağlık sorunlarını gidermede yardımcı olması amacıyla veyahut sağlığı desteklemek için neredeyse hepimizin hayatının bir döneminde uyguladığı ya da uygulamaya çalıştığı bir beslenme düzenidir.

Ketojenik diyet, bu beslenme düzenlerinden bir tanesidir ve gün geçtikçe adından daha sık söz ettirmektedir.

Bu yazımızda sizler için Ketojenik diyet hakkında geniş bir bilgi yelpazesi ile merak ettiklerinizi mercek altına alarak, nitelikli cevaplar sunduk.

Ketojenik Diyet Nedir, Ne İşe Yarar?

Ketojenik diyet temelde karbonhidratları büyük ölçüde sınırlayıp, yağ ve protein tüketimini artırmaya dayanır. Ekmek, pilav, makarna gibi karbonhidrat içeren gıdalar ile beslenmek yerine balık, tereyağı, zeytinyağı, et vb. gıdalarla yağ ve protein miktarı arttırılır. Böylece vücut, enerji sağlamak amacı ile yağ yakmak zorunda kalır.

Ketojenik Kelime Kökeni Ketozis Kelimesinden Gelir

Ketojenik kelime kökeni ketozis kelimesinden gelir. Ketozis; düşük karbonhidrat halinde vücudun enerji elde etmek için yağ yakması anlamına gelir. Düşük karbonhidratla beslenme, kandaki glikoz seviyesini ve buna bağlı olarak insülini düşürür. Vücut, yeterli miktarda glikoz ve karbonhidrat alamayınca bu sefer yağlara yönelir. Enerji için vücut yağ yakmaya başladığında "keton" denilen cisimler ortaya çıkar. Ketonların ortaya çıkışı ise vücudun ketozis sürecinde olduğunu gösterir.

Faydası Saymakla Bitmiyor

Hayata geçirilen sınırlı tıbbi araştırmalar ve çalışmalar doğrultusunda ketojenik diyet sürecinde başta epilepsi olmak üzere Alzheimer, diyabet ve kanser gibi bir takım ciddi hastalıklara ve sağlık sorunlarına karşı olumlu etkileri ve faydalarıyla beraber kilo vermeye de yardımcı olduğu gözlemlenmiştir.

Ketojenik Diyet Türleri Nelerdir?

Döngüsel/     Hedefli Ketojenik Diyet (HDK): Gelişmiş yöntemlerdir ve genellikle vücut     geliştiriciler ve sporcular tarafından uygulanırlar. Profesyonel bir     diyetisyen tarafından destek alınmadan uygulanmaları tehlikelidir, tıp     camiasında tavsiye edilmemektedir.

Standart     Ketojenik Diyet: Üzerinde en çok bilimsel araştırma yapılmış diyettir. Standart     ketojenik diyette çok düşük karbonhidrat, orta düzeyde protein ve çok     yağlı bir diyet uygulanır. Diyette genellikle %75 oranında yağ, %20     oranında protein ve sadece %5 oranında karbonhidrat bulunur.

Yüksek     Proteinli Ketojenik Diyet: Standart ketojenik diyete benzerlik gösterse de     daha fazla protein barındırır. Bu diyette çoğu zaman %60 oranında yağ, %35     oranında protein ve yine %5 oranında karbonhidrat bulunur.

Ketojenik Diyetin Faydaları Nelerdir?

Ketojenik     diyet epilepsi gibi nörolojik hastalıkların tedavisi için ortaya     çıkarılmıştır. Bu konu üzerinde yapılan araştırma ve çalışmalar ketojenik     diyetin epileptik çocuklarda yaşanan nöbetlerde büyük bir azalma sağladığı     keşfedilmiştir.

Ketojenik     diyetin özellikle metabolik, nörolojik veya insülinle bağlantılı     hastalıklarda da birçok fayda sağlayabileceği çeşitli araştırmalar ile     kanıtlanmıştır.

Ketojenik     diyet, doğru uygulandığında sağlıklı bir şekilde kilo vermeye ve     çeşitli sağlık sorunları için risk faktörlerini minimuma indirmeye     yardımcı olabilir.

Ketojenik     diyet, vücut yağı, HDL kolesterol seviyeleri, kan basıncı ve kan şekeri gibi     kalp hastalıklarını ortaya çıkarabilen risk faktörlerini tedavi edebilir.

Ketojenik     diyetin Alzheimer hastalığının semptomlarını azaltabildiği ve ilerlemesini     yavaşlatabildiği bilinmektedir.

Parkinson     hastalığının semptomlarını hafifletilmede, polikistik over sendromunda     önemli bir rol oynayan insülin seviyelerini azaltmaya yardımcı olmada ve     düşük insülin seviyelerinin yanı sıra daha az şeker veya işlenmiş     gıdaların kullanılması ile sivilce ve aknelerde azalmaya yol açtığına dair     küçük araştırmalar, çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Ketojenik Diyetin Riskleri (Yan Etkileri) Nelerdir?

Ketojenik diyet tamamen fayda sağlayacak ya da bütünüyle doğal bir yöntem değildir. Her şeyden önce bir tıbbi sorunun tedavisi amacı ile ortaya çıkarılmıştır. Bu sebeple birçok tedavi yöntemi gibi çeşitli yan etkileri bulunmaktadır.

Her ne kadar normal şartlar altında sağlıklı bireyler için risk teşkil etmese de metabolizmayı değiştirmesi nedeni ile vücutta önemli değişikliklere yol açabilir ve bu sebeple bir takım tıbbi sorunlara rahatsızlıklara neden olabilir.

Riskler;

Özellikle     çocuklarda ketojenik diyet uzun süre devam edilmesi halinde, büyümede     yavaşlamaya sebep olabilir.

