لومړيتوب

‎مریکا او چین د سړی جګړی په درشل کې

‎د امریکا او چین ترمیځ د ټکر موضوعات کولی شو په پینځه نقاتو کې خلاصه کړو. Trade problems سوداګرۍ په برخه ستونزي Technological problemsد تیکنالوژي په برخه کې ستونزي Geo political problems د جیو پولیټیکل په برخه کی ستونزي Human right problems د بشر حقوقو په برخه کی ستونزي Some Miscellaneous problems انفرادي ستونزي ځینی ‎د سوداګرۍ په برخه کې ستونزي ‎د ‌‌‌‌‌‌ډونالډ ټرمپ واک ته له رسیدو وړاندې دامریکا…

د تخریب شوي کانکریټو څخه د جغل او شګې لاسته راوړل او د کانکریټو په تولید کې يې کارول

لیکنه : رحیم الله حبیب زی

د نړی په ډیرو هیوادونو کې د چټکې ښاري او ودانیز صنعت پرمختیا سره په زیاته پیمانه ودانیزې توکې کارول کیږي چې په نتیجه کې په لوړه کچه ودانیز (ساختماني) او تخریب شوي جامد ضایع مواد تولیدیږي. بنا اقتصادي وده په تدریجي ډول د ساختماني توکو د طبیعي سرچینو کمښت او د چاپيریال تخریب له کبله محدود شوی. د یو شمیر څیړنو له مخې چین هر کال ۸۲۰ ملیون ټنه سمنټ مصرفوي چې د ټولې نړی د…

په نړئ کې خوارځواکې او لوږه

په نړئ کې د یو بیلیون په شاوخوا کې وګړي د خوارځواکې او لوږي د کرښې لاندي ژوند کوي. په ټوله نړئ کې په زیاته اندازه د اسیایې او افریقایې هیوادونو وګړي د لوږې سره مخ دي. په نړئ کې په منځني توګه په هرو ۳ ماشومانو کې ۲ د خوارځواکې د رنځ څخه کړیږي چي دغه ماشومان په جنوبي او سهیل ختیځ اسیایې هیوادونو کې اوسیږي. د ۲۰۲۰ کال لپاره اټکل سوی وو چي په نړی کې به ۱۳۵ میلیونه ماشومان چي عمرونه د ۵ کلنی څخه کښته…

کورونا ویروس او افغانان

جان روان ځاځی پسرلنی اختر د چينايانو تر ټولو لوی اختر دی. ډېری چينايان له خپلو ټاټوبو څخه لرې په نورو ځايونو کې دندې لري، هملته خپلې چارې پرمخ وړي، دوی د نوي کال پسرلني اختر ته شېبې شماري؛ ځکه په ویاړ یې په ټول چين کې یوه اوونۍ رخصتي وي، هر کس هڅه کوي، چې له کورنۍ او ملګرو سره يو ځای د اختر شېبې ولمانځي. د پسرلني اختر په را رسیدو سره په چين کې ترانسپورټ ډېر بوخت وي، په میليونونو خلک له يوه ځای څخه…

مینه، شعر، ښځه او سیاست

« هغه څه چې زما لپاره ارزښ لري شعر دی، او شعر پخپله زه و ته یو…» نزار قباني(۱۹۲۳ – ۱۹۹۸) د سوريې نامتو سیاستوال و ‌ډیپلومات او د معاصرې عربي نړۍ یو تر ټولو ستر مینه‌لیکونکی او ډېر لوستل سوی شاعر دی. «مینه او ښځه د هغه د شعرونو موضوعیت ده او د هغه مینه‌لیکنې د ښځې د ښکلاپیژندنې و روانپيژندنې د ذهني ظرافت و نرمیو د ټولو اړخونو غبرگونونه او د یوه شرقي نارینه لرلید په ښه توگه رانغاړي او څرگندوي. د هغه…

نېچه، هنر او ښکلا

د نېچه د اثارو یو لوړ ټکی، د هغه شاعرانه، زړه راښکونکی او کښلی هنرمندانه نثر دی. نېچه تر هر څه وړاندې هنرمن دی او د یو هنرمن په سترگه باید ورته وکتل سي. دا آندونه چې نېچه یوازې و يوازې نیهیلیسټ او انسان‌تښتېدونکی گڼي، زما په اند ناسمه او له توپیري چلن ډکه ده. په دې مقاله کښې به د نېچه د ژوند ښکلي رنگ، له ژوند سره تلپاتی شوق او له ژوند نه د هغه د مثبت‌لیدنې انگیزه بښونکی اړخ، د ښکلا پېژندنې مفاهیم…

د افغانستان د اوبو کمښت

لیکنه: عبدالباسط کړوخیل افغانستان نږدې پنځه لوى سيندونه لري او په طبيعي ډول د اوبو له تنګسې سره مخ نه دى، خو د شته اوبو ناسم مديريت په دغه هیواد کې د اوبو کړکیچ پیچلى کړى دى.زموږ د هیواد ځينې برخې د وچکالۍ له امله له سخت بشري ناورين سره مخ دي، لکه فارياب، غور ، بادغيس، نيمروز، د فراه ولايت ګلستان ولسوالی، پشت رود ولسوالی ، او د هلمند خانشين، مارجه او واشېر ولسوالۍ او د هیواد په نورو برخو کې د خلکو…

هغه کړنې چې د خاوند او میرمني ژوند له ګواښ سره مخ کوي

ژباړه: انديال ساپى (۱) په ګناه کې ښکيليدل، او په هغى هميشوالى: ګناهانو د پریشانیو، غمونو،کړاوونو او عذابونو لامل ګرځی، د انسان ژوند د بیلابیلو اندیښنو سره مخ کوی الله عزوجل فرمايې:(( ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيقَهُم بَعْضَ الَّذِى عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ)). سُورَةُ الرُّوم : ۴۱. ژباړه: په وچه او لمده کښي د خلكو (د لاسونو) په عملونو…

د یوویشتمې پېړۍ تجارت

د یوویشتمې پېړۍ تجارت

له تېرو څو کلونو راهیسې زموږ په هېواد کې د خلکو اقتصادي حالت له ګواښ سره مخ دی، خلک په فقر کې ژوند کوي، څوک بې کوره دي، څوک بې خوراکه او ان څوک د یوې مړۍ ډوډۍ د موندلو لپاره وحشت ته مخه کوي. زموږ د اقتصادي کمزورۍ یو لامل پر موږ تپل شوې جګړه ده. دا خبره تر ډېره سمه ده. خو که بل لوري ته وګورو، ځینې خلک د شتمنېدو پر لور روان دي. هغوی د شتمنېدو فکر لري او د دې کار لپاره د کلکو…

خبریالان په ريښتیا دروغجن دي!؟

لیکوال: اسرار وصال د رسنیو او خبر له نړۍ ور ها خوا ډېر خلک، خبریالان په دروغ ویلو او یا د ریښتينو او کره خبرونو په پټونې تورنوي. د دوی په باور، خبریالان یوازې هغه څه وایي چې د اړوندې حاکمې ډلې خوښه وي او له هغه پرته د خولې خوځولو اجازه نه لري. د خلکو باور څومره ریښتیا دی؟ او یا ولې خلک تل خبریالان په دروغ ویلو تورنوي؟. ځینې بیا وایي خبرونه یوازې تبلیغات دي! زه د یو خبریال په توګه د خلکو پورته نظرو…