Görülme oranı sıklıkla artan hipotiroidi hastalığından muzdarip olanlar, hastalık tanısını alıp ne yapacağını bilemeyenler için beslenme uzmanı ve diyetisyen Şeyda Ertaş kapsamlı bir makale hazırlayarak, hipotiroidi hastalığı ile ilgili detaylı bilgiler verdi. Keyifli okumalar.

Hipotiroidi Nedir?

Hipotiroidi, tiroid bezinden vücut için yeterli miktarda tiroid hormununun üretilememesidir. Tiroid hormonları vücuttaki enerjinin kullanımı, büyüme ve metabolizmanın düzenlenmesinde etkilidir. Yetersizliği durumunda tiroid hormonu seviyeleri düşer ve vücut fonksiyonlarında yavaşlama ve bozulmalar görülür. 

Tiroid hormonlarının seviyeleri düşük olduğunda hipofiz bezinden Tiroid Stimüle Edici Hormon(TSH) salgılanır ve tiroidler kan dolaşımına bırakılır.

Hipotiroidi Türleri Nelerdir?

Üç çeşit hipotiroidi vardır. Primer, sekonder ve tersiyer hipotiroidi.

Primer Hipotiroidi: Hipofiz bezi tarafından sinyal gönderilmesine rağmen tiroid bezinde yeterli miktarda tiroid hormonu(T3-T4) üretilemez.

Sekonder Hipotiroidi: Tiroid bezinin yapısında veya çalışmasında sorun yoktur. Hipofiz bezi tarafından salınan TSH miktarının yetersizliği söz konusudur.

Tersiyer Hipotiroidi: Hipotalamustan tirotropin salgılattırıcı hormonun (TRH) yetersiz salgılanması, TSH hormonunun yetersiz üretimine neden olur.

Hipotiroidi Neden Olur?

Hashimoto Hastalığı: Bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırması sonucu ortaya çıkan, önlenemeyen bir hastalıktır.

Hipertiroidi Tedavisi: Radyoaktif iyot ve antitrioid ilaçlarla hipertiroidi hastalığı tedavi edilmek istenirken bazen bu yöntemler, tiroid hormonunun üretimini çok fazla düşürdüğü için kalıcı hipotiroidizme yol açabilir.

İyot Eksikliği: İyot tiroid hormonlarının üretilmesi için gereklidir. Diyetle alınan iyotun yetersiz olması durumunda hipotiroidiye neden olabilir.

Tiroid Bezinin Cerrahi İşlemle Alınması: Tiroid bezinin tamamının veya belli bir kısmının ameliyatla alınması tiroid hormon üretimini yavaşlatabilir veya durdurabilir.

Radyasyon Tedavisi: Baş ve boyun kanserlerini tedavi etmek için uygulanan radyoterapi, tiroid bezine zarar verebilir.

İlaçlar: Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan lityum, tiroid hormonunun üretimine engel olabilir.

Gebelik: Gebelik sürecinde vücut tiroid bezi hormonlarına karşı antikor üretebilir. Tedavi edilmediği takdirde düşük, ölü doğum veya fetüste hasarlara neden olabilir.

Hipotiroidi Belirtileri Nelerdir?

Hipotiroidide görülen belirtiler hormonlardaki seviyenin şiddetine göre farklılık gösterebilir. Belirtiler zamanla artarak ortaya çıkabilir. Belirtilere göz gezdirecek olursak;

Halsizlik ve yorgunluk

Şişkinlik

Daha az terleme

Mutsuzluk

Erkeklerde ergenlik gecikmesi

Kabızlık

Yüksek kolesterol düzeyi

Tırnakların incelmesi ve kırılması

Üşüme

Uyku bozukluğu

Depresyon

Adet düzensizliği

Kilo artışı

Saçlarda dökülme

Ciltte kuruluk olması

Kansızlık

Konsantrasyonda azalma

B12 düşüklüğü

Hipotiroidi Nasıl Tedavi Edilir?

