Dirck Volckertszoon Coornhert (1522-1590), ‘Vrij tot volmaakbaarheid’, voordracht van Dick van Niekerk

In ieder mens huist een ‘cleen wederglanscke van het goddelijke licht’ volgens Coornhert een onvervreemdbaar bewijs van de hoge menselijke afkomst. Maar wie weet dat nog? ‘Waere kennisse’ is nodig, zegt hij, en dat vonkje is het begin ervan. Als een element van de goddelijke Rede werkt het in ieder. De Rede, gezien als gouden bindweefsel met God en onze hemelse oorsprong. En daarom heeft de mens volgens Coornhert niks geen kerk, priester, predikant of overheid nodig om tot spirituele zelfverwerkelijking te komen. Wie de fixatie op ‘eygensoeckelyckheyt’ en de ‘godsverduistering’ — oftewel egoïsme en het uiterlijke — door nuchter zelfinzicht achter zich laat, maakt innerlijk ruimte, waarin het ware weten opgaat. Deze kentering is de ‘wedergeboorte’. Zie hier in een notendop de volmaakbaarheidsleer — ook wel perfectisme genoemd — van Dirck Volckertszoon Coornhert.

In zijn tijd preekte men hel en verdoemenis voor andersdenkenden, waartegen hij zich fier verzette. In onze tijd lijkt het, of niemand het meer iets kan schelen, waartegen wij ons als zoekers verzetten. Coornhert een lichtbaken voor ieder, toen en nu, die door ‘wellevenskunst’ tot ware kennis wil komen.

In een politiek-religieus uiterst roerige periode ontwikkelt hij zich tot een weerbarstig denker van bovennationaal formaat en groeit hij uit tot een robuust en tegelijk zachtmoedig pleitbezorger van de tolerantie. Tijdens zijn ballingschap in het hertogdom Kleef had hij daarvan het voorbeeld in de praktijk gezien. Dick van Niekerk toont aan dat zowel Coornherts tolerantiegedachte als zijn volmaakbaarheidsleer grote invloed hadden op zijn tijdgenoten, zoals de dichters G.A. Bredero en P.C. Hooft.

BESTEL HET BOEK OVER COORNHERT

Gerbrand Adriaenszoon Bredero (1585 –1618),  ‘Van lotswissel tot ‘de geest die was het lijf te groot’ , voordracht van Gerard Vestering

Gerbrand Bredero, poëet en een van de eerste toneelschrijvers voor de Eerste Nederduytsche Academie, opgericht in 1617, was een ‘eenvoudig ambitieus Amsterdammer’, zeer geliefd om zijn directe, levendige kijk op het leven van de gewone man om hem heen, en tegelijk verguisd door predikanten in een religieus uiterst explosieve tijd. In deze voordracht gaat Gerard Vestering kort in op zijn omgeving, familie, opleiding als schilder, om wat langer stil te staan bij zijn inspanningen rond de stichting van de Eerste Nederduytschen Academie.

We krijgen een indruk van zijn oeuvre van kluchten tot romantische spelen en ook zijn boertige, amoureuze en aandachtige liedjes mogen niet ontbreken. Hoe stond het met zijn liefdes, wat weten we daar echt van? Wat weten we van zijn plotselinge dood, wat waren er indertijd de reacties op? En we besteden aandacht aan de mensen die hij als zijn ‘vrienden’ beschouwde.

Een toelichting op een moderne, innoverende aanpak van onderzoek kan mogelijk verhelderend werken. Welk beeld blijft na 400 jaar de moeite waard? Kortom: Bredero is nog lang niet dood. ‘De geest die was het lijf te groot’

DATUM: Zondag 16 september 2018

TIJD: Inloop vanaf 13.00 uur, programma 13.30 - 17.00 uur

LOCATIE: Teylers Museum – Spaarne 16, Haarlem

KOSTEN: € 25,-