Mechanisme 1: Agile uitrollen
…Waarom werkt dat agile toch niet altijd en overal? Ik herken een paar mechanismen die ik graag zou willen delen in de komende blog posts…
Wat me opvalt als ik kijk naar Agile implementaties, is dat er veel gekozen wordt voor een groot veranderprogramma waarbij sprake is van het uitrollen van een methode in plaats van veranderen met mensen. Er zijn grote agile implementatiepartijen die vaste recepten hebben om Agile te brengen. Ze bieden ook trainingen van twee dagen om de cultuur mee te kunnen veranderen bij de implementatie – want die cultuur kan nog wel eens lastig zijn.
De taal is blauw[1]. Dit is niet zo heel erg verwonderlijk als je naar het profiel van de gemiddelde IT-er kijkt (van professional tot en met manager) en als je je beseft dat het rationele nu de overhand heeft. De leidende overtuiging is dat de organisatie maakbaar is en dat Agile prima recepten biedt die je kunt implementeren.
Het is wel wat opmerkelijk als je bedenkt dat twee van de vier centrale uitgangspunten van Agile zijn:
Individuals and interactions over processes and tools
Responding to change over following a plan
Er is veel geschreven over de beperkte maakbaarheid van organisaties en over het emergente karakter van veranderingen. Homan beschrijft het mooi in Etcetera-Principe (2013). Hij maakt hierbij een bricolage van verschillende theorieën zoals de complexiteitstheorie, fractals en Complex Responsive Processes om aan te tonen dat planmatig veranderen een kansloze exercitie is. Vroemen stelt dat “veranderen van organisaties” in dit licht nogal aanmatigend is, en dat beïnvloeding het beste is waar we op kunnen hopen (Vroemen, 2005).
Door wel top down een verandering door te voeren ontstaat er vooral weerstand. Deze weerstand is bij professionals niet altijd even goed zichtbaar maar toch desastreus voor de (samen)werking van/binnen de organisatie. (IT) Professionals zul je minder snel met spandoeken bij het hoofdkantoor zien staan. Zij hebben daarentegen door hun rol – die vraagt om creatief inspelen op niet-standaard situaties in het werk – iedere dag de mogelijkheid om iets niet op te pakken of niet te fixen, waardoor processen niet meer lopen zonder dat iemand daar op aan te spreken is. Deze manier van weerstand leveren staat bekend als pocket veto (ook wel: passive aggressive resistance). In een veranderproces betekent dit dat het bewijs dat de nieuwe ideeën niet werken snel geleverd is.
[1] Naar de veranderkleuren van Caluwé en Vermaak (2014)
