Mutfak101

🍄 Mantarlarınız Sünger Gibi Kararıp Sulandı Mı?

Selamlar! Mutfak101’de bugün mutfağın en lezzetli ama nazı hiç bitmeyen misafirini konuşuyoruz: Mantarlar!

Marketten ambalajında pırıl pırıl, bembeyaz alıp eve getiriyoruz; 2 gün sonra kapağını bir açıyoruz ki mantarlar kararmış, sümüksü bir doku almış ve kendi suyunda boğulmuş...

Peki, mantarları pazardan veya marketten aldığınız ilk günkü gibi taze ve beyaz tutmanın sırrı ne? Cevap basit: Havalandırma ve doğru paketleme!

İşte adım adım mantar koruma rehberi:

1. Plastik Ambalaj Mantarın Düşmanıdır

Marketten aldığımız köpük tabaklı ve streç filmli ambalajlar, mantarın salgıladığı nemi içeriye hapseder. Süngerimsi yapıya sahip olan mantar, bu nemi geri emerek hızla çürür, kararır ve sulanır.

Çözüm: Eve gelir gelmez mantarları o plastik ambalajdan çıkarın. Kahverengi bir kâğıt kese kağıdına (veya kâğıdt torbaya) koyun. Kâğıt, fazla nemi emerek mantarın nefes almasını sağlar ve kararmayı önler.

2. Asla Suda Yıkamayın!

Mantarı pişirmeden önce suyun altına sokup yıkamak yapılan en büyük hatalardan biridir. Mantar adeta bir sünger gibidir; suyu içine çeker. Suyu emen mantar hem buzdolabında çabuk bozulur hem de tavaya girdiğinde suyunu salıp haşlanır, o lezzetli sote kıvamını yakalayamazsınız.

Doğru Yöntem: Mantarları pişireceğiniz zaman nemli bir kâğıt havlu veya mutfak fırçası ile üzerindeki toprakları silerek temizleyin.

3. Saklama Yeri: Buzdolabının Sebzeliği

Kâğıt torbaya koyduğunuz mantarları buzdolabının en alt rafında (sebzelik kısmında) saklayın. Bu yöntemle mantarlarınız en az 7-10 gün boyunca bembeyaz ve diri kalacaktır.

💡 Küçük Bir Bonus Tüyo

Eğer elinizde çok fazla mantar kaldıysa ve bozulacağından korkuyorsanız; dilimleyip az zeytinyağında yüksek ateşte 2-3 dakika soteleyin. Soğuduktan sonra buzdolabı poşetine koyup dondurucuya atın. Çorbalarda ve makarnalarda kullanmak için elinizin altında hazır olur!

🍌 "Daha Dün Aldım, Ne Ara Karardı Bu Muzlar?"

Selamlar! Mutfak101’de bugün tezgahta durdukça dakikalar içinde olgunlaşıp beneklenen, sonra da bir bakmışız kapkara olan o meşhur meyvedeyiz: Muz!

Marketten sapsarı, sapa sağlam alıp eve getiriyoruz; 2 gün sonra hepsi birden kararıp yumuşamaya başlıyor. Hele bir de hepsini aynı anda tüketemiyorsanız, son birkaç tanesi maalesef çöpe gitme tehlikesiyle baş başa kalıyor.

Peki muzların o çabuk olgunlaşma sürecini frenlemek ve ömrünü en az 2 katına çıkarmak mümkün mü? Hem de sadece küçük bir streç film parçasıyla!

İşte adım adım muz koruma rehberi:

1. Gizli Suçlu: Muzun Sapı!

Muzlar, olgunlaşmayı sağlayan etilen gazının neredeyse tamamını tepelerindeki sap kısmından salgılarlar. Bu gaz salgılandıkça sadece muzun kendisini değil, etrafındaki diğer meyveleri de hızla olgunlaştırıp karartır.

Çözüm: Muz salkımının en üstündeki birleşme sapını streç film veya alüminyum folyo ile sıkıca sarın. Gazın çıkışını engellediğiniz için muzların olgunlaşma hızı ciddi oranda yavaşlayacaktır.

2. Tek Tek Ayırarak Saklama (Usta Taktik)

Eğer muzları salkım halinde tutmak yerine tek tek ayırıp her birinin sapını ayrı ayrı streç filmle sararsanız, etkisini ikiye katlarsınız! Çünkü birbirlerine gaz temasını tamamen kesmiş olursunuz.