Hastalığın nedeni Hashimoto Tiroidi ise tiroid bezi tahrip olduğundan, tiroidin salgılayamadığı hormonun yerine koyulması gerekir. Ayrıca bu tedavi ömür boyu sürebilir.

Tiroidin az çalıştığı durumlarda, doktor kontrolünde hormon takviyesi ilaçlar kullanılır. Ancak demir ve mide ilaçları, kalsiyum tabletleriyle birlikte veya yemekle alınması durumunda bağırsaklardan emilim aşamasında problem oluşabilir.

Gebe, yaşlı ve koroner kalp hastalığı olan bireylerde hipotiroidi varsa sık sık kontrol edilmesi gerekir. Tiroid hormon ilaçları kalbin daha hızlı çalışmasına neden olduğu için sık sık ilaç dozu ayarlaması gerekebilir.

Tahlillerinizde TSH yüksekliği varsa ancak semptomlar çok hafifse ilaç tedavisi olmayabilir. Birkaç ayda bir yeniden tahlil yaptırarak takip edilebilir.

Beslenme tedavisinde guatrojenik besinlerin diyetten uzaklaştırılması, iyot alımının yeterli düzeyde olması, Çok yağlı ve şekerli besinlerin tüketiminin azaltılması önerilir.

Hipotiroidi Metabolizmayı Nasıl Etkiler?

Tiroid hormonları metabolizma hızının ayarlanmasına yardımcıdır. Metabolizma ne kadar hızlıysa harcanan enerji de o kadar fazla olur. Bu durum daha hızlı kilo verilmesine yardımcı olur.

Hipotiroidi hastalarında tiroid hormonlarının yetersiz üretiminden dolayı metabolizmaları yavaştır. Bazal metabolizma hızları da düşeceğinden kandaki kolesterol seviyeleri artabilir, ani kilo alımları olabilir, kilo verilmek istendiğinde süreç çok uzun olabilir.

Hipotiroidi Hastalarında Beslenme Tedavisi Nasıl Olur?

Tek başına ilaç veya diyet hastalığı tedavi etmek için yeterli değildir. Doktorun belirlediği ilaç tedavisi ve diyetisyenin hazırladığı hipotiroidiyle uyumlu beslenme programı bir arada olmalıdır.

Tiroid hastalığında beslenme tedavisi kesin olarak başarı sağlamayabilir ancak bazı değişiklikler tiroid hormonlarının olması gereken şekilde çalışmasına katkı sağlayabilir.

Beslenme programında çeşitliliğe dikkat edilmelidir.

Yağ ve sodyum içeriği yüksek gıdalardan uzak durulmalıdır.

Posadan zengin beslenilerek hem kabızlık önlenmeli hem de doygunluk arttırılarak daha az kalori alımı sağlanmalıdır.

Metabolizmanın hızlanması için protein alımı yeterli veya bir miktar fazla olmalıdır.

Ketojenik diyetten uzak durulmalıdır. Çünkü çok az karbonhidrat alımı tiroid hormon seviyesini düşürebilir.

Diyetle yeterli miktarda iyot alınmalıdır.

Hipertiroidi Hastaları Neler Tüketmelidir?

İyot: İyot eksikliği için yemeklerde iyotlu sofra tuzları kullanılmalıdır. Deniz ürünleri, yumurta, süt gibi iyot bakımından zengin besinler tüketilmelidir.

Selenyum: Selenyum vücutta en fazla tiroid bezinde bulunur. Tiroid fonksiyonları için gerekli enzimler için gereklidir. Deniz ürünleri, yumurta, yağlı tohumlar iyi bir selenyum kaynağıdır.

Antioksidanlar: Antioksidanlar tiroid bezini serbest radikallerden koruyarak zarar görmesini engelleyebilir. Diyetle yeterli miktarda sebze ve meyve alımı özellikle A, C, E vitaminlerinin alımı önemlidir.

