blog-blogan

Idk, but I am just so grateful that I have comrades like Jomar and John John. They are so sweet, caring, loving and genuine. I get so comfortable and happy when I am with them. We'd constantly check on one another, tell each other "I love you" and just be together. I also get to hug them especially when I am down.

Earlier today, Jomar told me he got offended with what I said yesterday. I couldn't even remember what it is. He said he was so offended that he almost walked out. I was ashamed. I apologized and promised to be more mindful of my words next time. I hugged him again while saying sorry.

Later on, I've read on social media about healthy relationships, about telling the problems they have with each other and not getting into fights, and how awesome that is. And I realized our comradeship is one great example of that. That is why I'm so thankful to have them in my life right now.

I cherish my comrades and I treasure them. They give me strength in these challenging times.

Sobrang saya ng ginagawa namin ngayon. Pini-pinpoint namin ngayon sa google maps ang location ng bawat Lumad community na part ng organization na actively lumalaban para sa lupang ninuno. 

Sobrang fun nung pag-explore nung map! Lalo na dun sa mga lugar na napuntahan mo na. 

Parang laging, “omg dito kami naglakad!”, “dito kami nagsasaka!”, “dito kami naglalaro!” Huhuhu! 

Nakaka-emo sya at some point. Iba yung emotions na binabalik ng mga lugar, kahit virtual pa ito. Parang gustong gusto ko nang bumalik ngayon agad, gusto kong bumalik sa nakaraan, nung medyo matiwasay pa ang lahat. Ang saya saya pa! Huhuhuhu

Habang ginagawa ko yung process, ang dami ko ring narealize. Dati kasi, lagi kong tinatanong hanggang saan ang sakop ng lupang ninuno. Lagi akong napapaisip kong gano kalawak ang lupain at ang kagubatan kumakanlong sa amin.

Iba din ang feeling kapag nakikita mo ang top view nito. Para kang si Magbabaya na kayang i-oversee ang lahat. Makikita mo ang mga bundok, ang mga ilog, ang mga gubat na makakapal pa, ang mga sakahan -- makikita mo ang kayamanan ng lupang ninuno. Tho kakakambal nito, makikita mo rin ang unti-unting pagkakalbo ng kagubatan. Napapaisip talaga ako, sustainable kaya ito? Ano kaya ang kinabukasan mayroon ang Kalumaran? 

Sa pagtukoy naman ng mga komunidad, narealize ko na grabe, ang lawak na pala talaga ng nao-organize natin. Ang daming mga komunidad ang nakasama natin sa pagsulong ng pakikibaka para sa edukasyon, para sa lupang ninuno. Di ko maimagine kung gano kahabang proseso ang pinagdaanan ng mga nauna para ma-achieve ang ganto ka raming mga komunidad. Yung painstaking organizing, lalo na sa kanayunan, eto yun eh! Ito yung kailangan nating patatagin para sa pagsulong ng movement in general.

Though sobrang nakakafrustrate at nakakagalit din yung ginagawa ng estado talaga, na laging sirain kung ano man ang nakamit ng mga Lumad organizations! Yung mga komunidad na may solid na sana na organisasyon para sa pagdepensa sa lupang ninuno, yung mga komunidad na nakapagtayo na ng sariling mga paaralan, unti-unting sinisira ng estado. Winawasak ang mga organisasyon. Pinapasara ang mga paaralan. Walang humpay na sinisira at pinipeste ng mga kasundaluhan. Sobrang nakakagalit! 

Pero sa kabilang banda, ganoon nga din naman ang nature ng pakikibaka. Talagang may panahong lumalakas, may panahong humihina, dahil na rin sa parehong panloob at panlabas na mga dahilan. Sa huli, kaya nga din pangmatagalan ito, dahil hindi agad natin nakakamit ang ating minimithi. Kailangan talaga ng matiyaga, masinsin, masikhay at walang kamatayang pag-oorganisa, pagsusulong ng interes ng masa. Sobrang halaga ulit ng usapin ng dialectics dito. Sobrang namamangha ako. Nakakapanghamon din kung makita mo yung lawak ng naoorganisa natin. Kung talagang nais nating magtagumpay, kailangan pa natin magparami, kailangan pa natin magpalakas, kailangan pa natin magpalawak. Kailangan talaga ng buong-puso, buong-buhay, buong-lakas at buong-panahong paninindigan at pagkilos para dito. 

