Master Kunst Educatie

Als groep kregen we een workshop over Art Based Learning, na wat achtergrond informatie ondergingen we deze theorie zelf. Hieronder wat aantekeningen:

IN KUNST ZIT KENNIS

De methode paste we toe tijdens de tentoonstelling van het werk van Marianne Von Werfkin in de fundatie op 8/12/24.

Stap 1: Verzin een vraag, waar hou je je nu op dit moment mee bezig?

Tijdens het uitvoeren als facilitator hiervan: Doe zelf mee, heb ook een vraag. Dwing niet, niemand is ' de baas'. Wees transparant & denk om de context

Vervolgens mochten we de vraag weer 'vergeten' . We kregen 10 minuten om de gehele tentoonstelling te bekijken.

Vervolgens kozen we 1 kunstwerk wat er voor ons op dat moment uit sprong. ' Welk werk kiest jou?'

Altariteit = Het ervaren van dat wat je niet begrijpt

! Door aandacht kan er juist een klik ontstaan

Stap 2: Laat het gekozen werk tot je spreken, kijk en luister ernaar. Wat valt je op?

Dit schreef ik erover:

Hoe het water langs de rotsen naar beneden stroomt. Dat ik twijfelde over de richting van het stromende water, en hoe deze van kleur veranderd. Hoe de kleur blijft plakken terwijl het water blijft stromen, dezelfde kant op als waar de trein naartoe gaat. 

Dat het de bergen niet op lijkt te vallen. Ze zijn bezig met de sloopkogel die recht op hun afkomt. Angst in de ogen, boosheid, woede, afschuw. Verdediging. Een zeehond, een mol, botten, een dinosaurus, een alien, een staart van een krokodil, een groot gapende mond. Meerdere daarvan. Dat hoe dichter de sloopkogel is hoe meer angst er is. Een soort overgave aan diens lot misschien?

Hoe verder ze weg staan hoe meer verdediging en woede er is, vuur? 

De emotie rots. 

Allen gericht op eenzelfde vijand. Een gezamenlijke vijand, die meerdere emoties oproept. Ze zijn al verbonden, vormen een pakt maar zo’n kleine sloopkogel blijkt toch meer kracht of inpakt te hebben op een samengevoegde rotswand van stukken steen met elk een eigen karakter en emotiehuishouding en verdedigingsmechanisme en taak in het geheel.  Waar sommige een poging tot actie ondernemen geven anderen het op, kijken weerloos toe tot het hun eigen tijd is. 

Stap 3 is onderdeel worden van. Onderdeel worden van het landschap, neem een positie is. - alles kan- creëer een mogelijke wereld.

Dit schreef ik erover:

Het is een oorverdovend kabaal. Er klinkt een onmenselijk geschreeuw en gekrijs van langs elkaar schuivende rotsblokken. Het water blijft kalm maar wordt af en toe langs de rotswand geklotst, een paar druppels raken de treinrails, ze worden snel droog gereden door de treinen die af en aan lege en volle wagons langs het zicht van de woedende doch angstige en verdrietige rotspartij. Mensen communiceren enkel met kleuren omdat het gehoor zo beschadigd is. Ze accepteren het, hebben een nieuwe manier gevonden om tot communicatie en verdere vernietiging te komen. 

In de achtergrond nog verse onaangetaste bergpartijen, die hun lot enkel kunnen horen aankomen. De aarde voelt warm, het water tot bijna koken gewreven.

Stap 4 is het deel waar de creatie wordt aangevuld met reflectie. Nu mag het betekenis krijgen. Denk weer terug aan de vraag en voel of er een eventueel antwoord in zit.

Als facilitator is het belangrijk om je kwetsbaarheid te tonen EN het (beter) te weten. Het gaat om vertrouwen.

Ik vond het interessant en waardevol om op deze manier de stappen te doorlopen.

In de ochtend hebben we twee presentaties gezien over de vier bronnen waar ik hieronder over schreef.

Tijdens de presentatie over Kunst in de context van het onderwijs & Failliet van onderwijs op maat werd het kunstwerk one and three chairs van Joseph Kosuth laten zien. Dit werk bestaat uit meerdere delen: een foto van een stoel, een fysieke stoel, de uitleg van wat een stoel is.

