#forest goddesses

🌹వన దేవతల ఊరేగింపు రహస్యాలు - మేడారం.. 🌹 ప్రసాద్‌ భరధ్వాజ 🌹The secrets of the procession of the forest goddesses - Medaram.. 🌹 Prasad Bharadwaj

మేడారం జాతరలో అత్యంత ఉత్కంఠభరితమైన భక్తి పారవశ్యం కలిగించే ఘట్టం వన దేవతల ఊరేగింపు. ఈ సమయంలో గిరిజన పూజారులు (వడ్డెలు) పాటించే ఆచారాలు అత్యంత రహస్యంగా, నిగూఢంగా ఉంటాయి.

వీటిని కేవలం గిరిజన పూజారుల వంశీయులు మాత్రమే నిర్వహిస్తారు.

🦜 చిలుకలగుట్టపై రహస్య పూజలు 🦜

సమ్మక్క తల్లిని తీసుకువచ్చే రెండో రోజున, పూజారులు మేడారం సమీపంలోని చిలుకలగుట్టకు వెళ్తారు. సమ్మక్క తల్లి రూపంగా భావించే 'కుంకుమ భరిణె'ను వెదకడం ఒక రహస్య ప్రక్రియ. ఆ గుట్టపై ఒక నిర్ణీత ప్రదేశంలో దేవత ఆనవాళ్లు కనిపిస్తాయని పూజారుల నమ్మకం. పూజారులు గుట్టపైకి వెళ్ళినప్పుడు సామాన్య భక్తులకు అటువైపు వెళ్లే అనుమతి ఉండదు. అక్కడ పూజారులు ప్రకృతి దేవతలకు బలులు సమర్పించి, ప్రత్యేకమైన 'కోయ' మంత్రాలతో తల్లిని ఆహ్వానిస్తారు.

🎋 'వెదురు' రూపంలో దేవత 🎋

జాతరలో మనం చూసేది విగ్రహాలను కాదు. సమ్మక్క, సారలమ్మలను ప్రతిబింబించేలా ప్రత్యేకంగా అడవి నుంచి తెచ్చిన వెదురు కర్రలకు పసుపు, కుంకుమలు అద్ది, కొత్త వస్త్రాలతో అలంకరిస్తారు. దేవతల ప్రతిరూపాలకు జంపన్న వాగులో పుణ్యస్నానం చేయించేటప్పుడు కూడా పూజారులు చుట్టూ ముసుగులాంటి వస్త్రాన్ని పట్టుకుంటారు. ఇది దేవతల గోప్యతను కాపాడటానికే అని చెబుతారు.

🌻 ప్రభుత్వం ఇచ్చే గౌరవం 🌻

సమ్మక్క తల్లి గద్దెపైకి వచ్చే సమయంలో జిల్లా కలెక్టర్, ఎస్పీ స్వయంగా వచ్చి పూజారులకు ఎదురేగుతారు. సమ్మక్క తల్లిని తీసుకువస్తున్నప్పుడు పోలీసులు గాలిలోకి కాల్పులు జరిపి అధికారికంగా వందనం సమర్పిస్తారు. భారతదేశంలో ఏ జాతరలోనూ లేని విధంగా ఒక గిరిజన దేవతకు 'స్టేట్ గార్డ్ ఆఫ్ హానర్' లభించడం ఇక్కడ మాత్రమే కనిపిస్తుంది.

🌴 వనప్రవేశం - మౌన వీడ్కోలు 🌴

జాతర చివరి రోజున దేవతలు తిరిగి అడవికి వెళ్లేటప్పుడు ఎలాంటి హంగామా ఉండదు. భక్తులందరూ వెళ్ళిపోయాక లేదా సాయంత్రం వేళ నిశ్శబ్దంగా దేవతలను తిరిగి వనంలోకి పంపిస్తారు. ఎక్కడ దేవతలను ఉంచుతారు అనేది ఇప్పటికీ ఆ పూజారి కుటుంబాలకు మాత్రమే తెలిసిన రహస్యం.

🍀 శివసత్తుల పూనకాలు 🍀

ఈ ఊరేగింపు సమయంలో వేలాది మంది మహిళలు (శివసత్తులు) పూనకంతో ఊగిపోతూ, పసుపు నీళ్లు చల్లుతూ దేవతలకు స్వాగతం పలుకుతారు. వీరు దేవతలకు 'రక్షకులు'గా వ్యవహరిస్తారని గిరిజన ఆచారం చెబుతోంది. సమ్మక్క తల్లిని గద్దెపైకి తెచ్చే సమయంలో పూజారికి కళ్లు కనిపిస్తాయా? లేదా? అనేది ఒక మిస్టరీ. ఆయన అత్యంత వేగంగా అడవి నుంచి గద్దె వైపు పరిగెత్తుకుంటూ వస్తారు. ఆ సమయంలో ఆయనను ఆపడం ఎవరి తరమూ కాదు.

🌹 వనదేవతలుగా సమ్మక్క, సారలమ్మ ఎలా కొలువుదీరారో తెలుసా? మేడారం జాతర ప్రాశస్త్యం ఇదే! 🌹 🌹 Do you know how Sammakka and Saralamma came to be worshipped as forest goddesses? This is the significance of the Medaram Jatara! 🌹

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ములుగు జిల్లా మేడారంలో వన దేవతలైన సమ్మక్క, సారలమ్మ రెండేండ్లకోసారి కోట్లాది మంది భక్తులతో మొక్కులు పొందుతారు.