Tapos makikita mo rin kung gaano pilit na pinipeste talaga ng imperyalismo ang buhay ng mga magsasaka at Lumad. Kitang kita talaga kung pano pinag-iinteresan ng mga dayuhang korporasyon ang kanilang mga malalawak na lupain. Nakakapanggalit na sobrang gahaman ng iilang mga tao. Nakakapanggalit na handa silang pumatay at mamerwisyo ng buhay ng iba para lang yaman hindi rin naman magtatagal. Grabe noh? Bakit ganyan sila?

Pero ayun nga. Sa panahon ngayon, mas lalo kong nagagap ang kahalagahan ng pag-oorganisa. Kailangan ng maraming manpower? Mag-organisa. Kailangan mas malawak na nakikilusan? Mag-organisa. Kailangan ng mas malakas na boses? Mag-organisa. Kailangan ng mas makapangyarihan na pagkilos? Mag-organisa. Kailangan makabangon mula sa pagkakadapa? Mag-organisa. Kailangan natin ang puspusang pag-oorganisa. Lalo na ngayon. Kailangan din pagtibayin natin ang ating hanay, kasabay ng pagpapalawak nito. Sa pagdami natin, hindi na tayo basta-basta matitibag. Sa pagdami natin, tayo na ang titibag sa kanila.

Kupti akong mga kamot Ubana ko sa imong trabahuan Kung asa mo gisayonsayon sa inyong dakodako Kung asa nibaga imong kubal sa imong inadlaw-adlaw nga trabaho Trabaho nga grabe kahago Kahago nga wa tagai og bili sa imong mga amo Wala na sa lugar ang kastrikto Gamay na ang sweldo, wa pay benepisyo Tangtangon pa kas trabaho kung ikaw mangitag kaayo

Kupti akong mga kamot Ubana kos inyong puy-unan Pakit-a ko kung giunsa ninyog kaigo Sa inyong balay na grabe kahuot Lisod na kaayo ang kahimtang Halos wa nay makaon Tiwasan pas mapahimuslanon Wala kukaluoy kung inyong balay gub-on Kay aron pasudlon Ang dagkong negosyo na daw mas bililhon Kaysa sa atong mga daginuton

Kupti akong mga kamot Kumuta Balia Pabatia ko kung unsa kasakit Ang pag-abusar sa imong kusog Pabal-a ko kung unsa kagip-ot Ang mabuhi sa walay kasiguruhan

Kupti akong mga kamot Mag-uban ta sa pakigbisog Alang sa atong mga katungod Ug atong kuptan ang armas Alang sa pagkalingkawas

hi guys! it’s BA3′s 8th anniv today! grabe, ambilis ng panahon talaga. huhuhu. sobrang happy dahil sama-sama pa rin kami until now. 

nakakatuwa, yung mga kasama namin ay nasa iba’t ibang field na, meron mga engineer, scientist, public servant, teacher, dorm manager, tas may mag-aabogado na rin!!! 

huhuh ayun lang! nagzoom kami kanina! more more online games. tapos, nag charades din! hahahah sobrang fun! huhuhu. 

it's 2:34am.

i've been wanting to sleep since around 11pm. i slept for a bit but when light went up again, i woke up, went online and saw updates on duterte's speech.

i hate this kind of anxiety. thinking about all the bad things that could happen to all of us day by day under this regime. such a dark and grim future awaits ahead of us, especially for us in the lumad sector.

i've been thinking of different ways how to possibly end duterte's reign. all the dumbest and brutalest ways, i might have already thought of them too. i just can no longer stomach how this admin oppresses us so casually. i cannot wait for two years for him to end his term. so much things could happen in two years. unpleasant, horrible things. especially that we are on quarantine, mass mobilizations are not allowed, so many things could happen. and i don't want them to happen.

Habang nanunuod ng anime, natigilan ako sa eksenang ito sa My Hero Academy. Sabi nung isang bida na palaging galit, kailangan ng dahas o bayolenteng pamamaraan para malutas ang problema nila - ganun daw kasi sya pinalaki.

Andami kong naaalala sa mga nakausap ko sa nagdaang taon. Pati na rin sa mga karanasan natin ngayon kung saan laganap ang kultura ng karahasan at pagpaslang.