3. Buzdolabı Tuzağı: İç Başka, Dış Başka!

"Buzdolabına koyarsam bozulmaz" diye düşünüp muzu buzdolabına atanlar, kabuğunun kapkara olduğunu görünce şaşırabilir.

Bilmeniz Gereken: Soğuk ortam muzun kabuğundaki hücreleri zedeler ve dış kabuk hızla siyahlaşır. Ancak iç kısmı sağlam ve taze kalır. Yani kabuğun siyahlaşması içinin bozulduğu anlamına gelmez! Yine de en ideal saklama; sapı sarılı şekilde oda sıcaklığında tutmaktır.

💡 Küçük Bir Bonus Tüyo

Eğer muzlarınız zaten karardıysa sakın çöpe atmayın! Kararmış ve yumuşamış muzlar şeker oranının en yüksek olduğu andadır. Onları ezip nefis bir muzlu kek (banana bread) yapabilir veya dilimleyip dondurarak sağlıklı bir ev yapımı dondurma bazı elde edebilirsiniz.

Etilen gazıdan dolayı sakın muz ve patatesi yan yana koymayın...

🍞 "Bu Ekmek Yine Taş Gibi Olmuş!" Diyenler Burada mı?

Selamlar! Mutfak101’de bugün mutfaklarımızın en temel, en dertli ama bir o kadar da kıymetli başrolündeyiz: Ekmek!

Akşamdan kalan ekmeğin sabah sertleşip tazeliğini kaybetmesi ya da "sonra yerim" diye dondurucuya atılan ekmeklerin buzluktan çıkınca sünger gibi dağılması çoğumuzun yaşadığı bir durum.

Peki, ekmeği israf etmeden ilk günkü çıtırlığında tutmak ve doğru dondurmak mümkün mü? Kesinlikle evet! İşte adımları:

1. Dondurucuya Bütün Mü, Dilimleyerek Mi?

Eğer ekmeği bütün olarak dondurursanız, çözündüğünde sadece ihtiyacınız kadarını almak imkansız hale gelir. Ayrıca iç kısmı nemini kaybedip hamurlaşabilir.

Doğru Yöntem: Ekmeği dilimleyerek dondurun. Dilimlerin arasına küçük pişirme kâğıdı parçaları koyarsanız birbirine yapışmazlar. Böylece sadece yiyeceğiniz kadar dilimi çıkarıp doğrudan tost makinesine veya tavaya atabilirsiniz!

2. Bayatlayan Ekmeği "İlk Günkü Çıtırlığına" Döndürme Mucizesi

Tezgahta kalıp sertleşmiş, ancak henüz küflenmemiş bir ekmeğiniz varsa sakın çöpe atmayın. Onu hayata döndürmek sadece 5 dakika!

Uygulama: Sertleşmiş ekmeğin dış kabuğunu musluğun altında hafifçe ıslatın (çok suda bekletmeyin, sadece ıslansın). Ardından önceden 180°C’de ısıtılmış fırına 5-7 dakika kadar verin. Dışarı çıkan nem fırındaki ısı ile buharlaşacak, ekmeğin içi pamuk gibi, dışı ise fırından yeni çıkmış gibi çıtır olacaktır.

3. Saklarken Yapılan En Büyük Hata: Buzdolabı!

"Eklemeyeyim, buzdolabına koyayım ki bozulmasın" fikri kulağa mantıklı gelse de ekmeğin düşmanıdır. Buzdolabındaki soğuk ve nemli ortam, ekmekteki nişastanın kristallosyonunu hızlandırır ve ekmeğin normalden 3 kat daha hızlı bayatlamasına neden olur.

Özetle: Ekmek ya oda sıcaklığında ekmeklikte durmalı ya da uzun süre saklanacaksa doğrudan dondurucuya (buzluğa) girmelidir.

💡 Küçük Bir Bonus Tüyo

Buzluktan çıkardığınız dilim ekmekleri oda sıcaklığında çözdürmek yerine doğrudan tavada, kısık ateşte kapağı kapalı şekilde ısıtırsanız nemini kaybetmeden yumuşacık olur.

Siz bayatlayan ekmekleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Köfte harcı mı, kruton mu yoksa fırınlama mı? Yorumlarda buluşalım! 👇

🧀 Peynirleriniz Küflenmek İçin Fırsat mı Kolluyor?

Selamlar! Mutfak101’de bugün mutfaklarımızın en hassas ve bazen en nazlı misafirini ağırlıyoruz: Peynirler!

