Ó, Reykjavík

Eitt tákn um að hjólreiðar séu álitnar mikilvægur samgöngumáti eru merkingar á götuskiltum.

Það þarf ekki alltaf að leggja hjólastíga eða hjólareinar til þess að fólk komist leiðar sinnar á reiðhjólum. Stundum er fínt að sameina hjóla- og akbrautir, sérstaklega þar sem umferð er hæg og inni í íbúðarhverfum. Þá er mikilvægt að taka tillit til þess að hjól eru fyrirferðarminni en bílar og að hjólaumferð lýtur öðrum lögmálum en bílaumferð. Skiltin á  meðfylgjandi myndunum (teknar í Haag) gefa öll til kynna að ákveðnar merkingar eigi bara við um bíla og gildi ekki fyrir reið- eða mótorhjól.

Fyrir mánuði síðan flutti ég til Haag í Hollandi. Eins og flestir vita er frábært kerfi hjólastíga í Hollandi sem er vel hannað og teygir sig víða. Það þarf samt meira en hjólastíga til að hjólreiðar séu aðlaðandi og aðgengilegur samgöngumáti.

Hér í Haag eru hjólastandar út um allt. Hönnunin er svipuð og á grænu bogunum í Reykjavík - nema að þeir eru ekki grænir, ekki bogar, og aðeins smærri í sniðum. Svona standa er að finna í flestum götum, oftast á götuhornum eða fyrir utan verslanir eða þjónustu.

Þetta vel skipulagða kerfi standa gerir það að verkum að hjólandi vegfarendur þurfa ekki að leita lengi og enda á að læsa hjólinu við eitthvað þar sem það er bara fyrir. Á myndunum má sjá nokkra hjólastanda í íbúðarhverfi, röð standa á mjórri gangstétt fyrir utan matarbúð, stæðu hjólastanda fyrir utan spítala, og standana fyrir utan hassbúðina í götunni minni. Standarnir eru út um allt, hjólastæðin jafn sjálfsögð og bílastæðin.

Ég kíkti á Austurvöll áðan, á mótmæli sem þar fóru fram. Þar sem ég stóð var mér litið í kring um mig og ég tók eftir því að það var allt morandi í hjólum.

Svona aðstæður eru frábært tækifæri til að átta sig á því hversu útbreiddar hjólreiðar eru orðnar í Reykjavík. Þegar yfir stór hópur fólks kemur saman og stendur kjurt í nokkur korter tekur maður eftir því hversu margir eru raunverulega á hjóli.

Að fólk hjóli á Austurvöll ætti auðvitað ekki að koma á óvart: Aðgengi að Austurvelli á hjóli er mjög góð, sem og með Strætó. Eins og korterskortið góða sýnir, þá eru vegalengdir ekki svo miklar í Reykjavík á hjóli. Á móti getur tekið óratíma að finna bílastæði í miðbænum, a.m.k. ef planið er að leggja rétt upp við Austurvöll. Eftir því sem fleiri fara í bæinn hjólandi eða með almenningssamgöngum verður enn auðveldara fyrir þá sem raunverulega þurfa að ferðast á bíl (t.d. þá sem eiga erfitt með gang) að fá bílastæði nálægt áfangastaðnum. Þetta er það sem maður kallar win-win.

Í dag var Halldór Halldórsson, fyrrverandi bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar og formaður Samtaka sveitarfélaga, kosinn til að leiða lista Sjálfstæðisflokksins í komandi borgarstjórnarkosningum í Reykjavík. Þetta finnst mér mjög skrýtið og það kom mér vægast sagt á óvart. Af þessu tilefni ákvað ég að rita nokkur orð um það sem mér finnst mestu skipta í borgarstjórnmálin.

Flestir geta sennilega tekið undir það að stjórnmálamenn, hvar í flokki sem þeir standa, þurfi að hafa ástríðu fyrir því sem þeir starfa að. Til þess að Alþingismaður geti sinnt starfi sínu vel hlýtur hann að þurfa að eiga sér hugsjón og framtíðarsýn á þróun Íslands. Að sama skapi hlýtur borgarfulltrúi nauðsynlega að hafa ástríðu fyrir málefnum borgarinnar sem hann þjónar.

Ég vil ganga aðeins lengra: Ég vil meina að til þess að sitja í borgarstjórn þurfi maður að elska borgina sína. Maður þarf að þekkja hana, skilja hana, og elska hana. Vanti þessa ást hlýtur maður að sinna starfinu með hálfum hug. Þetta skiptir meira en það hvaðan viðkomandi er, enda er fólk færanlegt . Borinn og barnfæddur Parísarbúi getur vel þróað með sér ást til Gautaborgar. Þó held ég að þessi ást myndist sjaldnast án þess að viðkomandi búi á staðnum.

Hér gæti einhver haldið að ég sé að mæla fyrir einhverskonar þjóðernishyggju á sveitarfélagastigi. Svo er ekki. Það er einfaldlega eðli sveitarstjórnastigsins í stjórnmálum að það snýst um að hlúa að nærsamfélaginu, ólíkt til dæmis ríkisvaldinu sem fjallar eðli málsins samkvæmt um önnur málefni. Þess vegna er ástin sérstaklega mikilvæg á sveitarstjórnarstiginu á meðan ástríða og hugsjónir séu mikilvægar í öllum stjórnmálum.

Halldór Halldórsson er sennilega bæði klár og skemmtilegur maður, en hann virðist skorta þessa ást til Reykjavíkur. Hann er fyrrverandi bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar og hefur sennilega tekist ágætlega til í því starfi. En hann virðist ekki hafa neinar sérstakar taugar til Reykjavíkur. Prófkjörsbaráttta Halldórs fjallaði fyrst og fremst um það að Reykjavík ætti að þjóna öðrum landshlutum betur. Hún fjallaði ekki um hans sýn á Reykjavík sem borg. Það er miður. Ég skil ekki alveg hvað reykvískir kjósendur Sjálfstæðisflokksins hafa verið að hugsa.

Sjálfstæðisflokkurinn er stór og innan hans starfar stór hópur fólks sem hafa hugsjónir um framtíð Reykjavíkurborgar og sem elska borgina sína. Þeirra á meðal tel ég að séu flestir núverandi borgarfulltrúar flokksins (þó ég sé þeim ósammála í mörgum málum). Fyrrverandi bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar sýnist mér hins vegar ekki hafa þessa ást. Vonandi skjátlast mér.

Borgir eru merkileg fyrirbæri. Þær samanstanda af fjölbreyttum tengslum stórs fjölda einstaklinga hver við annan, fólks sem sjaldnast veit af hverju öðru en sem reiðir sig engu að síður á tilvist hvers annars. Til að sinna borgum þarf maður að skilja þessi tengsl og bera til þeirra sterkar tilfinningar. Borgarfulltrúar verða að elska borgina sína.