Dit liet me nadenken over de vormen om tot leren te komen. Er zijn verschillende manieren om tot leren te komen. Er bestaat het fysieke leren, ervaren. Er bestaat het ernaar kijken, visueel maken. Er bestaat het aanhoren, luisteren en lezen.

Er zou zelfs nog een 4e component bij dit kunstwerk kunnen zitten: ' hoe kom je tot een stoel' - instructie materiaal.

Voor leren zou dit dan het zelf nadenken & creëren zijn.

Ik denk na over

aanwijzen vs uitnodigen

(deze worden gepresenteerd op 9/12/24)

Hierbij de bronnen die ik las en de aantekeningen die ik daarbij maakte:

Kunst als manier van denken - Vermeersch, L. jaargang 22 (2023) pp. 42—56

gelezen op 3/12/24

Aantekeningen:

Cognitieve kijk op kunsteducatie - Lode Vermeersch

20ste eeuw veel nieuwe ontwikkelingen, ook het denken over het denken komt op

Eerst: Kunst representeerde de werkelijkheid. In onderwijs: stap voor stap uitgelegd, voorbeeld namaken, realistisch

Zelfexpressie / bewustzijn waren niet belangrijk 

Doel = goede baan,  niet reflecteren oid

filosoof John Dewey: kunstonderwijs moet ervaringsgericht zijn

Werkelijkheid = complex nml:

Leraar 1 aandacht voor uitvoering

Leraar 2 aandacht voor uitdrukking identiteit 

Leraar 3 aandacht voor culturele cognitie / denken over kunst

Het is een stroming in beweging

embodied cognition (pag 51)

Het failliet van onderwijs op maat: naar pedagogische werkplekken - Masschelein, J. & Simons M. (2013) pp. 349—366

gelezen op 4/12/24

Aantekeningen:

Onderwijs moet op maat zijn

Je bent zelf verantwoordelijk voor je geluk / Teveel keuzes (door opkomst internet) - Presenteren en vergelijken 

Je leven is ‘op maat’, dus onderwijs moet ook zo zijn

Het leven wordt als project gezien - stimuleert ondernemende houding op gebied van tijd (investeren), dingen/wereld (resources) en plaatsen (omgeving die faciliteert). 

Onderwijs: vraaggestuurd werken

Leerlingen worden vastgezet in hun eigenheid, minder handelsbekwaam op andere gebieden? 

Mogelijk gevolg: bindingsangst, angst om niet erkend te worden, disconnected te zijn, onzichtbaar te zijn. 

Pedagogische plek: niet stimuleren van de ondernemende houding maar blootgesteld worden aan elkaar

Werkgemeenschap - ervaringen aangaan, geen gedeelde behoefte maar gedeelde zaak (de wereld)

 pedagogische praktijk: niet organiseren van onderwijs op maat, maar vormgeven van werkplek. 

Hoe is het eigenlijk om mens te zijn? Copini E. 3 december 2020 gehele artikel

Gelezen rond sept 24

Aantekeningen:

Impact van het werk = locatie specifiek werken.

eigen gekleurde perspectief - denken voor een anders = eigenlijk afstand en niet verbinden

' Life is not fair, be part of something or go home' - wees politiek, sta voor IETS

Je standpunt: afhankelijk van perspectief, locatie, achtergrond, culturele aannames, ....

' Taal stelt ons in staat deel uit te maken van een gemeenschap door kennis en ervaring uit te wisselen.'

Tribalisme= groepsvorming op basis van gedeelde belangen (denken te weten hoe een ander is zonder diegene te kennen (angst))

Doe onderzoek naar je onderzoek, evalueer naar x aantal maanden, wat deed en doet het met de mens, nazorg bieden?

