TORBA KANUN HAKKINDA BİLGİLER
1)- VERGİ BORÇLARINI YENİDEN YAPILANDIRILMASI;
6552 Sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun (TORBA KANUN) Resmi Gazetenin 11/09/2014 Tarih ve 29116 (Mükerrer) sayısında yayımlanmıştır.
Kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması ve diğer değişiklikler ile ilgili olarak konuları itibari ile hazırladığımız özet bilgiler aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.
KAPSAM
VERGİ ASLI VE VERGİ ASLI NA BAĞLI CEZA BORÇLARI
1)- 30/04/2014 tarihi öncesine ait vergi borçlarının gecikme zammı ve gecikme cezaları silinecek, borç asılları ve asıl’a bağlı cezalar; enflasyon oranında güncellenerek 2 ayda bir ödenmek şartıyla 18 taksite kadar ödenebilecektir. (2013 takvim yılına ilişkin gelir vergisi ikinci taksiti hariç),
MOTORLU TAŞIT VERGİLERİ
2)- 2014 yılına ilişkin olarak 30/4/2014 tarihinden (bu tarih dahil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, (2014 yılı için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi ikinci taksiti hariç),
BA –BS BİLDİRİMLERİ İÇİN KESİLEN CEZALAR
3)- 30/4/2014 tarihinden (bu tarih dahil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları , Bu Kanunun yayımlandığı tarih (11/09/2014) itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş olan vergi cezalarının %50’sinin, bu maddede belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin tahsilinden vazgeçilir. (VUK 352-353-MÜK.355 Md. BA-BS bildirimi, Kesin Mizan, Mükellef bilgi formu gibi bildirimler)
EMLAK VERGİSİ
4)– Belediyelerce Tahsil edilen Emlak vergisi ile İş yerlerine ait çevre temizlik vergisi ve bunlara bağlı vergi cezaları, ve emlak vergisi üzerinden hesaplanan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı,
GECİKME ZAMMI / FAİZİNİN SİLİNMESİ Yİ-ÜFE UYGULAMASI
5)- Bu Kanunun yayımlandığı tarih (11/09/2014) itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacakların ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî amme alacakları yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE(YURT İÇİ ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ) aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece feri alacaktan ibaret olması hâlinde ferî alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu maddede belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla alacaklara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi feri amme alacaklarının tahsilinden vazgeçilir.
VERGİ ASLI VE BU ASILLARA AİT CEZALAR SİLİNMEMEKTEDİR . SADECE, GECİKME ZAMMINI, GECİKME FAİZLERİ SİLİNMEKTEDİR.
SİLİNENLERİN YERİNE Yİ-ÜFE HESAPLANACAKTIR.
YAPILANMA SİSTEMİNDEN YARARLANACAK MÜKELLEFLER DAVA HAKKINDAN VAZGEÇMELERİ ŞART.
6)- Borç yapılandırmasından yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun
yollarına başvurmamaları şarttır. Davadan vazgeçme dilekçeleri ilgili tahsil dairesine verilir ve bu dilekçelerin tahsil dairelerine verildiği tarih, ilgili yargı merciine verildiği tarih sayılarak dilekçeler ilgili yargı merciine gönderilir.
Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince tahsili gerektiği hâlde tahakkuku diğer kamu idarelerince yapılan alacaklara ilişkin ilgili kamu idaresi aleyhine açılmış davalardan vazgeçme dilekçelerinin verileceği idari mercii belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Bu madde hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve açtıkları davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihten sonra tebliğ edilen kararlar uyarınca işlem yapılmaz ve bu kararlar ile hükmedilmiş yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bulunması hâlinde bunlar talep edilemez.
2. KESİNLEŞMİŞ KAMU ALACAKLARININ ÖDENMESİ NASIL KOLAYLAŞTIRILIYOR?
Bu kolaylıktan faydalanabilmek için belirlenen yeni borç tutarlarının(Vergi asıl ve cezaları) 01/10/2014-30/11/2014 tarihleri arasında başvuruda bulunarak aynı tarihte
tamamen veya belirli katsayılarla artırılarak 6 ila 18 eşit taksitte 12 ila 36 ayda ödenmesi gerekiyor.