B Grubu Vitaminleri: Yeşil fasulye, ıspanak ve tam tahıllı, kepekli gıdalar B vitamini ve demir içerir. Yetersizliğinde metabolizmanın yavaşlamasına, halsizliğe, mutsuzluğa neden olabilir.

Hipotiroidi Hastaları Hangi Besinlerden Kaçınmalıdır?

Guatrojenik Besinler

Guatrojen kelimesi, guatr hastalığına neden olan besinlere denilir. Bu besinler kandaki tiroid hormonu miktarını azaltarak tiroid bezinin daha fazla çalışmasına neden olurlar.

Brokoli, karnabahar, mor lahana, beyaz lahana, brüksel lahanası, şalgam, hardal tohumu, turp, marul, çin lahanası, yer fıstığı, soya fasulyesi, badem, armut, çilek, tatlı patates, tofu, soya sütü

İşlenmiş Ürünler

Salam, sosis, sucuk, fastfood vb. gibi işlenmiş ürünlerin tüketiminden yüksek sodyum ve kalori içeriğinden dolayı uzak durulmalıdır.

Soya ve Soya Bazlı Ürünler

Yapısında bulunan fitoöstrojenler, tiroid hormonunun üretiminde görevli bir enzimi inhibe edebileceğinden uzak durulmalıdır.

Sodyum İçeriği Yüksek Besinler

Ödem artışı, yüksek tansiyon açısından risk altında olan hipotiroidi hastaları şarküteri ürünleri, salamura besinlerden uzak durmalıdır.

Özet Olarak

Yazımızda, hipotiroidi hastalığının ne olduğunu ve nasıl tedavi edilebileceğini yazdık. Otoimmün veya çevresel etkenle oluşan hipotiroidi metabolizmanın hızı ve düzenlenmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Sosyal hayatı olumsuz etkileyeni ani kilo artışlarına neden olan hastalığın tedavisinde doktor ve diyetisyen birlikte görev almalıdır.

Çocuklarda büyümenin durması hastalık habercisi olabilir!

Çocuğun sağlıklı gelişiminde büyümenin düzenli takip edilmesi, olası hastalıkların erken tanısında büyük önem taşıyor. Özellikle kız çocuklarında görülen Turner Sendromu’nun en önemli bulguları boy kısalığı ve ergenlik yokluğu. Prof. Dr. Feyza Darendeliler, erken evrede farkedilen ve altta yatan nedeni saptanan bazı boy kısalıklarının tedavisinin mümkün olabileceğini vurguluyor Sağlık Bakanlığı…

New Post has been published on http://www.ogrenin.net/tiroit-bozukluklari-nasil-giderilir.html

Tiroit Bozuklukları Nasıl Giderilir?

Tiroit bezleri, boynunuzun ön tarafında nefes borusu ile derinin arasında kalan kısımda yer almaktadır. Boynunuzun sağ kısmında ve sol kısmında 5 cm çapında iki loptan oluşur ve bu loplar boynunuzun orta kısmında birleşir. Tiroit bezlerinin bütün olarak yaklaşık ağırlığı 20 gram ağırlığındadır. Tiroid bezlerinin boyutunun küçük olmasına rağmen, insan vücudunun metabolizmasını bir hayli etkilemektedir. İnsan vücudundaki her hücrenin normal çalışmasını sağlamak içinde tiroksin(T4) ve triiyodotironin(T3) hormonlarının salgılanmasını sağlayarak kan dolaşımına salar. T3 ve T4 hormonlarının önemli bileşenlerinden birisi de iyottur. Tiroksin hormonu içinde 4 tane iyot barındırdığı için T4 şeklinde kısaltılarak yazılır, yine aynı şekilde T3 hormonunun içinde de 3 tane iyot atomu bulunmaktadır.

Tiroit Eksikliği En Fazla Hangi Bölgelerde Görülür?

Beslenmede iyot eksikliğinin çok fazla olduğu yerlerden birisi de Himayala Dağları gibi bölgelerdir. Bu tür bölgelerde tiroit bezi T3 ve T4 hormonları yapmak için yeterli iyot bulamaz ve bu sorunun karşısında da guatr adı verilen gözle görülür bir kütle oluşur. İngiltere de kolay kolay tiroit sorunları görülmez. Türkiye’ de sıklıkla görülen bir hastalıktır.

