#ckv

"Taşınıyorum."

"Kaçıyor musun?"

"Evet. Çünkü kalbimi kıracaksın."

"Yanılıyorsun, ben sana hiç kıyamazdım."

Deze week heb ik gekeken naar de opdracht zelf en wat er precies allemaal in moet. verder heb ik mijn tijd besteed om aan het onderzoek te werken: wat is een Soundscape?

De twee geïnterviewden zijn het erover eens: CKV is een vak met ontzettend veel potentie. Het kan leerlingen helpen om zich creatief en persoonlijk te ontwikkelen en hen bewuster maken van de wereld om hen heen.

Overeenkomsten

Beiden vinden CKV een vak dat veel meer is dan alleen wat knutselen of tekenen. Ze zien het als een kans om leerlingen te laten nadenken over maatschappelijke thema’s en hen hun eigen stem te laten ontdekken. Het museum richt zich daarbij op het gesprek over kunst en wat dat kan zeggen over onze wereld. De docent ziet CKV meer als een manier om leerlingen zelfstandig te laten werken en hen uit te dagen hun eigen interesses te onderzoeken.

Ook vinden ze allebei dat leerlingen betrokken moeten worden bij het vak. Het museumteam doet dit door leerlingen eigenaarschap over kunstwerken te geven en hen mee te nemen in de kracht van een fysieke kunstervaring. De docent legt de nadruk op een coachende rol waarin leerlingen zelf op ontdekkingstocht gaan. In beide gevallen draait het erom dat leerlingen voelen dat hun mening telt.

Verschillen Vanuit het museum ligt de focus vooral op het magische moment dat ontstaat wanneer leerlingen kunstwerken in het echt zien. Het idee is dat die fysieke ervaring veel meer impact heeft dan een plaatje op een PowerPoint. Het museum richt zich dan ook op gesprekken en opdrachten die gekoppeld zijn aan de kunstwerken en de thema’s die ze raken.

De docent daarentegen kijkt meer naar de flexibiliteit van CKV als vak. Voor hem is die vrijheid zowel een uitdaging als een kans. Hij ziet CKV als een manier om leerlingen te laten onderzoeken wat hen zelf interesseert en om verbanden te leggen tussen kunst, cultuur en hun eigen leven. In plaats van alleen te focussen op kunst, pleit hij voor het combineren van disciplines en variatie in werkvormen.

Ook in de aanpak zit een verschil. Het museum werkt vooral met dialoog en reflectie in de context van tentoonstellingen. De docent zoekt meer afwisseling, zoals opdrachten die individueel of in groepjes worden uitgevoerd en een mix van maken, doen en kijken.

Conclusie

28-11-2024 Chris Haakman, fotograaf, Breitner Alumni, 25 Museumdocent Stedelijk Museum Amsterdam

In onze CKV-rondleidingen ligt de focus op het voeren van een dialoog rond beeldende kunst en vormgeving. Hoewel CKV uitnodigt om disciplines te combineren, blijft het museum bij zijn kracht: het bieden van inzicht in beeldende kunst en hoe deze maatschappelijke onderwerpen weerspiegelt. Dit doen we door leerlingen te laten praten over de thema’s in de collectie en hen te betrekken bij actuele kwesties.

Aansluiting bij de belevingswereld van leerlingen is daarbij cruciaal. Door te praten over onderwerpen die hen interesseren, voelen ze zich serieus genomen en leren ze dat hun mening waardevol is. We moedigen eigenaarschap aan, zodat leerlingen een persoonlijke band met kunst en de collectie ontwikkelen. Differentiatie speelt ook een grote rol: we combineren groeps- en individuele opdrachten en wisselen maken, doen en kijken af om de ervaring afwisselend en inspirerend te houden.

CKV wordt in het onderwijs vaak onderschat. In een tijd van toenemende polarisatie kan het vak juist helpen leerlingen te leren reflecteren en kritisch na te denken. Helaas wordt CKV soms gereduceerd tot een creatieve activiteit, zoals tekenen. Dit doet het vak tekort, want CKV biedt kansen voor verdieping en het ontwikkelen van een bredere blik op de wereld.