Yeniden yapılandırılan tutarların, ilk taksiti bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü aydan (01/12/2014 ) başlamak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde azami
(18) on sekiz eşit taksitte ödemeleri şarttır. Bu Kanuna göre ödenecek taksitlerin ödeme süresinin son gününün resmî tatile rastlaması hâlinde süre tatili izleyen ilk iş
günü mesai saati sonunda biter.
YAPILACAK ÖDEMENİN TAKSİT VE KATSAYI HESABI
1) 12 ay (2 ayda bir ödemeli 6 eşit taksit) için 1,05
2) 18 ay (2 ayda bir ödemeli 9 eşit taksit) için 1,07
3) 24 ay (2 ayda bir ödemeli 12 eşit taksit) için 1,10
4) 36 ay (2 ayda bir ödemeli 18 eşit taksit)için 1,155
3 –YAPILANDIRMADAN SONRASI TAKSİTLER ZAMANINDA ÖDENMEZSE NE OLACAK ?
Ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az (2014 takvim yılı için bir) taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde,
ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre
belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır.
Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla (2014 takvim yılı için birden fazla) taksitin
süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm alacaklı tahsil daireleri açısından
taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır.
4- KOLAYLIK SONRASI MÜKELLEF VADESİ YENİ GELEN BORCU ÖDEMEZ İSE TAKSİTLER BOZULUR MU?
Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilmekte olan amme alacaklarından ve Aşağıdaki vergilerle ilgili yapılandırma başvurusunda bulunanlar;
taksit ödeme süresince bu vergilerle ilgili verilen beyannameler üzerinden tahakkuk eden vergileri, bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri veya eksik
ödemeleri halinde yapılandırılan borçlara ilişkin kalan taksitleri ödeme hakkını kaybederler (zor durum hariç).
Yıllık gelir ve kurumlar vergileri,
Gelir ve kurumlar (stopaj) vergileri,
Katma değer vergisi,
Özel tüketim vergisi.
Ödenecek tutarının % 10'unu aşmamak şartıyla 5 liraya kadar yapılan eksik ödemeler için madde hükümleri ihlal edilmiş sayılmaz.
5)- MAHSUBEN ÖDEME YAPILMASI MÜMKÜN MÜDÜR?
Vergi dairesinden vergi mevzuatı gereği iade alacağı bulunan borçlular, bu alacaklarının kanuna göre vergi dairesine ödenmesi gereken taksitlerine mahsubunu talep edebileceklerdir. Mahsup talepleri sadece kendi borçlarıyla sınırlı olacaktır.
6)- KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE, İŞLETMEDE BULUNMAYAN; KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN OLAN ALACAKLARIN DÜZELTİLMESİ (KASA AFFI)
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle şirketlerden ortakların çektikleri paralar kasada kayıtlı ancak fiilen olmayan paralarla ilgili düzeltme yapılabilecek (Söz konusu tutarların 31.12.2013 tarihli bilançoda yer alması zorunluluğu vardır). Bunun için %3 oranında vergi ödenmesi yeterli olacak.
Yasa dahilinde yer alan hüküm doğrultusunda ortaklar cari hesabının kalıntısının hesaplanmasında öncelikle aktif (131 Hesap-Ortaklardan alacaklar) ve pasif (331 Hesap-Ortaklara borçlar) hesaplar karşılaştırılarak net kalıntı esas alınacaktır.
Dolayısıyla ((131+231)-(331+431)) şeklinde bir hesaplamanın yapılması öngörülmektedir.
KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE İŞLETMEDE BULUNMAYAN KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN ALACAKLAR HANGİ TARİH İTİBARİYLE KİMLERİ KAPSAR?
“Sadece Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Kurumlar Vergisi Mükelleflerini Kapsar”. 31/12/2013 tarihi itibarıyla düzenleyecekleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarlarını kapsamaktadır.
KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE İŞLETMEDE BULUNMAYAN KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN ALACAKLAR İÇİN NASIL VE NE ZAMAN BEYANDA BULUNULACAK?
Bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar (31/12/2014) vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilirler.
Bilanço esasına göre defter tutan GELİR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ KASA VE ORTAKLARDAN ALACAKLARIN AFFINDAN YARARLANAMAZLAR
KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE İŞLETMEDE BULUNMAYAN KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN ALACAKLAR İÇİN BEYAN EDİLEN VERGİ NE ZAMAN ÖDENECEK?