In Medaram, Mulugu district of Telangana state, Sammakka and Saralamma, the forest goddesses, receive offerings from millions of devotees once every two years.

ప్రపంచంలోనే అతి పెద్దదైన జాతరగా మేడారానికి గుర్తింపును దక్కింది. అంతటి ప్రాముఖ్యం కలిగిన ఈ మేడారం జాతర మళ్లీ ఈ జనవరి నెలలోనే జరుగుతున్నది. ఈ నెల 28వ తేదీ నుంచి 31వ తేదీ వరకు నాలుగు రోజులపాటు అంగరంగ వైభవంగా సాగనున్నది. అయితే జాతరకు ఒక నెల ముందు నుంచే లక్షలాది మంది మేడారానికి పోటెత్తడం విశేషం.

అది నేటి జగిత్యాల జిల్లా పరిధిలోని అటవీప్రాంతం. అక్కడి పొలవాసను గిరిజన దొర మేడరాజు ఉండేవారు. ఆయన తన గిరిజన కోయ దొరల పరివారంతో కలిసి అడవికి వేటకు బయలుదేరి వెళ్లారు. వారికి ఆ అడవిలో పెద్ద పులుల కాపలా మధ్య ఓ పసికూన కనిపించిందంట. ఆ పసికూనను ఆ కోయ దొరలు తమ నివాసాలకు తీసుకొచ్చారట. ఆ పసికూనను వారు అల్లారు ముద్దుగా పెంచుకోసాగారు. అలా ఆ కూన తమ జీవితంలోకి వచ్చిన తర్వాత వారికి అన్నింటా కలిసొచ్చిందని నమ్మారు.

మాఘశుద్ధ పౌర్ణమి రోజున ఆ పాపకు సమ్మక్క అన్న నామకరణం చేశారు. పెరిగి పెద్దదయ్యాక సమ్మక్కను తన మేనల్లుడు, మేడారం సామంతరాజైన పగిడిద్దరాజుకు ఇచ్చి మేడరాజు పెళ్లి జరిపించారు. సమ్మక్క-పగిడిద్దరాజు దంపతులకు సారలమ్మ, నాగులమ్మ, జంపన్న అనే ముగ్గురు సంతానం కలిగారు. పగిడిద్దరాజు కాకతీయ రాజుల సామంతరాజుగా ఉండేవారు.

కరువు పరిస్థితుల కారణంగా కాకతీయ రాజులకు కొన్నేళ్లపాటు శిస్తు కట్టలేకపోయాడు. అదే విధంగా మేడరాజుకు ఆశ్రయం కల్పించాడని కాకతీయ రాజులకు కోపం వచ్చింది. మేడరాజు అక్కడి కోయ గిరిజనులకు తిరుగుబాటు పాఠాలు చెప్తున్నాడని భావించారు. దీంతో పగిడిద్దరాజుపై కాకతీయ రాజైన ప్రతాపరుద్ర మహారాజు యుద్ధాన్ని ప్రకటించారు.

కాకతీయ రాజుల సైన్యం ధాటికి తట్టుకోలేక యుద్ధంలో పగిడిద్దరాజు సారలమ్మ, నాగులమ్మ, గోవిందరాజు వీరమరణం పొందారు. ఈ విషయం తెలుసుకున్న సమ్మక్క కొడుకైన జంపన్న అక్కడి సంపెంగవాగులో దూకి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. దీంతో అప్పటి నుంచి ఆ వాగుకు జంపన్నవాగుగా పేరుపడింది. ఆయన రక్తం జలధారయై వాగు నీరు ఎరుపు రంగులో ప్రవహిస్తాయని భక్తులు నమ్ముతారు.

తన కుటుంబ సభ్యుల మరణవార్త విన్న సమ్మక్క కాకతీయులపై యుద్ధానికి వెళ్తుంది. కాకతీయుల సైన్యం ఆమె విరుచుకుపడింది. ఆమె వీరత్వాన్ని చూసిన ప్రతాపరుద్రుడు ఆశ్చర్యానికి గురయ్యాడు. ఇదే సమయంలో సమ్మక్క వీరత్వంపై ప్రతాపరుద్రుడు ఆలోచిస్తుండగా, దొంగచాటుగా వచ్చిన ఓ సైనికుడు సమ్మక్కను బల్లెంతో వెన్నుపోటు పొడిచాడు. తీవ్రగాయాలపాలైన సమ్మక్క మేడారం గ్రామానికి సమీపంలోని ఈశాన్య వైపు ఉన్న చిలుకలగుట్టకు చేరుకొని అదృశ్యమైంది.

ఆ తర్వాత చిలుకలగుట్ట వద్ద కుంకుమ భరిణి కనిపించిందంట. దానిని చూసిన ప్రతాపరుద్రుడు తన తప్పును తెలుసుకొని పశ్చాత్తాప పడ్డాడట. ఆ తర్వాత నుంచి ప్రతాపరుద్రుడు సమ్మక్కను దేవతగా భావంచి, ఆమెకు భక్తుడిగా మారిపోయాడు. ఆ వెంటనే కోయ దొరలు చెల్లించాల్సిన కప్పాన్ని ప్రతాపరుద్రుడు రద్దు చేసిండట. రెండేండ్లకోసారి అక్కడ జాతర నిర్వహించాలని ఆదేశించాడు. ఇలా రెండేండ్లకోసారి మేడారంలో సమ్మక్క, సారలమ్మ జాతర గొప్పగా కొనసాగుతూ వస్తున్నది.