Bahis - İddia Nedir? Matematik Avantaj Nasıl Hesaplanır?
Bu bloğu okuyan birisi olarak söyleyeceklerime inanmakta zorlanabilirsiniz, ancak bahis oynamasına rağmen “bahis”in ne olduğunu, kupon yaptığında ve kesin gözüyle baktığı maçtan yattığında hemen işin şike olduğunu, bahis firmalarının şike yaparak para kazandığını düşünen o kadar çok kişi var ki.
Ülkemizde Spor Toto ve Loto’nun ardından, özellikle İddaa’nın başlaması ile birlikte insanlarımız bir şekilde bahis kelimesini duymuş, hatta bilerek ya da bilmeyerek, genelde de şansına güvenerek kupon yapmıştır. Sonra da ne yazık ki söylenip durmuştur.
İşte tam da bu sebeplerden ötürü bugün bahis - iddia (bet), bahis yapmak – iddiaya girmek (betting), oran (odds), pot ya da bahis miktarı (stake), bahis firması (bookmaker) ve matematik avantajın ne olduğunu açıklamaya çalışacağım.
Yazı Tura Atsaydık?
Daha küçükken başlıyoruz aslında bahis ile tanışmaya. Cebimizde ki bozuk paralardan birisini elimize alıp yazı tura attığımızı düşünelim. İki olasılık var sadece. Ya yazı gelecek ya da tura. Her hangi bir ihtimalin gelmesi, yani yazı ya da tura gelme olasılığı yarı yarıyadır, yani 50/50. Bir başka deyişle, 100 defa yazı tura atsak, teorik olarak 50 defa yazı, 50 defa tura gelecektir.
Basitçe yaptığımız yazı tura atma işlemini ve olası sonuçlardan yola çıkarak bahisin ne olduğunu anlatmaya çalışalım. Bir arkadaşımızla karşılıklı olarak yazı tura attığımızı ve bir sonraki sonucun ne olacağına dair tahminde bulunmaya karar verdiğimizi (iddiaya girmek) ve bunu da ortaya para koyarak (bahis miktarı ya da pot) yaptığımızı düşünelim. Her iki kişinin de ortaya koyduğu para pot ya da bahis miktarı olarak adlandırılmaktadır. Örneğimizde bahis miktarının 1 TL olduğunu var sayalım. Bu durumda her iki tarafta kendi tahmini için 1 TL yatıracak, tahminin doğru olması durumunda da 2 TL geri alacaktır.
Arkadaşımızla karşılıklı olarak 100 defa yazı tura attığımızı ve her seferinde de hep aynı tahmini yaptığımızı düşünelim. Yani 100 atışın tamamında da yazı demiş olalım. Yukarıda belirttiğimiz gibi teorik olarak 100 atışın 50’si yazı, 50’si tura gelecektir. Bu durumda 100 atışın sonunda ne biz ne de arkadaşımız her hangi bir para kazanamayacağımız gibi para da kaybetmemiş olacağız.
Buraya kadar hep teoride olması gerektiği gibi hesap yaptık. Ancak diyelim ki, kısa vadeli bir oyunda, yazı tercihinin turadan daha fazla geleceği ön görüsü her iki tarafta da hakim. Bu durumda tura diyen kişinin kaybetmesi daha yüksek olasılık olduğu için 1 TL yerine 90 kuruş ödemek istediğini ve bunun da yazı diyen kişi tarafından kabul edildiğini düşünelim. Yani her bir yazı tura atışında ortada toplam 1,90 TL olacak; yazı diyen kişi 1 TL’sine karşılık 90 kuruş alırken; tura diyen kişi 90 kuruşuna karşılık 1 TL kazanacak.
Bu yeni anlaşma uzun soluklu bir oyun oynanması durumunda bir tarafta kesin kazancı diğer tarafta da kesin kaybı garantilemektedir. Şöyle ki, teoride konuştuğumuz gibi uzun vadeli bir oyunda, yani 100 atışlık bir oyunda 50 tura ve 50 yazı gelmesi durumunda yazı tercihinde bulunan kişi koyduğu 50 TL’ye karşılık 45,- TL geri alırken; tura diyen kişi koyduğu 45 TL’ye karşı 50 TL geri alacaktır. Bu örnekte olduğu gibi istatistiksel verilere karşı matematiksel dezavantaja sahip kişiler uzun vadede her zaman kaybedeceklerdir.
Oran Ne Demek? Bahis Firması Nedir, Ne İş Yapar?
Bahis firmaları yani İngilizce deyişiyle bookmakers, bahis seçeneklerini profesyonel olarak pazarlayan finansal kuruluşlardır. Yazı tura örneğimizden yola çıkarsak, bir arkadaşımızla karşılıklı oynamak yerine bahis firmasına karşı da oynayabilirdik.