Witte Onschuld, paradoxen van kolonialisme en ras. Wekker, G. (2020) pp. 7 - 47

gelezen op 4/12/24

Culturele archief 

‘Ras’ = concept uit Europa (en voornaamste exportproduct)

Eigenschappen witte Nederlandse zelf-representatie:

Rechtvaardig land zijn, bied iets bijzonders / landen toegeëigend, bescherming geboden

Paradox 1: ras roept passie op vs ontkenning

Paradox 2: geen identificatie met migranten vs afstammeling hiervan zijn 

Paradox 3: slagtoffer Duitse bezetting vs imperiale agressor

Nederlands geweld niet onderdeel van het zelfbeeld

Paradox 4: Nederlandse aanwezigheid sinds 16e eeuw vs afwezigheid in onderwijs

Jezus de iconische onschuldige 

onschuld: niet weten / niet willen weten ( filosoof Charles W. Mills (1997-2007))

Module 2.1

Vandaag stond in het teken van module 2.

Alvorens las ik volgende bron:

Kunstenaar-docenten en democratische pedagogiek - Marike Hoekstra.  p. 3 t/m 56 

De les: Denken in relatie

Aantekeningen die ik maakte

Kritische pegagogiek - Paolo Freire

Niet WAT we leren / WAAROM we leren

Ook auteur van Pedagogie vd onderdrukten (1972)

Zoek op: De ontwetende meester - Jaques Rancière (1991)

Pedagogische stromingen:

Inclusies onderwijs / democratische pedagogiek / anti autoritair / Abolitionist teaching

Hidden curriculum = ongeschreven wetten inde klas ( plaatsing vd tafels, soort stoel vd leerling vs leraar)

Hoe zit dit met mijn bron? Hoe is dit ten opzichte van hoe de natuur dit vorm geeft? Over autoriteit? Wat leid tot wat? Alles heeft invloed op elkaar. Of is het juist nodig, zal gelijkheid zorgen voor vernietiging?

Motieven voor KP:

emancipatie / kritisch denken / inclusie

Zoek op: Bell Hooks over ' being fully human' engaged. Schrijft ook over feminisme, racisme, socuaal ongelijkheid, liefde en verzet

'Teachting sould encompass mind, body and soul' EENS

Freire: onderwijs in de taal van het volk

Hoe draag je bij:

Leren door ervaringen / risico's durven nemen, gelijk zijn en het niet weten / in dialoog zijn / third space bieden: experimenteel

Third space: Liminale ruimte, tussen dominant en marginale culturen. (Marginaal = ondervertegenwoordigd, in de minderheid) ook GROANzone genoemd.

Kennis van de docent volgens Marike Hoekstra:

Module 1 loopt bijna ten einde. In de les konden we de laatste vragen stellen over het assessment wat volgende week plaats vind, en worden we geïnformeerd over module 2. Zelf heb ik vooral behoefte aan het ordenen van alles wat voor module 1 klaar moet zijn.

Vorige week liet ik een kladversie van mijn statement lezen, hierin kwam naar voren dat ik nog niet echt een richting had gekozen. Ik liep een beetje vast. Het feit dat de tekst zowel betogend, onderzoekend en creatief moet zijn zorgt voor een chaos in mijn hoofd. Ook zoek ik nog erg naar de randvoorwaarden waar zo'n tekst aan moet voldoen. Wanneer en hoe deel je op een juiste manier een bron? Het houd me tegen en ik stagneer.

De strekking van mijn tekst is: Door bewust om te gaan met je zintuigen ervaar je bewuster. Het zorgt voor rust.

Tijdens een intervisie moment heb ik samen met Sifra het over mijn tekst gehad. Ze helpt me met het feit dat ik bij mijn bron moet blijven, en dat de externe bronnen dan vanzelf komen, dat ik blijf schrijven vanuit mijn kern. We struggelen allebei een beetje met het idee dat zo'n tekst met dit onderwerp kan overkomen als ' een waarheid', alsof ik de rol van predikant inneem en wel even ga vertellen hoe we allemaal ons leven moeten leiden. Maar dit is ook iets wat in mijn eigen hoofd zit.

Ook herrinert ze me eraan dat ik eerder in de module al eens met zintuigen bewustwording heb gewerkt. Ik maakte toen een audio die ik via de mail verstuurde:

Tastzin zichtbaar maken

Dit was zelf wat naar achter geschoven, maar past eigenlijk heel goed bij mijn statement, dus heb deze er ook weer bij gepakt.

