#intercaction

İnsan bilgisayar etkileşiminin önemli dört ana bileşeni vardır. Bunlardan ilki kullanıcı, ikincisi görev, ara yüz ve araçlar, en son olarak ta bağlamdır. İnsan bilgisayar etkileşiminde çok eskiye gidecek olursak bile M.O.R.S.  alfabesine kadar uzandığını görebilirsiniz en basit bir araç olsa da günümüze kadar çok farklı şekilde gelişerek cep telefonlarına kadar ilerlemiştir diyebiliriz. Biz tarihsel sürecimize 1945 yılında teorik olarak ilk analog bilgisayar fikrinin atılmasıyla başlayacağız. Evet bu tarih belki çok tanıdık gelebilir size 2. Dünya savaşının sonuna yakın zamanlar .

Ondan önce bir de Enigma dan bahsetmek gerekiyor 1920’li yılların başlarında ticarine başlanılan ürünlerin 2. Dünya savaşında önemli bir rol oynamaktadır. Bilgisayar biliminin kurucularından sayılacak A. M. Turing ve dünyanın ilk dijital ve programlanabilir bilgisayarı olan Colosssus’u yapan Thomas Flowers. çoğumuz adınız bilmez ama enigmanın şifreleme sistemini çözen olasılık hesaplayıcı görevini görmektedir.

Şekil 1 Colossus

İnsan bilgisayar etkileşimi daha da artarak ilk bilgisayarın odalar büyüklüğünde ve bir çok kişinin bir bilgisayarı kullanımından günümüze doğru her eve bir bilgisayar her kişiye bir bilgisayar mantığına dönmüştür.

Odalar büyüklüğünde bilgisayarlar evlere hatta çantalara sığacak boyuta gelmiştir. İlk başta klavye Mouse kavramı yoktu. Genelde kabloların farklı giriş çıkış birimlerine takılıp çıkarılmasıyla bilgisayar programlanıyordu ve programlama işlemi sadece aslında olasılık ve hesaplama işleminde kullanılıyordu.

Zamanla klavye ve fare kavramıyla karşılaştık hatta belki yakın zamanda bile kullananlar vardır biraz nostalji yaşayalım.

Bilgisayar Teknoloji daha sonra grafik alanında kendini göstermeye başladı tabi bunlar sırayla olan şeyler değil. Geliş süreçleri birbirini net bir şekilde ayırmıyor. Önce klavye bulundu sonra fare bulundu sonra grafik alanında gelişmeler yaşındı şeklinde bir algı olmasın. O yüzden bunlar iç içe geçmiş paralel bir yapı şeklinde gelişim sürecinde günümüze optik, lazer ve bunun gibi diğer teknolojiler şeklinde günümüze kadar gelmektedir.

Grafik alanında ise öncelikle ekran olmazken sadece bize çıktı veren hatta ışıkların yanmasıyla anladığımız olaydı. Aşağıdaki resimde daha iyi anlayacaksınızdır. Üst kısımda sarı şekilde yanan ışıklar bize sonucu vermekteydi. Durum böyle olunca önce bir ekran üzerinde komutlar girerek daha sonra renkli ekranlar uygulamalar kullanarak gelişen ekran var en son olarak şu an olarak neredeyse her türlü işi yaptığımız işlere kadar gelişen ekranları görebilirsiniz. Yani nereden nereye dedirtecek bir olay içindeyiz.

Tabi ki bununla kalmadık giyilebilir teknolojiler, akıllı sistemler ve daha bir çok sistemler hayatımızın her anında bulunmaktadır. O yüzden M.O.R.S. Alfabesinden şu anki halimize bir geçişici canlandırabiliriz kafamızda. 

Bu durumun gelişiminde aynı zamanda insanlarla olan etkileşimi de önemli yer oynamaktadır. Araştırmacılar bilişsel alanda yaptıkları araştırmalar insanların öğrenmeleri ve etkileşimi üzerine olmuştur. Bu yüzden yeni kavramlar, yeni terimler ve yeni çalışmalara yol açılmıştır. Nedir bu kavramlardan bir kaçı dersek, “Dikkat”, “Algı”, “Duyuşsal Bellek”, “Kısa Süreli Bellek”, “Uzun süreli bellek” gibi yeni kavramlar çıkmıştır. Kısaca özetleyecek olursak bir kişi dikkat çerçevesinde dikkat ettiği bilgiyi alarak kısa süreli belleğinde işleyerek uzun süreli belleğine geçtiğini ve orada anlamlandırarak tekrar bu bilgiye ihtiyaç olduğunda uzun süreli bellekten çağırarak kısa süreli bellekte işlenip kullanıldığını kanaat getirmişler yine aynı şekilde  kısa süreli bellekte bilginin 20 - 30 saniye gibi bir süre aralığında ideal olarak 7 terim,  7 kelime , 7 rakam , gibisinden bunu örnekleyebiliriz. Bu +2 ve -2 olacak şekilde insandan insana değişmekte olduğunu göstermektedir.  Örnek verecek olursak Telefon numarası(2-2-2-3-4-6-7) şeklinde olan bir telefon numarasını 7 hanesi tek tek söylemek bizim  için zordur  hatırlama yönünden o yüzden gruplayarak bunu 222 – 34 -67  şeklinde 3 e indirgeyerek rahatlıkla tutabiliyoruz. Buna Miller deneyi olarak araştırırsanız daha çok detaya ulaşabilirsiniz.  

      https://tr.wikipedia.org/wiki/Enigma_makinesi

https://line.do/tr/tarihsel-sureciyle-insan-bilgisayar-etkilesimi/1ju/vertical

http://www.ssplprints.com/image/129707/wrens-operating-the-colossus-computer-1943

http://www.chip.com.tr/haber/evomouse-boyle-fare-gormediniz_44242.html

http://www.stockphotos.ro/old-style-computer-mouse-image5913370.html