Elbette bahis satarak kar etmeyi planlayan bir kuruluşun uzun vadede zarar edecek bir opsiyonu tercih etmesi mümkün değildir. Bir başka deyişle bahis firmaları her zaman matematiksel avantaja sahip olmak üzere plan yapacaklardır. (Yazı tura örneğinde olduğu gibi 1 TL’lik iddiaya, 90 kuruş ödeyerek)
Yazı tura örneğimizde ki matematiksel avantajı şu şekilde hesaplayabiliriz.
Yazı tura oynarken iki sonuç ihtimali var. Bu iki ihtimalinde gelme ihtimali yarı yarıya yani %50 %50. Oyunu oynarken kullandığımız paranın bir hafızası olmadığı için bu ihtimal her atış için ayrı ayrı geçerlidir. Burada dikkat edilmesi gereken konu her atışın %50 olasılığı var. Ancak 100 atışta teoride olduğu gibi 50 – 50 sonuçlanma ihtimali çok düşüktür.
Gelelim oran nedir sorusunun cevabına. Oran, bahis firmasının, ilgili bahise (yazı ya da tura gelmesi ihtimaline) karşılık bahis oyuncusunun koyduğu her 1 TL için önerilen satış fiyatıdır.
Örneğimizde bahis firması yazı ya da tura gelmesi için her 1 TL’te karşılık 90 kuruş ödeyeceğini belirtmiştir. Bu durumda oran 1 + 0,90 = 1,90 olmuştur. Yani yazı ya da turanın gelmesi için bahis firması tarafından önerilen satış fiyatı yani oran 1,90’dır.
Teori de %50 olan yazı tura gelme ihtimali, bahis firmasına göre 1 / 1,90 = 0,5263 yani %52,63’tür.
Gerçek ihtimali %50 olan yazı ya da tura gelme olasılığını %52,63’e çekerek bahis firması matematiksel avantajı kendi lehine değiştirmiştir. Bu durum aslında kumarhanelerde “kasa daima kazanır” sözünün de açılımıdır. Bahis firması, matematiksel avantajı kendi yanına çekerek kasanın kazanma ihtimalini arttırmıştır.
Örneğimizde 50/50 olması gereken ihtimal 52,63/52,63 olarak güncellenmiştir. Bu durumda bahis firmasının matematiksel avantajı %5,26’dır.
2.00 (hesaplanan geçek oran) / 1,90 = 1,0526 = %5,26
Bu hesaplar ışığında oyuncu nasıl oynarsa oynasın uzun vadede kasa daima toplam bahis miktarının %5,26’sını kazanacaktır.
Hemen Türkiye’de en çok tercih ettiğim maç sonucu olan basketbol maçlarına bunu yorumlayayım. Maçın ya da sonucun bir önemi olmadan alt ya da üst bitme ihtimali olan bir maçta teorik olarak olasılık yazı turada ki gibi 50/50’dir. Yani hesaplanan gerçek oran 2.00’dır. Ancak verilen oran 1,70 olduğu için iddaa her zaman 2.00 / 1.70 = 1,1764 yani %17,64 matematiksel avantaja sahiptir. Üstelik bu avantaj sadece tek maç için geçerlidir. MBS 3 için İnteltek’in avantajı %52,92’ye çıkmaktadır.
Nasıl Bahis Yapmalıyız?
Tüm spor dallarında oranları hesaplamak elbette yazı tura oyununda ki kadar net değildir. Ancak yine de bahis yapacak kişilerin, bahis firmalarının olasılık hesaplarını kullanarak kendi avantajlarına olan oranları satışa çıkardıklarını unutmamak gerekmektedir.
Burada en büyük şansımız, bahis firmaları genel istatistiklere çoğu zaman haftalar öncesinden bakarak hareket ettikleri için, özellikle son dakikalar yaklaşırken bahis oyuncularının daha güncel veriler sayesinde daha doğru hesaplar yapması mümkündür. İşte bu “Value Betting” denen kavramı karşımıza çıkartır ki, karlı bir bahis yaşamı için bu kavram son derece önemlidir.
Sonuç olarak, bahis yapmak isteyen ve uzun vadede bu işten para kazanmak isteyen herkes “İddaa Oranlarının Nasıl Hesaplandığını ve Olasılık ile Sapma Kavramlarının Ne Olduğunu” bilmelidir. Ancak bu şekilde matematiksel avantajı kendi tarafınızda kullanabilirsiniz.
Bahis sözcüğünün Türk Dil Kurumu’nda ki karşılığı: 1. İsim Üzerinde konuşulan şey konu. 2. Görüşünde veya iddiasında haklı çıkacak tarafa bir şey verilmesini kabul eden sözlü anlaşma. 3. Bir kitabın bölümlerinden her biri.
Bir sonraki blog konumuz “Value Bet Nedir?”’de buluşmak üzere.
Bol kazançlı günler dileğimle,