Kurumlarca, Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar (31/12/2014 beyan edilen ve üzerinde %3 oranında hesaplanan vergi beyanname verme süresi içerisinde ödenir. (31/12/2014)
KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE İŞLETMEDE BULUNMAYAN KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN ALACAKLAR İÇİN ÖDENEN VERGİLER GİDER YAZILABİLİR Mİ?
Bu Kanun kapsamında ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmez, beyan edilen tutarlar ve ödenen vergiler, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmez.
KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE İŞLETMEDE BULUNMAYAN KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN ALACAKLAR İÇİN BEYAN VE ÖDENEN VERGİ NASIL MUHASEBELEŞTİRİLECEK?
Bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2013 tarihi itibarıyla düzenleyecekleri bilançolarında gözüken kasa fazlalıkları ve ortaklardan alacakları üzerinden beyanda bulunup vergisini ödedikleri dönemde kayıtlarını düzelteceklerdir.
Bu Kanun kapsamında, “ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmez, beyan edilen tutarlar ve ödenen vergiler, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmez. Bu fıkra uyarınca beyan edilen tutarlar nedeniyle ilave bir tarhiyat yapılmaz” hükmü yeterli olmadığından muhasebeleştirilmesi noktasında bazı tereddütlere yol açmıştır.
Beyan edilen tutarlar (vergisi ile beraber) “689-Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar Hesabı”na atılmak ve buradan da ilgili dönemin önce geçici vergi beyanına sonra yıllık beyannamelerinde, “Kanunen Kabul Edilmeyen gider”olarak matraha ilave edilerek muhasebeleştirilecektir.
Bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve ortaklardan alacaklar tutarlarını düzeltmek için beyanda bulunan mükellefler, beyan edilen tutarlar üzerinden % 3 oranında vergi hesaplayacak ve hesaplanan vergiyi beyanname verme süresi içinde ödeyeceklerdir.Söz konusu tutarların beyanı üzerine, defter kayıtlarının düzeltilmesi gerekeceği tabiidir.
-Kasa Hesabının ve ortaklardan alacaklar hesabının düzeltilmesi
_______________ Beyannamenin verildiği tarih ________________
689 -DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR +++
(6552 sayılı Kanunun 74. Maddesi)
(Kanunen Kabul Edilmeyen Gider)
100 KASA +++
131/231 ORTAKLARDAN ALACAKLAR +++
___________________________ / __________________ _______ _______
- Hesaplanan Verginin tahakkuku:
___________________________/ __________________ _______ _______
689- DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR +++
(6552 sayılı Kanunun 74.Maddesi)
(Kanunen Kabul Edilmeyen Gider)
360- ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR +++
___________________________ / _________________ _______ ______
Örnek : (X) Anonim Şirketinin, 31/12/2013 tarihi itibarıyla düzenlediği bilançosunda kasa hesabında 200.000 TL görünmekte olup, dönem içindeki faaliyetleri sonucunda, beyan tarihi olan 31/12/2014 (Beyan daha önceki bir tarih de yapılırsa o tarihteki kasa mevcudu ) tarihi itibarıyla kasa mevcudu 110.000 TL’dir.
Anılan mükellef, her ne kadar, 31/12/2013 tarihli bilançosunu baz almak suretiyle bu tarih itibarıyla var olan kasa mevcudu 200.000 TL olsa da, beyan tarihi itibarıyla kasa mevcudu 110.000 TL olduğundan, fiilen kasada bulunmayan kısım esas alınmak suretiyle en fazla bu tutar (110.000 TL) kadar beyanda bulunabilecektir.
Bu tutarın 100.000 TL’lik kısmının kasada fiilen bulunmadığı varsayıldığında beyan edilecek tutar ve üzerinden hesaplanacak vergi aşağıdaki gibi olacaktır.
Beyan tutarı : 100.000 TL
Beyan tarihi : 28/11/2014
Son Ödeme Tarihi : 31/12/2014
Hesaplanan vergi : (100.000 x %3=) 3.000 TL
ve beyanla ilgili muhasebe kayıtları da aşağıdaki şekilde olacaktır.