1. Ang kaisipang KILL, KILL, KILL. Ngayon, lagi tayong napapatanong: bakit ang dami pa ring sumusuporta kay Duterte kahit napaka brutal nya at napakalantad na ng pasismo nya? Naalala ko yung isang supporter ni Duterte na naka-diskurso namin noong nakaraang taon. Tinanong ko siya kung ano ang pagtingin nya sa mga pamamaslang. Kwento nya, lumaki sya sa isang komunidad kung saan lantaran ang pagbibili at paggamit ng droga, at puro gulo nga daw ang dulot nito sa kanilang lugar. Kaya para sa kanya, mas mabuting patayin nalang ang mga drug addict kaysa makasakit pa sila sa iba. Wala na rin naman daw silang pag-asa.

Matapos ang diskusyon namin, biro ng kasama ko para nga daw siyang isang personified DDS troll na nagtatagpuan lang natin sa comment section. Mahirap man iproseso, pero laganap ang gantong kaisipan, ngunit ang mga ito ay may pinanggalingan. Andyan ang kultura ng karahasan at ang kawalan ng hustisya at ng serbisyong sosyal.

2. Ang Karahasan sa Ating mga Tahanan Marahil pag iniisip natin ang karahasan, ang kadalasang pumapasok sa ating isipan ay mga pang-aabuso ng mga pulis at militar, ang kanilang libu-libong mga pinaslang, hinarass, tinortyur at kung anu-ano pa. Nakakabahala na din kasi ang paglobo sa mga kaso ng paglabag sa karapatang pantao sa ilalim ni Duterte. Pero ang madalas nating nakakaligtaan o iniiwasang pag-usapan ay ang karahasang nangyayari mismo sa ating mga tahanan.

Noong napanood ko nga eksena sa My Hero Academy, naalala ko yung kinausap namin ang estudyante namin nung sinaktan* siya ng kanyang ka-eskwela. Iyak siya nang iyak. Gusto daw nyang kumuha ng itak para maghiganti. Nagulat kami. Tas sinabi nya bigla na ganun daw kasi sila pinaparusahan* ng kanilang magulang. Tas pinakita nya ang kanyang mga peklat. Andami kong natutunan sa pangyayaring iyon. Sabi nga nila, parang sponge ang mga bata, ina-absorb nila ang mga nakikita at naririnig nila sa paligid. Dahil dun, mas lubos ko iyong naunawaan.

Kung sa sariling bahay pa lang natin, karahasan na ang nararanasan at nakikita natin sa ating mga magulang, tiyak na malaki ang epekto nito sa pag-iisip ng mga bata. Isa na nga dito ang pagka-normalize ng violence. Iisipin nilang normal lang ang karahasan at mabisa itong paraan ng pagdidisiplina at pagreresolba ng mga problema. Di kalaunan, siya na rin ang gagawa nito sa kanyang mga kaklase, sa mga kaibigan o mga kaaway, at sa mga magiging anak nya kung hindi naagapan.

SO ANO NA?

May magandang aral tayong makukuha sa ginagawa ngayon ng mga paaralang Lumad sa mga komunidad. Bago magkaroon ng Lumad schools sa mga bundok, maraming kwento tungkol sa pandarahas ng mga magulang sa kanilang mga anak bilang pagpaparusa at pagdidisiplina. Yung papaluhurin ka ng asin, yung ipapasok ka sa sako at isasabit sa puno para pausukan, at marami pang iba. Pero dahil sa puspusang pagpapaintindi ng mga guro sa mga komunidad, unti-unti nang nabubura ang ganitong mga kagawian. Tinuturo rin sa mga eskwelahan ang abanteng praktika ng Pagpupuna at Pagpupuna sa Sarili bilang pagreresolba ng mga problema. Ginagawa na ito ngayon ng mga magkakaklase at maging ng ilang mga mag-anak.

but when i checked the photo, it wasn’t a screenshot. it was a photo of a leaflet, with faces of what they label as terrorists. my face was there, my name and my affiliation. along with me are fellow human rights defenders i have met in different activities in mindanao. 

i had been anticipating this. but it hits different when it’s actually there. i am now a target. and anytime, state forces could arrest me, or worse, kill me.

the past nights i had trouble sleeping after i received initial reports that my face is included in a rogue gallery like this. i keep thinking about getting raided during wee hours in the morning -- like what they did in Tacloban, or in Negros. 

fear. terror. that’s what i feel. they call me a terrorist, but i am the one being terrorized. they label us terrorist, but they are the real terrorists. they inflict fear, they silence people, they make people cower to their demands. they want that everything they want will be followed. this is dictatorship. this is tyranny. 

but the fear that i’m feeling isn’t a fear that makes me coward. it’s a fear that pushes me to go forward. it’s a fear that burns. it’s a fear that fires.

