#jufans

👩🏼‍🏫 Al tientallen jaren geeft Ans Geleijns les aan pubers. Mark van der Werf (beter bekend als ‘Meester Mark’) schreef een boek over de docente. Wat kunnen ouders van haar opsteken?

BREDA - De broodnuchtere Brabantse Ans Geleijns is verknocht aan haar mavo-leerlingen. Stuiterende ADHD’er en bedeesde dromers, ze zijn de 64-jarige lerares Nederlands van De Nassau in Breda allemaal even lief. Voor mijn nieuwe boek ‘Juf Ans’ liep ik een jaar met haar mee. Iedereen kan iets leren van deze docente, zéker puberouders. Daarom speciaal voor hen: Tien tips van een ‘oude rot’, die met één opgetrokken wenkbrauw zelfs de beruchtste lummelaars wakker schudt.

(Dit artikel verscheen op 27/10 in het AD en diverse regionale kranten)

1. Luister naar ze.

Ans’ leerlingen vertrouwen haar van alles toe. Over hun kat die is ingeslapen,  liefdesverdriet, of een nieuwe winterjas. ‘Ik luister altijd naar ze’. Smalend zeggen: ‘Joh, dat is de leeftijd, je bent in de pubertijd’’, dat doe ik nooit.’ Ans vindt niks gek. ‘Of ze nou vertellen dat ze lesbisch zijn, of een nieuwe hond hebben; kinderen voelen dat ik hen serieus neem.’

2. Stel jezelf kwetsbaar op.

Ans is net zo openhartig als haar leerlingen. ‘Na mijn scheiding was ik een tijdje van slag.’ Dat hield de lerares niet verborgen, ze vertelde het ook in de klas. ‘Een van de meiden reageerde bloedserieus. ‘’Als u mannen zat bent, waarom probeert u het dan niet eens met een vrouw?’’ Ans: ‘Zó aandoenlijk, vond ik dat.’ Toen haar tweede man, René, midden in een les opbelde, zagen de kinderen Ans wit wegtrekken. Hij moest met spoed aan zijn rug moest worden geopereerd. ‘Mijn leerlingen mogen best weten dat ik geen machine ben. Zo creëer je juist een goede band.’

3. Laat ze vrij

Veel ouders zitten hun kinderen op de huid. Ze zien op hun telefoon meteen hoe een toets gemaakt is en kunnen hen via volg-apps altijd traceren. ‘Ongezond’ vindt Ans het, ‘om kinderen in hun nek te hijgen’. Ze slaat onvoldoendes bewust een paar dagen later op in haar computer, zodat leerlingen zelf het slechte nieuws kunnen vertellen. ‘Laat pubers lekker rommelen in de marge.’ Net zoals Ans zelf vroeger. ‘Ik héb wat af gespijbeld. Grenzen opzoeken, soms iets doen wat eigenlijk niet mag, daar word je volwassen van.’

4. Wees geen curlingouder

Ans: ‘Zodra het regent, ziet het rond onze school zwart van de auto’s. Dan worden de leerlingen massaal gebracht. Alsof ze van suiker zijn!’ ‘Curlingouders’, noemt Ans zulke vaders en moeders, net als juf Ank uit de tv-serie De Luizenmoeder. Ans houdt niet van hun ‘getuttel’. Zij bond vroeger een transistorradiootje aan haar Gazelle en trapte met haar vrienden naar ‘de middelbare’. Tien, elf kilometer, weer of geen weer. ‘Daar ben ik niet slechter van geworden.’

5. Stel duidelijke grenzen

Ans gunt haar leerlingen vrijheid, maar houdt ook van heldere regels. In haar lokaal geldt: -Stil zijn als ik praat. -Geen telefoons. -Geen kauwgom. ‘Mijn leerlingen weten waar ze aan toe zijn.’

Dat is belangrijk, ook als kinderen door een corona-uitbraak tijdelijk thuis zitten. ‘Maak afspraken, zorg voor regelmaat, hoe lastig dat ook is als je ondertussen zelf moet werken. Hamer erop dat je kind bij de online-lessen is, spreek af wanneer er huiswerk gemaakt wordt. En laat die luitjes daarna de koelkast leegplunderen. Dat hebben ze verdiend!’

6. Geef complimenten

‘Wat zie jij er prachtig uit’, zei Ans, toen een leerling het lokaal binnenkwam in een kanariegele trui. Het meisje straalde. Dezelfde les riep ze: ‘Wat zit je haar leuk!’ ‘Goed opgelet, prima.’ ‘Wat een mooi antwoord! En: ‘Hard gewerkt jongens.’ Kortom: Ans geeft veel complimenten. Want of ze nou 6 zijn of 16, daar kikkert elk kind van op.

7. Maar blijf met beide benen op de grond

Ans: ‘Een leerling die aardig kan rekenen is volgens zijn ouders al snel een kleine Einstein. En een kind dat leuk tekent wordt tot de nieuwe Picasso gebombardeerd.’ Ans heeft niks met ‘gekoketteer’. Ze was ooit mentor van mavo-leerlingen die het op de havo niet hadden gered. Hun ouders stelden maar één vraag: ‘Wanneer kan mijn kind weer een stapje omhoog, terug naar de havo?’ Ans: Dat legde zo veel druk op die kinderen. Streef toch niet altijd naar hoger, beter of meer. De meeste leerlingen zijn geen uitblinkers, maar heel gewoon en normaal. Prima toch?’

8. Check zelf of de stekker erin zit

Ouders zijn brutaler geworden. ‘Als ik strafwerk uitdeel of een dikke onvoldoende geef, schrijven sommigen direct een boze e-mail. ‘Hoe kán ik dat nou toch doen!’ Onlangs trok een vader aan de bel over de kapotte school-tablet : ‘Graag zou ik willen dat iemand hier iets aan doet.’

‘Zat de stekker er eigenlijk wel in’, vroeg Ans. Oeps. ‘Vergeten.’ Wat Ans maar wil zeggen: ‘Wijs niet direct naar de leraar. Kijk je kind aan, tuur nu en dan in de spiegel. Dan kunnen ouders heel veel zélf oplossen.’

9. Begin elke dag met een schone lei

Ans: ‘Thuis zitten mensen in deze rare tijd misschien vaker op elkaars lip dan voorheen. Voor je het weet ga je je aan elkaar irriteren. Het is makkelijker gezegd dan gedaan, maar: Probeer elke dag te starten met een schone lei.’  Dat doet Ans voor de klas ook: ‘Anders gaan dingen etteren.’ Haar motto: Een leerling die gisteren strontvervelend was, begint vandaag weer op nul. ‘Altijd.’

10. Alles komt goed

Veel ouders maken zich zorgen over het onderwijs. Klassen worden naar huis gestuurd, scholen gaan tijdelijk dicht. ‘Logisch dat mensen daarover piekeren.’ Toch is Ans hoopvol. ‘Ik weet zeker dat het met bijna alle leerlingen goedkomt. Dat is altijd zo geweest.’  Ook al krijg je die pubers nu met geen stok uit bed, ‘over een paar jaar is de een dokter geworden, de ander leidster op een crèche, stratenmaker of hovenier. Ik heb er een rotsvast vertrouwen in dat we ons door deze lastige periode heenslaan. Let maar op: Kinderen vinden hun eigen weg.’

📚 Verder lezen?