Kabul edelim, şarküteriden veya marketten büyük bir heyecanla aldığımız o lezzetli peynirlerin birkaç gün sonra köşesinden yeşillenmeye başlaması hepimizin canını sıkar. "Daha dün aldım, ne ara küflendi?" dediğinizi duyar gibiyim.

Gelin, peynirleri çöpe gitmekten kurtaracak ve tazeliğini haftalarca koruyacak 3 altın kurala bakalım:

1. Streç Film Tuzağına Düşmeyin (Peynir Bırakın Nefes Alsn!)

Peyniri marketten aldığınız plastik ambalajda veya streç filme sıkıca sarılı halde tutmak yapılan en büyük hatadır. Plastik, nemi hapseder ve peynirin nefes almasını engeller. Nem + havasız ortam = Küf davetiyesi!

Çözüm: Peynirinizi streç film yerine pişirme kâğıdına (yağlı kâğıda) sarın. Yağlı kâğıt peynirin kurumasını önlerken, ihtiyaç duyduğu hafif hava sirkülasyonuna izin verir.

2. Beyaz Peynir Kendi Suyunu Sever

Beyaz peynir veya süzme peynir gibi yumuşak peynirler hava ile temas ettiği an kurur ve sararır.

Çözüm: Peyniri kendi salamura suyunda saklayın. Eğer kendi suyu kalmadıysa; kaynatılıp soğutulmuş suya az miktarda kaya tuzu ekleyerek kendi koruyucu suyunuzu hazırlayabilir ve peyniri bu suda saklayabilirsiniz.

3. Sert Peynirler İçin "Zeytinyağı" Dokunuşu

Kaşar, gravyer veya eski kaşar gibi sert peynirlerin kesilen yüzeyleri buzdolabında hızla kurur ve çatlamaya başlar.

Çözüm: Peynirin kesilen açık yüzeyine parmağınızla çok ince bir katman zeytinyağı sürün ve ardından kaba koyun. Zeytinyağı doğal bir koruyucu kalkan oluşturarak küf sporlarının peynire tutunmasını engeller.

💡 Küçük Bir Bonus Tüyo

Peynir kabınızın içine 1-2 adet küp şeker atarsanız, kapta oluşan fazla nemi şeker bünyesine çeker ve peynirinizin ömrünü uzatır!

🧅 Patatesle Soğanı Yan Yana Koyanlar Burada mı? (Göz Göze Gelmemiz Lazım)

Selamlar! Mutfak101’in ilk tüyosuyla karşınızdayım.

Hepimizin mutfağında şöyle bir köşe vardır: Tezgahın altında ya da kilerde duran o sepet... İçinde patatesler, soğanlar, hatta belki yanlarında bir iki baş sarımsak. "E ikisi de kuru sebze, takılsınlar yan yana" deyip geçiyoruz değil mi?

İşte mutfakta en sık yaptığımız ve sebzelerin ömrünü yarı yarıya azaltan o gizli hata tam olarak bu!

1. Soğan ve Patates Neden Küser?

Soğanlar olgunlaşırken etrafına etilen gazı adı verilen doğal bir gaz yayarlar. Patates ise bu gaza karşı inanılmaz hassastır. Yan yana durduklarında soğan, patatese "Haydi filizlen, çürüme zamanın geldi!" sinyali verir. Sonuç? Bir bakmışsınız patatesleriniz birkaç günde yumuşamış ve yeşermeye başlamış.

2. Peki Bu Üçlü Nerede Yaşamalı?

Patates: Karanlık, serin, hava alan ve nemsiz bir yerde durmayı sever. Işık görürse yeşillenir (ve o yeşil kısımlar pek dost canlısı değildir, tüketmemek gerekir).

Kuru Soğan & Sarımsak: Onlar da serin ve kuru yeri sever ama patatesten mutlaka ayrı bir sepette durmalıdır.

Buzdolabı Tuzağı: "Bozulmasın" diye soğanı veya patatesi buzdolabına atanlardansanız, hemen durun! Buzdolabındaki nem ve soğuk; patatesin nişastasını şekere dönüştürüp tadını bozar, soğanı ise yumuşatıp süngerimsi yapar.

💡 Küçük Bir Bonus Tüyo

Eğer patateslerin elinizde çabuk filizlenmesini istemiyorsanız, torbalarının/sepetlerinin içine 1 adet elma atın. Elmanın salgıladığı gaz bu sefer tam tersi bir etki yapar ve patateslerin filizlenmesini geciktirir.