- Bilançoda görülmekle birlikte işletmede bulunmayan kasa mevcudunun, kasa hesabından düşülmesi:
___________________________ 28/11/2014 _____ _________ ____________
689- DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 100.000 TL
(6552 sayılı Kanunun 74. Maddesi)
(Kanunen Kabul Edilmeyen Gider)
100 - KASA 100.000 TL
___________________________ / _____________ _________ ____________
___________________________ 28/11/2014 ____ _________ ____________
689- DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 3.000 TL
(Kanunen Kabul Edilmeyen Gider)
360- ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 3.000 TL
___________________________ / ____________ _________ ___________
7)- ODA VE ÜST BİRLİK BORÇLARININ YAPILANDIRILMASI
SMMM VE YMM ODALARI VE TÜRMOB
SMMM ve YMM odalarına aidat borcu olan üyelerin ve Odaların TÜRMOB’a olan borçları yeniden yapılandırılmaktadır.
Yapılan düzenleme ile ; Borçların asıllarının tamamını; bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ay başından (01/10/2014) başlamak üzere birer aylık dönemler hainde dokuz eşit taksitte ödemeleri durumunda bu alacaklara uygulanan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı silinecektir.
Yapılandırılan oda borçlarına ayrıca Yİ-ÜFE Hesaplanmayacaktır.
Alacak asıllarının bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce kısmen veya tamamen ödenmiş olması halinde ödenmiş borç asıllarına isabet eden faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi alacakların tahsilinden vazgeçilir.
Yapılandırmadan yararlanmak isteyenlerin 11/09/2014 - 30/10/2014 Tarihleri arsında odaya başvurmaları gerekmektedir.
Yapılandırma kapsamında ödenmesi gereken tutarların maddede öngörülen süre ve şekilde kısmen veya tamamen ödenmemesi halinde, ödenmemiş alacak asılları ile bunlara ilişkin faiz, gecikme faizi, gecikme zammı alacakları ilgili mevzuat hükümlerine göre tahsil edilir.
TİCARET VE SANAYİ ODALARI VE TOBB
18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa Tabi, Oda ve borsalara olan aidat, navlun hasılatından alınacak oda payları ve borsa tescil ücreti ile oda ve borsaların da Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine olan aidat borçları asıllarının ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacaklar yerine bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; birinci taksiti bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden üçüncü ayın (31/12/2014) sonuna kadar, kalanı üçer aylık dönemler hâlinde sekiz eşit taksitte ödemeleri hâlinde, bu alacaklara uygulanan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacakların ve borç asıllarının bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kısmen veya tamamen ödenmiş olması hâlinde ise ödenmiş borç asıllarına isabet eden faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacakların tahsilinden vazgeçilir.
Bu madde hükmünden yararlanılabilmesi için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen ikinci ayın sonuna (30/11/2014) kadar alacaklı birime başvurulması şarttır.
Madde kapsamında ödenmesi gereken tutarların maddede öngörülen süre ve şekilde kısmen veya tamamen ödenmemesi hâlinde, ödenmemiş alacak asılları ile bunlara ilişkin faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacaklar ilgili mevzuat hükümlerine göre tahsil edilir.
ESNAF VE SANATKARLAR ODALARI VE TESK
7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları ; Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce (11/09/2014) ödenmesi gerektiği hâlde ödenmemiş olan, bu Kanun hükümlerine göre esnaf ve sanatkârların üyesi oldukları odalara aidat borçları ile odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara, birlik ve federasyonların Konfederasyona olan katılma payı borçları asıllarının ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacaklar yerine bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; birinci taksiti bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden üçüncü ayın ( 31/12/2014) sonuna kadar, kalanı üçer aylık dönemler hâlinde sekiz eşit taksitte ödemeleri hâlinde, bu alacaklara uygulanan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacakların ve borç asıllarının bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kısmen veya tamamen ödenmiş olması hâlinde ise ödenmiş borç asıllarına isabet eden faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacakların tahsilinden vazgeçilir.
Bu madde hükmünden yararlanılabilmesi için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen ikinci ayın sonuna (30/11/2014) kadar alacaklı birime başvurulması şarttır.
Madde kapsamında ödenmesi gereken tutarların maddede öngörülen süre ve şekilde kısmen veya tamamen ödenmemesi hâlinde, ödenmemiş alacak asılları ile bunlara ilişkin faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî alacaklar ilgili mevzuat hükümlerine göre tahsil edilir.