Ketojenik     diyet sürecinde normalde 1 / 1000 olan böbrek taşı riskinin 1 / 20’ye     yükseldiği gözlemlenmiştir.

Yan Etkiler

Enerjisiz     hissetme,

Yorgunluk,

Zayıf     hissetme,

Zihinsel     işlev sorunları,

Artan     açlık hissi,

Mide     bulantısı,

Sindirim     rahatsızlıkları,

Egzersiz     anında performans düşüklüğü.

Ketojenik diyet uygulanırken idrarda ve/veya nefeste kokma olabilir. Bunun sebebi ketoz esnasında vücudun ürettiği ve atıklardan dolayıdır.

Not: Halk arasında yan etkilere keto gribi adı verilir. Vücut ketojenik olarak enerji tüketimine yani ketoza alışırken metabolizmada yaşanan değişikliklerden kaynaklanmaktadır. Bu yan etkiler normal şartlar altında 2-7 gün arasında devam eder.

Ketojenik Diyet Nasıl Yapılır?

Ketojenik diyeti bir beslenme biçimi olarak söylemek mümkündür. Temelde enerjisini karbonhidrattan almaya alışkın vücuda bunu yağdan almasını öğretmeye çalışırsınız. Mutlaka bir adaptasyon süresine ihtiyaç vardır. Ketojenik diyeti uygulamak için ilk olarak serbest ve yasak olan yiyecekleri gruplandırmanız gerekir.

Ketojenik Diyette Tüketilmesi Önerilen Gıdalar

Çeşniler/Baharatlar: Tuz, karabiber, kırmızı biber,     kekik gibi çeşniler ile beslenmenizi renklendirmek mümkündür. Baharatlar     bu dünyanın sihridir ve bu sihirden diyetiniz esnasında da faydalanabilirsiniz.

Düşük     Karbonhidratlı Sebzeler: Çoğu yeşil renk olmak üzere, domates,     soğan, biber gibi düşük karbonhidratlı sebzeleri tercih etmeniz önemlidir.

Et,     Balık, Hindi Eti, Kırmızı Et Türleri ve Tavuk Eti: Bunlardan üretilmiş     jambon, pastırma, salam ve sosis gibi ürünler ketojenik diyette önemli bir     rol oynayan proteinleri sağlar. Balık olarak omega-3 yağını bolca içeren     içeren alabalık, hamsi, kefal, orkinoz, ringa, sazan, somon, ton balığı,     uskumru ve yayın balığı gibi yağlı balık türlerine ketojenik diyette yer     verilmelidir.

Kuruyemiş     ve Tohumlar: Ay     çekirdeği, badem, ceviz, fındık, kabak çekirdeği gibi kuruyemiş ve     tohumlar ketojenik diyette gönül rahatlığıyla kullanılabilir.

Meyveler: Bütün avokado ve/veya taze     guacamole gibi meyveler, sınırlı porsiyonlar olmak üzere tüketilebilir.

Peynir: Beyaz peynir, kaşar peyniri,     keçi peyniri, krem peynir, mozarella, tulum peyniri gibi ürünler ketojenik     diyette tercih edilebilen süt ürünleridir.

Sağlıklı     yağlar: Başta     sızma zeytinyağı olmak üzere sağlıklı bitkisel yağlar özellikle tercih     edilmelidir.

Yumurtalar: Omega-3 içeren büyük yumurtalar     tüketilmelidir.

Ketojenik Diyette Kaçınılması Gereken Gıdalar

Alkol: Alkollü içecekler, karbonhidrat     içerdikleri için bireyin ketoz durumundan çıkmasına yol açabilir.

Soslar: Mayonez, ketçap gibi     soslar genellikle şeker ve sağlıksız yağ türleri içerirler.

Baklagiller: Barbunya fasulyesi, bezelye,     mercimek, nohut ve benzerleri içeriklerindeki karbonhidrat sayesinde keto     rejimi için uygun değildirler.

Kök     Sebzeler: Patates,     tatlı patates, havuç, yaban havucu, içeriklerinde bulunan şekerler ve     karbonhidratlar nedeniyle keto rejimini bozabilirler.

Meyveler: Çilek tarzı meyvelerden     çok küçük porsiyonlar hariç olmak üzere tüm meyveler doğal olarak     içlerinde bulunan karbonhidratlar nedeniyle ketoz rejimine uygun olmayan     bir konumdadırlar.

Şekerli     Yiyecekler: Kola, meyveli soda, meyve suyu, şekerli çay, şekerli kahve, kek,     dondurma gibi çeşit tatlılar içerdikleri şeker nedeniyle vücudun ketoz     durumundan çıkmasına neden olurlar.

Şekersiz     Diyet Gıdaları: Bu     türlerin içinde bazı vakalarda keton seviyelerini etkileyebilen şeker     alkolleri yüksek oranda görülür. Bu gıdalar aynı zamanda endüstriyel     olarak daha çok işlenirler ve diyete olumsuz etki edebilirler.

Tahıllar     veya Nişastalar: Buğday bazlı bütün ürünler, bulgur, makarna, pirinç ve çeşitli     tahılların tamamı aşırı yüksek miktarda karbonhidrat içerirler.

Özet olarak

Ketojenik diyetin dezavantajları, kontrendikasyonları ve zarar görmemesi için önemli tavsiyeler

Keto, vücutta yağları parçalayan keton bileşikleri üreten doğal bir süreçten türetilen bir kelimedir. Sistem Kısacası, karbonhidratları önleyen ve ağırlıklı olarak yağ ve proteine ​​bağlı olan, kalori saymadan belirli yüzdelere dayalı bir diyet programıdır Keto diyetinin dezavantajları bazı durumlarda ama hepsi değil. İnsan vücudu için ana enerji kaynağı esas olarak karbonhidratların…