#dostrojevski

" Hij wist niet waarom hij de aarde omhelsde, hij gaf zich geen rekenschap van zijn plotselinge onbedwingbare behoefte haar te kussen, haar met zijn kussen te overdekken, maar hij kuste de aarde terwijl hij zijn tranen de vrije loop liet en uitzinnig zwoer hij haar lief te hebben, haar tot in allereeuwigheid lief te hebben. 'Drenk de aarde met je vreugdetranen en heb die tranen lief...' Klonk het is zijn binnenste. Wat beweende hij? o, in zijn verrukking huilde hij zelfs om de sterren die over hem uit die grondeloze hemeldiepte toestraalden en hij 'schaamde zich niet over die verrukking'. Het was alsof de draden van al die ontelbare werelden Gods in zijn ziel samenkwamen en zijn ziel sidderde ' bij het contact met andere werelden'. Hij wildere iedereen alles vergeven en zelf om vergiffenis vragen, maar niet voor zichzelf maar voor iedereen en voor alles. " Anderen vragen het wel voor mij ! " klonk het weer in zijn binnenste. Allengs duidelijker en haast tastbaar voelde hij een aan het hemelgewelf verwante vastheid en onverstoorbaarheid in zijn ziel neerdalen. Een allesoverheersende idee nam bezit van zijn geest om hem nooit meer te verlaten. Als een zwakke jongeman was hij ter aarde gevallen, maar hij stond op als een voor het ganse leven gestaalde strijder en hij realiseerde zich dat intuitief in dit ogenblik van opperste extase. Nooit, nooit meer zou Aljosja dit ogenblik vergeten. "Iemand heeft mijn ziel bezocht in dat uur" zei hij later met een onwankelbaar geloof in zijn eigen woorden....

Tegen de bedienden zei hij herhaaldelijk: "Lieve vrienden, waarom draven julliue zo voor me en ben ik al jullie diensten eigenlijk wel waard? Als God zo goed zou zijn om met te laten leven dan zou ik ook beginnen met voor jullie zorg te dragen, want wij moeten allemaal zorg voor elkaar dragen."Als moeder dat hoorde schudde zij met het hoofd: "Lieverd dat zeg je allemaal omdat je zo ziek bent."-- "Mamma, lieve mamma," Zei hij, " het is onvermijdelijk dat er heren en knechten zijn, maar laat mij de dienaar van mijn dienaren zijn en voor hen zijn wat zij voor mij zijn. En ik moet je nog wel zeggen, moedertje, dat ieder van ons schuld draagt jegens alles en iedereen, en ik nog meer dan ieder ander." Moeder moest er zelfs door haar tranen om lachen en zei: "En hoe kun jij dan wel schuldig zijn jegens alles en iedereen en dan nog wel meer dan anderen? Er bestaan moordenaars en struikrovers, en wat voor zonden heb jij dan wel kunnen begaan dat je je zelf schuldiger acht dan iedereen ? " "Moeke, druppeltje bloed van me," zei hij (de laatste tijd had hij altijd van dat soort onverwachte kooswoordjes voor haar) " druppeltje hartebloed van me, vreugde van me, geloof me, elke van ons is schuldig jegens iedereen. Ik weet niet hoe ik je dat precies duidelijk moet maken, maar zo voel ik het en ik lijd er vreselijk onder. En hoe hebben we zo maar kunnen doorleven en ons boos maken zonder dat dat tot ons kon doordringen?"