8 )- SGK BORÇLARININ YAPILANDIRILMASI VE SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER
1)- SGK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRILMASI
30/04/2014 tarihi öncesine ait SGK prim ve diğer borçlarının gecikme zammı ve gecikme cezaları silinecek, borç asılları enflasyon oranında güncellenerek 2 ayda bir ödenmek şartıyla 18 taksite kadar ödenebilecektir. Taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili fıkralara göre belirlenen tutar;
1) Altı eşit taksit için (1,05),
2) Dokuz eşit taksit için (1,07),
3) On iki eşit taksit için (1,10),
4) On sekiz eşit taksit için (1,15),
katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Bu madde hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.
SGK Borç yapılandırma BAŞVURU Süresi : 01.10.2014 – 31.12.2014
SGK Borç yapılandırma ÖDEME Süresi : 01.10.2014 – 31.01.2015 ( 1. Taksit Ödemesi)
2)- EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN SOSYAL GÜVENLİĞİ HAKKINDA DEĞİŞİKLİK
1 Nisan 2015 tarihinden geçerli olmak üzere; Ev hizmetlerinde çalışanlar 10 günden az ve 10 günden çok çalışanlar olarak 2’ ye ayrılmıştır.
10 günden fazla ev hizmetlerinde çalışanlar tüm sigorta kollarına tabi tutularak zorunlu sigortalı sayılmış olup, 4/(a) bendi kapsamındaki (SSK) sigortalılara ilişkin hükümler uygulanacaktır. Bunların bildirimi, işverenler tarafından örneği SGK tarafından hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılacak.
Süresinde yapılmayan bildirim için işverene idari para cezası uygulanacak.
10 günden az çalışanlar sadece kısa vadeli sigorta kollarına tabi tutulmuş olup, Çalıştıranlarca prime esas günlük kazanç alt sınırının yüzde 2'si oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödenecektir. Bu şekilde çalışanların sigortalılık tescili, çalışan ve çalıştıran imzalarını da ihtiva eden ve en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar SGK'na verilmesi gereken örneği SGK tarafından hazırlanacak belgenin verilmesi ile sağlanacak. Sigortalılık başlangıcında bu belge üzerinde çalışma başlangıcına dair kayıtlı en eski tarih esas alınacaktır.
3)- YABANCILARIN SİGORTALILIĞI
Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye’de çalışan yabancı uyruklular en fazla 3 ay süreyle Türk Sosyal Güvenlik sisteminin kapsamı dışında kalacaktır. Bir başka deyişle yurtdışından gelen yabancı uyruklu kişiler en fazla 3 ay sigortasız olarak çalışabileceklerdir.
4)- YERALTI ÇALIŞANLARIN EMEKLİLİK YAŞI HAKKINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİK
Maden işyerlerinin yeraltı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak en az 20 yıldan beri çalışan sigortalılar için aranan emeklilik yaş şartı 55’ den 50’ ye düşürülmüştür.
5)- YER ALTI VE MADEN İŞLERİNDE ÇALIŞANLARIN FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI
Yer altı ve maden işlerinde çalışanların fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık süreleri de fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaksızın fiili hizmet süresi zammının hesaplanmasında dikkate alınacaktır. Bir başka ifade ile değişiklik öncesi sadece yer altında geçen çalışmalar için fiili hizmet zammı elde edilebilirken değişiklik sonrası bu kişilerin tüm çalışma sürelerinin karşılığı olarak fiili hizmet zammı elde edebilecektir.
6)- 4/B VE 4/C YE DOĞUM BORÇLANMASI HAKKI
Doğum borçlanmasının kapsamı, 4/a, 4/b ve 4/c’ li kadın sigortalıların üç doğumla sınırla olmak üzere her doğumdan sonraki iki yıla kadar süreleri borçlanılabilecekleri kadar genişletilmiştir. Artık Bağ-Kur’lular da doğum borçlanması yapabilecektir.
Sigortalı olduğu tarihten sonra doğum yapan ve kadınlar, çocuklarının yaşaması şartıyla doğumdan sonra çalışmadıkları 2 yıla kadar olan süreyi borçlanabilecektir.
Ancak, sigortalılık öncesi doğumları borçlanmak yine mümkün olmamıştır.
