#duluat

Luật của Mỹ đã dự kiến tình trạng chính quyền liên bang tê liệt một khi Quốc hội không thông qua được ngân sách.

Ngày 29-9, Hạ viện (đảng Cộng hòa chiếm đa số) nhất trí thông qua dự luật ngân sách cho phép chính phủ có nguồn chi đến ngày 15-12. Tuy nhiên, dự luật lại kèm theo điều khoản hoãn một năm thời hạn thi hành luật cải cách bảo hiểm y tế (Obamacare) mà Tổng thống Obama đang nỗ lực thúc đẩy. Thượng viện (đảng Dân chủ chiếm đa số) đã bác bỏ dự luật nêu trên của Hạ viện.

Sau đó, Hạ viện đã chuyển cho Thượng viện dự luật đã sửa đổi. Thượng viện vẫn bác. Đến đêm 30-9, Hạ viện đưa ra giải pháp tạm thời là thành lập một ủy ban đàm phán hai bên. Nghị sĩ Harry Reid lãnh đạo phe đa số Dân chủ trong Thượng viện kiên quyết không đàm phán trong tư thế "súng kề lỗ tai". Thế là tình trạng tê liệt ngân sách xảy ra.

Như vậy từ ngày 1-10, trong 2 triệu công chức liên bang, hơn 0,8 triệu người không giữ vai trò chủ chốt sẽ phải rơi vào cảnh nghỉ không lương. Trong số này có 97% nhân viên Cơ quan Hàng không và Vũ trụ, 93% nhân viên Cơ quan Bảo vệ môi trường, 87% nhân viên Bộ Thương mại. 1,3 triệu binh sĩ làm việc bình thường nhưng lãnh lương sau.

Hầu hết các công sở lớn sẽ hoạt động cầm chừng do thiếu người. Các bảo tàng liên bang và công viên quốc gia đều đóng cửa. Tại Mỹ, các bang hoạt động độc lập nên khi các cơ quan liên bang bị tê liệt, bộ máy ở các bang không bị ảnh hưởng gì nhiều với điều kiện thời gian tê liệt không kéo dài quá vài ngày. Theo Reuters, tác động của tình trạng tê liệt ngân sách đến GDP và các thị trường cũng hạn chế. Vấn đề thua thiệt lớn nhất là mất niềm tin.

Tình trạng tê liệt ngân sách cũng có thể làm vấn đề giải quyết nợ công phức tạp hơn. Dự kiến mức trần nợ công sẽ đạt 16.700 tỉ USD vào ngày 17-10 tới. Nếu Quốc hội không nâng mức trần nợ công, kho bạc sẽ không cho vay trả nợ tới hạn, lúc đó có thể xảy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu. Dù vậy, trước nay Quốc hội và Nhà Trắng không bao giờ để tình trạng này xảy ra.

Tình trạng tê liệt ngân sách lần này đánh dấu 33 tháng mâu thuẫn về ngân sách giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa từ khi đảng Cộng hòa kiểm soát Hạ viện vào tháng 1-2011. Đảng Dân chủ quyết không để đảng Cộng hòa ngăn chặn luật cải cách bảo hiểm y tế bởi theo tính toán, nếu các cơ quan liên bang đóng cửa, chính quyền liên bang tê liệt thì dân sẽ đổ tội cho đảng Cộng hòa. Lúc đó, đảng Dân chủ sẽ chiếm ưu thế.

Lần tê liệt ngân sách lâu nhất và gần đây xảy ra dưới thời Tổng thống Bill Clinton. Đảng Cộng hòa ra sức ngăn chặn ngân sách đầu tư cho chương trình bảo hiểm y tế Medicare dành cho người từ 65 tuổi trở lên. Các cơ quan liên bang không chủ chốt phải đóng cửa hai lần tổng cộng 28 ngày từ tháng 11-1995 đến tháng 1-1996. Rốt cuộc 10 tháng sau, Tổng thống Bill Clinton tái đắc cử...

H.DUY

Dự luật truyền thông của Nga gây tranh cãi lớn

Dự luật được các nghị sĩ Yevgeny Fedorov và Anton Romanov của đảng Nước Nga thống nhất (UR) cầm quyền đệ trình tới Hạ viện ở Duma Quốc gia sẽ coi các công ty truyền thông với hơn 50% thu nhập từ nước ngoài là "các tổ chức đặc vụ của nước ngoài". Luật mới cũng xếp các NGO nhận vốn từ nước ngoài vào nhóm trên. Tuy nhiên điều này đã gây tranh cãi lớn và các nhóm bảo vệ nhân quyền nói rằng đây là hành động hạn chế tự do dân sự. Những người đề xuất dự luật muốn tạo ra một cơ chế ghi danh để các công ty truyền thông thuộc nhóm trên đăng ký và họ sẽ phải mang mác "tổ chức đặc vụ của nước ngoài". Cụm từ này không ám chỉ rằng các công ty trên tham gia hoạt động tình báo, nhưng sẽ tạo ấn tượng rằng họ có hành vi không yêu nước. Phần nội dung về NGO đã nhanh chóng được thông qua tại Quốc hội. Nhưng quyết định về phần nội dung liên quan tới các công ty truyền thông vẫn chưa rõ ràng, do mức độ ủng hộ của nó trong đảng cầm quyền chưa rõ ràng. ITAR-TASS dẫn lời Phó phát ngôn viên Duma Quốc gia Sergei Zheleznyak, một thành viên của đảng Nước Nga thống nhất, nói rằng ông thấy không có nhu cầu phải thay đổi luật truyền thông hiện nay. Phó bí thư thứ nhất đảng Nước Nga thống nhất Nikolai Bulayev nói rằng những người đề xuất luật vẫn chưa tiến hành thảo luận về nó trong nội bộ đảng. "Có vẻ như Fedorov thích tự ý hành động và dự luật này đã không được đưa ra để thảo luận. Vì thế theo lẽ tự nhiên, đây chỉ là ý kiến cá nhân của ông ấy" - Bulayev nói.

Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn có sự tự do báo chí ở trong nước (Nguồn: RIA/AFP)

Lãnh đạo hội đồng nhân quyền của Kremlin Mikhail Fedotov đã so sánh dự luật với việc hạ "bức màn thép" lên khung cảnh báo chí và bày tỏ tin tưởng rằng ông Putin muốn có sự tự do báo chí ở trong nước. "Hãy để họ (2 nghị sĩ đứng sau dự luật) hiểu rằng họ đang gây ra những thiệt hại như thế nào tới hình ảnh của đất nước chúng ta ở nước ngoài" - ông nói với hãng tin Interfax. Tuy nhiên Fedorov đã lên tiếng bảo vệ dự luật, cho biết ông đã bổ sung thêm quy định rằng chỉ các công ty có 50% thu nhập trở nên từ nước ngoài mới bị xếp hạng "cơ quan đặc vụ của nước ngoài". Ngoài ra các công ty truyền thông hoạt động trong lĩnh vực khoa học, nghệ thuật và y tế sẽ không chịu ảnh hưởng từ luật mới./.

Linh Vũ (Vietnam+)