#amrath

Ingeborg de Roode en Marjan Groot, 6 juni 2016

Op de tentoonstelling Wonen in de Amsterdamse School, direct aan het begin, ligt tot het eind van deze week een van de laatste ontdekkingen die tijdens het onderzoek naar boven kwam: een kleine ontwerpwerktekening met (hoogstwaarschijnlijk) de originele kleuren voor het tapijt uit een van de directiekamers van Het Scheepvaarthuis. De tekening is vermoedelijk van de hand van Joan Melchior van der Mey, de hoofdarchitect van Het Scheepvaarthuis.  Het kan ook zijn dat de echtgenote van Van der Mey, Sara, het ontwerp heeft gemaakt, of er in ieder geval aan heeft meegewerkt. Zij kon weven en het teruggevonden ontwerp heeft erg veel weg van een werktekening die is ingekleurd met de kleuren van de wol voor de verschillende vlakken van het dessin.

Joan van der Mey (toegeschreven), werktekening van het tapijt in de directiekamer van de SMN, 1914-1915, potlood en aquarel op papier. Coll. Stadsarchief, Amsterdam

Pagina uit het notitieboek van Sara van der Mey.

Totdat deze tekening werd gevonden, waren er alleen zwart-wit foto’s bekend van het tapijt, dat een bepalend visueel onderdeel was van het interieur. Nu hebben we een indruk van wat waarschijnlijk de originele kleuren zijn geweest van het tapijt.

Michel de Klerk en Pieter Lodewijk Kramer, directievertrek van SMN op de tweede verdieping van Het Scheepvaarthuis, 1914-1915. Collectie Stadsarchief Amsterdam. Foto Bernard F. Eilers, coll. P.J.M.J. Smeets

De ontwerpwerktekening werd aangetroffen in het Stadsarchief Amsterdam, samen met nog 95 andere bouwtekeningen, blauwdrukken en ontwerpen van onderdelen van Het Scheepvaarthuis. Conservator David Mulder van het Stadsarchief maakte conservator Ingeborg de Roode van het Stedelijk Museum erop attent. De tekeningen zijn lang geleden terecht gekomen in het archief maar waren nooit uitgebreid beschreven. Het bleek een stapel tekeningen te zijn met verschillende details van het gebouw, variërend van geveldelen tot kozijnen en smeedwerk. Er zijn fraaie tekeningen bij van smeedwerkdecoraties die nu nog in Het Scheepvaarthuis aanwezig zijn en ook van onderdelen die vermoedelijk niet zijn uitgevoerd, of wellicht later veranderd of verwijderd.

David Mulder, Louise de Blécourt en Marjan Groot bij de stapel teruggevonden schetsen en tekeningen van Het Scheepvaarthuis in het Stadsarchief Amsterdam, 4 maart 2016. Foto: Ingeborg de Roode

Tussen de stapel zaten bovendien enkele pareltjes van tekeningen met meubelen en interieurs: twee vellen met talloze schetsen door (hoogstwaarschijnlijk) Michel de Klerk voor meubelen van de directiekamers. We hadden nooit durven dromen dat deze tekeningen nog bestonden. De tekeningen en schetsen geven meer zekerheid over de toeschrijving van bestaande meubelen en zijn mooi vergelijkingsmateriaal voor de meubelcollectie die De Klerk maakte voor ’t Woonhuys in 1916-1917. Ook confronteren de tekeningen ons opnieuw met het feit dat het heel moeilijk is om interieurs of onderdelen ervan te reconstrueren op basis van alleen zwart-wit foto’s uit de tijd zelf.

Een van de ontwerpschetsen door (hoogstwaarschijnlijk) Michel de Klerk voor meubelen voor de directiekamers van Het Scheepvaarthuis. Collectie Stadsarchief Amsterdam.

Gelukkig kon in de catalogus nog op het laatste moment een foto worden toegevoegd, zodat dit ontwerp voor het tapijt toch nog officieel werd gedocumenteerd. Toen schreven we het ontwerp nog toe aan Michel de Klerk, omdat van hem bekend was dat hij aan de inrichting van de directiekamer van de Stoomvaart Maatschappij Nederland had gewerkt. De informatie over het handschrift van Van der Mey en de aantekeningen in een notitieboekje van zijn vrouw Sara die duidelijk met het ontwerp verwant zijn (zie afbeelding bovenaan), kregen we pas later van onderzoeker Paul Smeets. Het nieuwe tapijt dat tijdens de restauratie van Het Scheepvaarthuis in de kamer is gelegd, heeft andere kleuren, want het is gemaakt zonder enige informatie over de oorspronkelijke kleurstelling. Als referentie voor dit tapijt werden de kleuren gebruikt van een tapijt van Theo Nieuwenhuis, dat zich in de grote vergaderzaal van Het Scheepvaarthuis bevindt, gebruikt. Maar misschien is dit verschil ook wel goed: het laat zien dat het tapijt een reconstructie is in een latere tijd gemaakt, want een exacte kopie van het originele kleed blijft altijd moeilijk te maken als er geen enkel stukje van het originele kleed bewaard is.

Suite van Grand Hotel Amrâth Amsterdam in de voormalige directiekamer van SMN met het gereconstrueerde tapijt. Foto: Erik en Petra Hesmerg voor Stedelijk Museum Amsterdam.

Amsterdam, Holland 077 – Grand Hotel Amrath

Amsterdam, Holland 077 – Grand Hotel Amrath Image by Claudio.Ar Recommended View On Black, large – Recomendado Ver en Fondo Negro, grande Most recent photos in black – Mis fotos más recientes en negro The Grand Hotel Amrath Amsterdam is located in central Amsterdam, Netherlands, adjacent to the harbour and 500 metres from the Central Station. Dam square is 800 metres away, and the Van Gogh Museum…

Nieuwe dingen; Wedding editie

Mensen trouwen en vooral rond mijn leeftijd. Ik ben dan ook niet verrast als er een uitnodiging in mijn postvak ligt voor een bruiloft waar ik zeker van weet dat er uitgepakt gaat worden.

(more…)