grabe. para akong nasusuka na ewan. sobrang ~toxic~ talaga ng twitter lately. maygahd. sobrang nagiging uso yung pang-aaway. sobrang nakakastress. kahit mga petty things pinag-aawayan. nakakadisappoint pa, pati ung mga kasama nakikirambol na rin. huhuhu

tas andaming accounts na walang ginawa kundi mang-away. ewan ko ba kung bakit sila nag-eexist? wala bang nagmamahal sa kanila? kulang ba sila ng kalinga?

haixt. grabe. pero siguro itong ito yung gusto mangyari ng mga naghaharing uri sa atin noh? ito yung binibreed nilang kultura, lalo na sa mga kabataan, na napakalaki sana ng potensyal na baguhin ang lipunan. pero anong ginagawa, nag-aaway sa napakawalang kwentang mga bagay. habang yung mga mapagsamantala ay patuloy na nambubusabos sa mamamayan.

eto na naman. gabi at hirap matulog. daming naglalaro sa isip.

Pagpapanibagong-hubog? Ano ba yun? Buzz word na naman? Pa-deep chuwariwap?

Ewan ko sa inyo pero ang ganda nya talagang salita. Sa English, remold sya. Pero parang mas naka-capture sya kapag Tagalog.

Pagbabanibagong-hubog. Bagong hubog. Bagong form. Talagang bago. Yung remold kasi parang may iaadjust ka lang sa current form. (Charot ang daming sinabi.)

Pero sa mas malalim na pagkakahulugan, ito yung prosesong sinasagawa ng mga rebolusyonaryo, o maging ng mga karaniwang indibidwal, na nais itakwil ang sarili nila na nahubog sa bulok na lipunang ito.

Para maintindihan ang konseptong ito, kailangan muna nating alamin kung ano ba umiiral na kultura sa ngayon. Dahil ang Pilipinas ay isang mala-kolonyal at mala-pyudal na lipunan, nag-aanak ito ng burges at pyudal na kultura.

Unahin muna natin yung burges. Ito yung mga kagawian natin na gusto laging nagpapakasasa tayo sa sarap at ligaya. Yung lagi nating unuuna ang pansarili kaysa sa iba. Indibidwalismo, ang pinapalaganap ng sistemang kapitalismo. Yung sarili nalang natin kaginhawaan nalang ang iniisip natin. Bahala na yung iba dyan.

Pinakamatining na halimbawa nito ay ang pagiging late ng mga tao, lalo na yung mga kabataan. Dahil nga sarili lang natin iniisip natin lagi, wala tayong pakialam sa oras ng iba. Ang mahalaga ay nakatulog tayo nang maayos, nakakilos tayo nang naaayon sa kagustuhan natin. Yung pagiging liberal din natin. Di na tayo nakikinig sa sinasabi ng iba. Kasi tama ako, mali sila. Di natin binubukas sa iba ang mga ayaw natin sa kanila. Pake ko ba kung ganyan sya? Siya lang din naman ang kakamuhian ng iba. Kaya palaging mainit ang ulo mo sa kanya.

Yun, ganyan ang burges na kultura.

Sunod naman ang pyudal. Grabe ang deep? Ano na naman yan? Pyudal, galing sa pyudal na sistema ng lipunan. Tulad ng relasyon ng panginoong may lupa o landlord at ng kanyang mga peasant. Sa ganyang kaayusan, may makapangyarihan at may sunud-sunuran.

Ano bang ginagawa ng landlord sa kanyang mga peasant? Dapat laging sumunod ang mga pesante sa landlord kundi, bye bye ka nalang. Sila kasi ang may hawak ng economic power kaya sila ang dapat masunod. Yung iba pa nga, ginagawa talaga nilang katulong ang mga magsasaka, para lang makapagpatuloy sila sa pagsaka at mabayaran ang utang nila. Ironic noh?

Kaya ganyan ang pyudal na ugali. Namana natin sa mga panginoong may lupa. Ano naman mga halimbawa nito? Sino kadalasan ang may tendisiyang ito?

Dahil nga nakahalaw ito sa pyudal na kaayusan, kadalasan umiiral ang pagiging pyudal ng isang tao ay kapag meron itong posisyon, kapangyarihan o heirarchy. Madalas itong nakikita sa pinaka basic na unit ng ating lipunan. Ang pamilya. Sina nanay at tatay. Dahil sila ang nagpapakain sa atin, sila dapat ang masusunod. Mula sa kung anong oras dapat umuwi, sa kung anong course ang kukunin, pati hanggang sa anong gusto nilang maging. Shut up ka nalang, bawal sumagot, kundi ikaw ay isang inggratang walang respeto sa kanyang mga magulang.