Hipotiroidi ve Hipertiroidi Nedir?

T3 ve T4 hormonları yeterli seviyeye ulaşmaz da az çalışır duruma gelirse Hipotiroidi meydana gelir. Sağlıklı kişilerde tirotropin ya da uyarıcı hormon(TSH) adı verilen bir hormon sayesinde kandaki T3 ve T4 düzeyleri normal seviyelerde tutulur. TSH, beynin alt kısmında gözlerin arka kısmına kadar uzanan bezelye büyüklüğünde bir bezdir. Tiroitlerin fazla çalışması durumuna gelmesi ise Hipertiroidi olarak adlandırılmaktadır. Tiroid hastalıklarının çoğu başarıyla tedavi edilir. Hatta çok seyrek görülen tiroit kanserleri de kolay bir şekilde tedavi edilmektedir ve çok erken teşhis edilmektedir. Tiroid hastalarının bazılarında; şeker hastalığı ve anemi gibi hastalıkların görülme riski vardır.  Tiroid hastalıkları, kadınlarda daha yaygın görülen bir hastalıktır.

Tiroid Beziniz Fazla Çalışıyorsa

Tiroid bezinin fazla çalışması durumunda T3 ve T4 hormonları aşırı miktarda üretilir. Hastaların büyük çoğunluğunda bunun nedeni; kanda tiroidi uyarıcı antikorların bulunmasıdır. Bu antikorlar sadece tiroit bezlerinin hızlı çalışmasına neden olmakla kalmaz, bazı hastalarda guatr oluşmasına sebep olur. Antikor üretimini nedeni bilinmemektedir. Genç yaşta görülebilir ama en çok 40- 50 yaş üstü hastalarda gösterim sergilemektedir.

Hipertiroidi Belirtileri

Kilo kaybı

Sıcağa tahammülsüzlük ve terleme

Sinirlilik gibi durumlar

Çarpıntı oluşması

Nefes darlığı çekme

Titreme başlaması

Kas zayıflığı

Bağırsak hareketliliği

Göz sorunları

Regl kanamaları

Deride kaşıntı, tırnakların çabuk kırılması, saçınızın her zamanki halinden daha yumuşak hale gelmesi

Tiroid Beziniz Az Çalışıyorsa

Tiroit bezinizin az çalışması durumunda T3 ve T4 hormonlarının üretimi azalmaktadır. Özellikle orta yaşlı kadınlarda görülür. Sabahtan akşama gelişen bir hastalık değildir. Yavaş yavaş gelişir ve aileniz başlarda fark etmeyebilir.

Hipotiroidi Belirtileri

Kilo alma

Soğuğa duyarlılık( çok üşüme)

Ruhsal sorunlar( halsizlik, uyku gibi)

Konuşma sorunları( sesiniz kısılır)

Kalp sorunları( kalp atış hızınız yavaşlar)

Bağırsak hareketlerinin yavaşlaması

Deride sertleşme ve kuruma

Regl kanamaları

Göz kapaklarının, ellerin ve ayakların şişmesi

Düşük seviyede duyma kaybı yaşanması ve denge sorunları

Tiroidin Büyümesi

Hipotiroidi Nedir, Çeşitleri ve Hemşirelik Bakımı

Tiroid bezinin yeterince çalışmaması veya tiroid hormonunun yeterli salgılanamaması ile gelişen tabloya hipotiroidi denir. Tiroid bezinin yeteri kadar çalışıp çalışmadığını ise TSH hormonu gösterir. TSH hormonu beynin hipofiz bölümünden salgılanır. Hipotirodi denilen tabloda tiroid hormonu değerlerinin düştüğü gözlemlenir. Böylelikle dokulara yeterli miktarda tiroid hormonu gitmez. Hipotiroidi…