Vóór de lancering van Hanna Bervoets’ nieuwe boek Efter, komt vanavond een club mensen tezamen om te praten over haar jongste teerling. Das Magazin organiseert, hopelijk is er weer een quiz en shotjes die worden uitgedeeld. Ik gok dopjes whiskey, het liefst met drie personen tegelijk - zie boek. Wat weer voor ongemakkelijke situaties zorgt, want niemand drinkt graag sterk op shotachtige wijze onder toeziend oog van zwijgende mensen in een kring.

Het boek is nog warm, ik heb het net uit. Verse ezelsoren op de meest vurige bladzijden en gedachten over wat ik Hanna vanavond ga vragen. Bijvoorbeeld over de beschreven cruciale momenten, kantelmomenten. Samengevat: de cruciale momenten lijken de bruiloften, geboortes en begrafenissen, maar de werkelijk cruciale momenten zijn de kantelmomenten, het moment waarop je een vreemde je huis in laat of wanneer je beseft dat een leraar ook maar een mens is. 

Welk moment in het boek is zo’n kantelmoment? Of, hoe, waarom?

Of haar scherpe observatie, eerder in het verhaal. Zou ze zo’n besef ook hebben gehad, tijdens het schrijven? Welk moment was meer cruciaal voor de totstandkoming dan het tekenen van het contract?

Ik ben er nog niet helemaal uit welke vraag het wordt. Of de vraag niet - zoals met cadeaus of complimenten - impliceert dat de gever iets terug verwacht.

“Maar een compliment is als een cadeautje: dat krijg je nooit zomaar, ook niet op je verjaardag, er staat altijd iets tegenover. […] Wil je vrij zijn, neem dan nooit cadeaus aan, en doe of je complimenten niet verstaat.” (Efter, p. 164) Met andere woorden: stel ik vanavond een vraag ingegeven vanuit oprechte interesse, of om er zelf zo mooi mogelijk vanaf te komen?