Sa classroom, si teacher naman. Siya lagi ang tama. Yes sir. Yes ma'am. Bukambibig nila, respetuhin mo ako dahil guro ako at estudyante ka lang. As if naman binabatay ang respeto sa posisyon mo at hindi dahil ginagalang naman talaga lahat ng tao. Dapat masunurin ka sa kanila lagi. Bawal ka magreklamo. Nasa dulo ng ballpen ko ang grado mo!

Ang usapin ng kasarian ay mahigpit nakaugat din sa pyudal na kultura. Bakit nga ba may patriyarka? Bakit may misogyny, homophobia? Dahil sa lipunang pyudal, lalaki ang umusbong na taga-hanapbuhay, habang ang mga babae ay pambahay lamang. Kaya ayaw na ayaw ng mga lalaki na nakakaangat ang mga babae sa kanila dahil nasanay silang sila ang may hawak ng economic power na nageextend hanggang sa iba't ibang aspeto ng buhay.

Sa mga organisasyon naman, iyong mga nasa pwesto, gustong sila lagi ang masunod. Minsan nampapowertrip, lalo na sa mga bago.

Sa personal na obserbasyon namin ng mga kasamahan ko, mas maigting ang pagiging pyudal ng mga tao sa kanayunan (rural), kaysa sa pagiging burges. Kabaliktaran naman ng mga nasa kalunsuran (urban). Kasi nga naabatay ito sa kung anong klaseng lipunan tayo exposed.

Ayown. Iyon ang burges at pyudal na kultura.

Natamaan ka ba sa mga halimbawa? Syempre, lahat naman kasi tayo /sinanay/ na maging ganyan ng sistemang ito. Doon kasi mas nakakaganansya ang mga naghahari. Kapag ganyan ang ugali natin, edi di sila mahihirapang pahirapan tayo diba. Kaya nga kung nais natin sila mapabagsak, kailangan nating magpanibagong-hubog. Iyan ang pinaka-esensya nito.

Hinggil sa #MenAreTrash.

Hmmm. Okay. Sige. Valid sya.

Pero kung nais nating mag-organisa sa pinakamalawak na hanay ng mamamayan, kasama na dun ang kalalakihan, at oo yung mga trash na tinutukoy dyan, hindi ba't napapalayo lang natin sila? Hindi ba sya nakadadagdag sa mga layers ng misunderstanding.

Kahit naman siguro mga basurang lalaki, dapat pa rin inoorganisa yan, minumulat. Ang gusto natin ay burahin ang patriyarka, ang ugat. Hindi ang mga bunga. At para mabura ito, kailangang pukawin ang mga nagpapalaganap nito, na maituturing pa rin namang mga biktima.

Para sa mga karaniwang lalaki na hindi pa makakaintindi ng #MenAreTrash, magiging defensive lang sila, sasabihing hindi tayo dapat nange-generalize at magsasara sa mga pwede pa sana nating pagkaisahan. Mapanghati siya at misleading. Kailangang tumbukin kung ano nga ba ang tunay na tinutunggali. Maraming pwedeng panawagan ang gamitin para mas mahamig sila at makapag-unite pa tayo sa ibang bagay.

(Dunay panghitabo sa eskwelahan na nakapamalandong ko kung unsay kalambigitan sa personal nga problema sa usa ka estudyante/indibidwal ngadto sa iyang gawi ug pakiglambigit sa mga kaubanan. Kining akong mga gisuwat mga pat-ak pat-ak lamang na ideya sa akong pagpamalandong.)

- materyalismong dayalektiko: ang mga kontradiksyon, magbunga ug uban pang mga kontradiksyon, para masulbad ang mga inanak na kontradiksyon, kelangan masulbad ang primarya o ginikanan na mga kontradiksyon (mao kini ang unibersal)

- sa partikular, ang problema sa pamilya ug personal, kung dili madumala og tarong, magbunga kini og problema sa indibidwal diha sa paghupot sa mga lagda ug palisiya sulod sa organisasyon

- ang kasagdahon sa usa ka indibidwal, sintomas lamang sa mas dagko pa na mga problema

- dili excuse ang personal na mga problema sa mga paglapas nila sa mga palisiya, pero mahinungdanon na mahibaw-an kini para matagaan kita og konteksto o background sa iyang kinaiya ug para matagaan og solusyon ang primarya o ginikanan na mga kontradiksyon