7)- SGK SAĞLIK UYGULAMALARI
Tüp bebek ödemelerinde 3 denemeye kadar SGK tarafından masraflar karşılanacaktır.
Yardımcı üreme yöntemi tedavisinde katılım payı ilk denemede %30, ikinci denemede %25, üçüncü denemede %20 oranında uygulanacaktır.
Harp ve vazife malullerinin kendileri ve eşlerinden tüp bebek tedavisinde katkı payı alınmayacaktır.
Ortez ve protezler SGK tarafından belirlenen ürün listelerinden yine SGK tarafından belirlenen usul ve esaslara göre karşılanacaktır.
SGK sağlık hizmet sunucuları tarafından düzenlenen faturaların denetimi konusunda hizmet satın alması yapabilecektir. Aynı zamanda SGK’ nın hizmet satın alacağı ürünler ile ilgili yayınlayacağı listelerde yer alma karşılığında ürün satıcılarından hizmet bedeli alma yetkisi verilmiştir.
Sağlık hizmet sunucularına yapılacak ödemelerin durdurulması üç müfettişten oluşan komisyon kararı ve Teftiş Kurulu Başkanlığı onayı ile uygulanabilecektir.
8)- YURTDIŞINA GÖTÜRÜLEN İŞÇİLERİN SİGORTA PİRİMİNE ESAS TEŞKİL EDEN KAZANÇ (SPEK) UYGULAMASI
Yabancı ülke ile sosyal güvenlik sözleşmesi varsa bu sözleşme hükümlerine göre, yoksa bunlar hakkında 5510/5-g maddesi uyarınca kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaktadır. 5/g kapsamında yurtdışına götürülen işçilerin SPEK üst sınırı 3 asgari ücret ile sınırlandırılmıştır. Örneğin 10.000 TL ücretle çalışan bir mühendis için müteahhit firmalar değişiklik öncesi 7.371.00 X %14.5 =1.068.80 TL SGK'ya prim ödemek zorunda iken yapılacak değişiklik ile 3.402 X 0.145=493.29 TL SGK primi ödeyecektir.
Sigortalılar ile tüzel kişilerin kasıt, kusur, hata veya yanıltıcı beyanından kaynaklanmaması şartıyla, sigortalılarca ödenen prim ve prime ilişkin borcun noksan tahakkuk ettirildiğinin Kurumca sonradan tespit edilmesi hâlinde tespit edilen fark prime ilişkin borç aslına, tebliğ tarihinden itibaren gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır.
9)- EMEKLİ MAAŞLARININ ÇEKİLEMEMEDEN DOLAYI DURDURULMASI
Üst üste 6 ay çekilmeyen emekli maaşların durdurulması 12 aya çıkarılmıştır.
Dolayısıyla emekli aylıklarının 12 ay çekilmemesi halinde emekli maaşı durdurulacak ve başvuru olması halinde yeniden bağlanacaktır.
10)- GSS TESPİTİ VE BORÇLARIN SİLİNMESİ
6552 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde gelir testine başvuranların; gelir testi sonuçları 1.1.2012 tarihinden geçerli olacaktır. Yapılan bu düzenleme ile gelir testi sonucu gelirleri asgari ücretin 1/3 ünden az olanların GSS prim borçları tamamıyla silinecektir.
11)- SGK SİLİNECEK BORÇ MİKTARI
Borç türü bazında anaparası 100 TL’ nin altında olan SGK borçları tamamen silinecektir.
12)- 4/B SİGORTALILIĞININ BİLDİRİMİ VE SONA ERMESİ HAKKINDA DÜZENLEME
4/b sigortalılarının işe giriş bildirgesi, işten ayrılış bildirgeleri ve bazı kamu kurumlarının işyeri bildirgesini ve işyeri bildirgesine esas belge bildirme yükümlülüklerini kanunun yayım tarihinden itibaren 3 ay içinde yerine getirmiş olanlar, kanuni süresinde yerine getirilmiş sayılır ve idari para cezası uygulanmaz.
13)- SGK DAN UYUŞMAZLIKLAR HAKKINDA DÜZENLEME
Sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılacaktır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şartı aranacaktır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.
Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilecek, İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna başvurabilecektir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlü olacaktır.