Een uitdaging is dat CKV weinig vaste richtlijnen heeft, waardoor docenten het naar eigen inzicht invullen. Dit biedt vrijheid, maar ook risico’s. Een coachende aanpak kan helpen: leerlingen stimuleren om zelfstandig hun interesses te onderzoeken, geeft hen meer autonomie en betrokkenheid.

Het magische moment in CKV ontstaat vaak wanneer leerlingen kunstwerken in een museum ervaren. Ze zien niet langer alleen plaatjes in een boek, maar ontdekken hoe materiaal, grootte en techniek bijdragen aan de impact van een werk. Die fysieke ervaring maakt kunst tastbaar en betekenisvol.

Samenwerkingen tussen culturele instellingen en CKV-groepen zijn hierbij essentieel. Ze brengen leerlingen in contact met de kunstwereld buiten school en bieden ruimte voor persoonlijke reflectie. Die reflectie is een belangrijk onderdeel van CKV en hoeft niet strikt beoordeeld te worden; het gaat om de betekenis die de leerling eraan geeft.

25-11-2024 Interview met Nurdan Ariöz, 24 Docent CKV bij De Hef, Rotterdam Museumdocent Stedelijk Museum Schiedam

Op het vmbo is Culturele en Kunstzinnige Vorming (CKV) een vak dat vaak onderschat wordt, terwijl het juist unieke kansen biedt om creativiteit en persoonlijke ontwikkeling te stimuleren. Mijn visie op CKV richt zich op het verbinden van kunst met de leefwereld van leerlingen en het tonen van de rol van kunst in bredere maatschappelijke en historische contexten. Door samenwerkingen met andere vakken, zoals geschiedenis en maatschappijleer, maken leerlingen niet alleen kennis met kunst, maar leren ze ook hoe kunst kan bijdragen aan burgerschap en reflectie op maatschappelijke vraagstukken.

Veel leerlingen zien CKV in eerste instantie als een verplicht vak zonder directe relevantie. Mijn uitdaging is hen te laten ervaren hoe kunst verweven is met hun dagelijkse leven. Dit begint bij het leren kennen van hun interesses en trends die hen bezighouden. Door gesprekken over onderwerpen zoals populaire muziek, games of design, ontstaat er een ingang om kunst betekenisvoller te maken. Kunst is overal: in de muziek die ze luisteren, de posters op straat en de video’s die ze bekijken. Door deze herkenning ontdekken ze dat kunst geen abstract concept is, maar deel uitmaakt van wie zij zijn en wat hen inspireert.

Een belangrijk aspect van CKV is de samenwerking met externe partners en culturele instellingen. Via mijn netwerk organiseer ik projecten en workshops in samenwerking met organisaties zoals Theater Zuidplein, Codarts en de Willem de Kooning Academie. Tijdens deze projecten werken leerlingen samen met professionals en ervaren ze kunst in praktijk.

Een voorbeeld hiervan is een workshop waarin studenten van verschillende kunstdisciplines – muziek, dans en beeldende kunst – samenkomen om leerlingen een multidisciplinaire ervaring te bieden. Leerlingen nemen actief deel aan creatieve processen en zien hoe kunstvormen elkaar versterken. Dit vergroot niet alleen hun waardering voor kunst, maar geeft ook inzicht in hoe creativiteit in verschillende contexten kan worden toegepast.

CKV biedt meer dan een kennismaking met kunst: het ontwikkelt vaardigheden zoals creatief en probleemoplossend denken, die in elke sector waardevol zijn. Daarnaast biedt het leerlingen een platform om zichzelf te uiten, hun identiteit te ontdekken en open te staan voor andere perspectieven. Mijn eigen rol als docent, inclusief mijn culturele achtergrond, laat leerlingen zien dat kunst toegankelijk is voor iedereen en dat een toekomst in de culturele sector haalbaar is.

Het enthousiasmeren van vmbo-leerlingen voor CKV vraagt om creativiteit en doorzettingsvermogen. Sommige leerlingen haken snel af als een opdracht niet direct hun interesse wekt. Ik probeer lessen zo in te richten dat ze aansluiten bij hun leefwereld, terwijl ik ook eerlijk ben: niet alles in het leven is leuk, maar het is wel waardevol.