- sa pagdisiplina sa mga kaubanan, mahinungdanon nga masabtan kung unsa ang nagdagan sa ilang mga huna-huna ug matagaan kini og mga solusyon DUNGAN sa paghatag kanila og mga aksyong disiplina ug edukasyon kun gikinahanglan

- importante ang mga pagbati, kelangan masabtan ang ilang mga pagbati. kung mabati nila na walay nagsabot sa ilaha, mas samot nga mutumaw ang rebelde nga kinaiya [...]. kelangan mabati na dunay silay kauban sa pagpas-an sa ilang mga problema

- mas daghan nga mga lalake ang badlungon, tungod sa macho-pyudal nga kultura, mas dili sila makapadayag sa ilang mga problema, busa mas malumos sila sa problema

- ang matag indbidwal managlahi og pagdumala sa mga problema, mao nang dili maayo ang pagkumpara, pero importante nga giyahan ang mga kaubanan kung unsa ang tukma ug husto nga pagdumala

Napanaginipan na naman kita. Nakabalik na raw uli ako, tulad ng mga panaginip ko ng ilang araw na. Natatanaw na kita. Abala kang naglalaro sa mga kasama mo. Sabik na sabik akong lapitan ka. Tumatakbo na ako papalapit sa yo. Ito na, nakita mo na nga ako. Sabik na akong yakapin ka, pero pawis ka at ayaw magpayakap. Kaya tiniis ko muna ang pagkasabik, mamaya nalang ulit.

Halos ganun ang eskena sa mga panaginip ko nitong magdaang mga linggo. Magkaiba lang ng tao, lugar at pangyayari. Pero pareho lahat sa esensya: na nakauwi na ako at sabik na sabik na akong makasalamuha ulit kayo.

Bunsod ito nung isang balita mula sa mga kasama, na pwede na akong bumisita sa gaganaping pagdiriwang ngayong linggo. Sobrang tumaas ang diwa ko noon. Nakaya kong maglakad sa napakalayong lugar dahil sa sobrang sabik.

Pero nagbago ang lahat matapos ang isang panibagong balita ilang araw lang ang makalipas. May dumating na naman na sundalo at nagkampo sa komunidad. Nakakagalit. Panahon pa naman ng pag-aani ngayon, maiiwan na naman ang mga sakahan dahil andyan na naman sila. Silang nagkakalat ng lagim. Silang nagdudulot ng kapahamakan sa mga mamamayang walang ibang ninanais kundi kapayapaan at kaunlaran.

Ngunit alam kong malayong malayo ang pinoproblema nila sa mga inaalala ko. Puro kababawan at emosyon lang naman tong iniisip ko. Pero para sa kanila, buhay at kabuhayan. Ilang beses nang nangyari, na kapag may mga sundalong dumarating at nagkakampo, may namamatay.

Panghuli nga ay iyong kay Randel at Emel. Hinahakot lang nila ang kanilang abaka sa kanilang sakahan nang bigla silang pinapaputukan. Ilang araw pa bago namin matagpuan - sa kamay ng mga pulis. Sinabing rebelde daw at namatay sa engkwentro. Tulad ng sinabi nila sa napakaraming sibilyang kanilang pinatay.

Dahil Ang Nakikita Lang Naman

Dahil ang nakikita lang naman ay ang panlulumo Hindi ang pagguho ng mundo Na yumayanig sa buong pagkatao Hindi ang pagbuhos ng pighati Na lumulunod sa puso’t isipan Na pumaparalisa sa mga kalamnan

Dahil ang nakikita lang naman ay ang pag-iwas Hindi ang mga pader na humihiwalay Hindi ang mga rehas na kumukulong Hindi ang bilangguang dulot ay hinagpis

Dahil ang nakikita lang naman ay ang paglayo Hindi ang sakit ng pagpanatili Hindi ang hirap ng pagbalik Hindi ang pag-ingat sa pusong duguan Takot na muling masugatan

Dahil ang nakikita lang naman ay ang pananahimik Hindi ang tinik sa dibdib na bumubusal sa bibig Hindi ang pagbaha ng nakabibinging salita’t pangungusap

Dahil ang nakikita lang naman ay ang katamlayan Hindi ang mga pagbisita ni Kamatayan upang mang-anyaya sa kanyang kaharian Hindi ang pagdadalawang isip kung itoy pauunlakan