30/04/2014 tarihi öncesine ait SGK prim ve diğer borçlarının gecikme zammı ve gecikme cezaları silinecek, borç asılları enflasyon oranında güncellenerek 2 ayda bir ödenmek şartıyla 18 taksite kadar ödenebilecektir. Taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili fıkralara göre belirlenen tutar;
1) Altı eşit taksit için (1,05),
2) Dokuz eşit taksit için (1,07),
14)- AR-GE TEŞVİKLERİNDEN YARARLANMA SÜRESİ
Ar-Ge teşviklerinden her sigortalı için beş yıl yararlanma şartı kaldırılmıştır.
Dolayısıyla 2023 yılına Ar-Ge teşviki sigortalılar için uygulanacaktır.
15)- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ
İşverenlerin çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirmesi gerekecektir. Çalışan sayısına bakılmaksızın tehlikeli ve az tehlikeli sınıftaki işyerleri ile 9 ve daha az çalışanı olan çok tehlikeli işyerlerinin Diğer Sağlık Personeli çalıştırma zorunluluğu kaldırılmıştır. Bu değişiklik sonrasında mali müşavir ofislerinde hemşire çalıştırma zorunluluğu kaldırılmıştır.
10’dan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından ilan edilen eğitimleri tamamlaması şartı ile İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanı tarafından verilecek hizmetleri verme hakkı getirilmiştir. Ancak bu işverenler “işe giriş, periyodik muayeneler ve tetkikleri yapamayacaktır. Ayrıca, 10’dan az çalışan bulunup bulunmadığını tespit ederken çırak ve stajyerler çalışan sayısına dahil edilmeyecektir.
Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacakların, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamayacağı hükme bağlanmış, işçiler için iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak alınması gereken sağlık raporlarının işyeri hekimlerinden alınması zorunlu tutulmuştur. ancak, 10’dan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ise çalışanlar için alınacak iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin sağlık raporlarının kamu hizmet sunucularından veya aile hekimlerinden de alınabilme hakkı getirilmiştir.
16)- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAPSAMINDA SİGORTALI SAYILMAYANLAR
Denizyolu taşımacılığı yapan araçların uluslararası seyrüsefer hâlleri iş sağlığı ve güvenliği yasası kapsamı dışına çıkartılmıştır.
17)- 4857 SAYILI İŞ KANUNA GÖRE İŞYERİ BİLDİRME
Alt işverenliğin muvazaalı olduğu tespit edilen müfettiş raporuna yapılacak olan itiraz ‘’6’’ iş günü yerine ‘’30’’ iş gününe çıkarılmış ve temyiz yolu açılmıştır. Buna göre, alt işverenlerle ilgili muvazaa kararı verilmesi halinde 30 iş günü içinde iş mahkemesinde itiraz edilebilecektir.
18)- İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİNİN GEÇERLİ BİR SEBEBE DAYANMASI
İş güvencesinden yararlanmak için “En az altı aylık kıdemi olması” şartı yer altı işlerinde çalışan işçiler için uygulanmayacaktır.
19)- İŞÇİLERİN FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİNE İLİŞKİN HÜKÜMLERDE DEĞİŞİKLİK
Asıl işverene, alt işveren işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etme zorunluluğu getirilmiştir.
Zorunlu nedenler ve olağanüstü hallerde fazla çalışma hariç yer altında maden işlerinde çalışan işçilere fazla çalışma yaptırılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
1.1.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere; Yer altı maden işlerinde zorunlu ve olağan üstü hallerde fazla çalışma yapılması durumunda fazla çalışma ücreti %100 zamlı ödenecektir.
20)- YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI VE İZİN SÜRELERİ
Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanacaktır. Bu değişiklik sonrası yeraltı maden işçileri 14+4, 20+4 ve 26+4 olmak üzere 4’er gün fazladan izin kullanacaktır.
Alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi birleştirilerek hesaplanacaktır.
Yine asıl işverenin kontrol ve denetim yetkisi arttırılarak alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla yükümlü tutulmuştur.
21)- ÇALIŞMA SÜRELERİ HAKKINDA DÜZENLEME
1.1.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere; Yer altı maden işlerinde çalışan işçiler için çalışma süreleri azaltılarak haftada en çok 36 saat olup günlük 6 saatten fazla olamayacağı hüküm altına alınmıştır.
9)- DİĞER DÜZENLEMELER
TÜRK TİCARET KANUNU
ŞİRKETLER SERMAYELERİNİ ASGARİ TUTARA ARTIRMALARI İÇİN SON GÜNÜ 11/12/2014
Kanun 134. Maddesi ile 6102 sayılı Kanuna eklenen geçici 10 madde eklenmiştir.
Yapılan düzenleme ile ;
14/02/2014 tarihine kadar Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılması gereken sermaye artırımlarını herhangi bir nedenle yapmamış olan şirketler hakkında asgari sermaye şartını bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde (SON TARİH 11/12/2014) yapmaları hâlinde fesih işlemi uygulanmayacaktır. Sermaye artırımında bulunmaması nedeniyle ticaret sicili kaydı silinenlerin de bu süre içinde sermaye artırımı için başvurmaları hâlinde kayıtları resen yeniden oluşturulacaktır.
-ANONONİM ŞİRKETLERDE ASGARİ SERMAYE : 50.000 .- TL
-LİMİTED ŞİRKETLERDE ASGARİ SERMAYE : 10.000.- TL
GÜMRÜK VERGİLERİ
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nca takip ve tahsil edilen alacaklar da yeniden yapılandırılıyor. 30 Nisan 2014′ten önce ödenmemiş gümrük vergileri ve cezaları ile bunlara bağlı idari para cezaları, faiz, gecikme faizi ve gecikme alacakları yerine, enflasyon farkının ödenmesi halinde, faiz ve gecikme faizi gibi diğer alacaklardan vazgeçilecek.
Gümrük yükümlülüğü nedeniyle gümrük vergileri asıllarına bağlı olmaksızın kesilen ve kanunun yayımlandığı tarih itibariyle vadesi geldiği halde ödenmeyen ya da ödenme süresi henüz geçmemiş bulunan idari para cezaları da yapılandırılıyor.
Gümrük vergileri asıllarına bağlı olmaksızın kesilmiş olan ancak gümrük vergilerinin de tahsil edilmesi gerektiği durumlara ilişkin kanunun yayımlandığı tarih itibariyle vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan idari para cezaları ile birlikte gümrük vergilerinin de yapılandırılmasına imkan sağlanıyor. Borçlara, 18 aya kadar taksit imkanı getirilmiştir.
İDARİ PARA CEZALAR
Sigara içilmesi yasak yerlerde tütün mamulleri tüketenlere verilen idari para cezaları hariç olmak üzere, 31 Aralık 2013 tarihinden önce idari yaptırım kararı verildiği halde bu kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş olan ve genel bütçeye gelir kaydı gereken ve her bir kabahat için 120 TL altında kalan idari para cezaları tebliğ edilmeyecek, tebliğ edilenlerin alacakların tahsilindenvazgeçilecektir.
120 .-TL ve altındaki Trafik cezaları silinecektir. Ancak ; 120 TL nin üstündeki borçlar için Yapılandırma yapılır.Yapılandırmada Gecikme cezasında vazgeçilir, yerine Yİ-ÜFE hesaplaması uygulanır.
MALİYENİN VAZGEÇTİĞİ ALACAKLAR
Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilmekte olan ve vadesi 31 Aralık 2007 tarihinden (bu tarih dahil) önce olduğu hâlde 11 Eylül 2014 tarihi itibarı ile ödenmemiş olan ve 6183 sayılı Kanun kapsamına giren her bir alacağın türü, dönemi, asılları ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle tutarı 50 Türk lirasını aşmayan asli alacakların ve tutarına bakılmaksızın bu asıllara bağlı ferî alacakların, aslı ödenmiş ferî alacaklardan tutarı 100 Türk lirasını aşmayanların tahsilinden vazgeçilir.
ARAÇ MUAYENESİ
Araç muayenesini zamanında yaptırmamış olanlar, 31 Aralık 2014’e kadar araç muayenesini yaptırırsa aylık yüzde 5 ceza yerine kanunun yayımlandığı tarihe kadar enflasyon farkını; yayımı izleyen aylarda ise aylık yüzde 1 farkı ödeyecek. Bakanlar Kurulu, bu süreyi 30 Haziran 2015’e kadar uzatmaya yetkilidir.
Kaynak: http://www.istanbulsmmmodasi.org.tr/