Wat ik wilde:

Focus op 1 zintuig, hoe is dat? Wat doet de vorm van een vraag met het antwoord? Hoe zit het met veiligheid tussen deelnemers?

Hoe ervaar je geur?

Opzet:

4 zuilen met daarop een geur, afgeplakt zodat je niet weet wat je ruikt. Bij elke geur zat een vraag:

(antwoorden waren te zien) (sinasappel)

(antwoorden waren wel te zien) (lemongrass)

(antwoorden waren niet te zien) (Yoga)

De deelnemers gingen op hun eigen gemak langs de geuren, overlegde en schreven op.

Wat ik uit het feedback moment haalde:

De vragen riepen iets intuïtief op. Door de vraagstelling en opstelling voelde het niet alsof je iets fout kon doen.

De geuren waren verrassend en niet duidelijk herleidbaar, dat maakte dat alles als juist voelde. Het zette aan tot fantasie.

Het was ook leuk en speels.

Het was best intiem, zo samen aan een klein potje ruimen en vragen beantwoorden, het voelde wel veilig genoeg. Ook omdat ik er niet tussenkwam als facilitator met aanweizigen of verbeteringen. Dit hebben de deelnemers ook niet gemist.

Wat het veilig maakte: open vragen, geen meetlat gevoel, nieuwsgierigheid, verbinding.

Geuren - binnenwereld

Beleven - buitenwereld

'Slow living'

(reactie op consumentisme )

Stem van de Slow movement = Carl Honor

Betekenis:

Het bewust leven van je leven. Een langzame benadering van het dagelijkse. Hierdoor voelen we diepere waardering van het leven en staan we meer in contact met onze zintuigen.

Nog te lezen bron:

Situatie:

Ik help af en toe bij een werktheater, dagbesteding, waar mensen werken die een verstandelijke beperking hebben. We waren met z'n allen op 'theatervakantie'. We verbleven in een oud schoolgebouw, omgetoverd tot verblijfplaats, in Friesland. Lekker wandelen, samen koken, theater maken en relaxen. Wij als begeleiders besloten om ze te verrassen met een spa middagje. We toverde de woonkeuken om tot het 'chillen-met-je-billen-in-het-hoopje-veen- wellness-centrum'.

We hadden drie verschillende plekjes gecreëerd waar een 'behandeling' plaats vond, en zo rouleerde we de groepjes. Zelf leidde ik het gedeelte van de hand- en nagelbehandeling. Ik had een sterk geurende handzeep, en zacht ruikende handcrème mee. Ik wilde graag kijken wat de geuren zouden oproepen zonder daar nog verder iets achter te zoeken.

Tijdens het wassen van de handen, ging ik met ze in gesprek. De eerste reactie was vaak ' Ooh dit ruikt lekker!', Waarop mijn vervolg vraag was: ' waar doet het je aan denken?'.

Sommige mensen vond het naar vakantie ruiken. Omdat de geur zo zoet en bloemig is. Dat doet denken aan picknicken in het gras. Of aan zwembaden en frietjes eten, omdat het doet denken aan een zomer vakantie. Ondertussen zag ik een glimlach op de gezichten verschijnen, en kwam er een vakantie verhaal voorbij.

Tegelijkertijd was de substantie van de zeep ook een ervaring. Omdat het een schuim is die groter wordt zodat dit met zuurstof in contact komt, en omdat het licht roze is. Deze combinatie van structuur en geur zorgde voor een fijne, luchtige en vrolijke ervaring van het handen wassen.

(Gedachtegang: Wat als de geur niet matcht met de verder structuur/ervaring> twee tegenstrijdigheden, wat 'overruled' ?)

De tweede stap was het afdrogen en insmeren van de handen. Hierbij deed ik voor degene die dat wilde een kleine handmassage. Ik liet ze eerst de geur ruiken; een zachte, licht fruitige geur. Deze viel eigenlijk ook bij iedereen wel in de smaak. Al moest deze eerst wel even wennen. Iemand zei zelfs dat hij dit nog nooit in zijn leven had geroken, maar nu wel eens abrikoos zou willen eten. Hij baalde dat hij niet wat van zijn handen kon likken om te proeven...

Deze geur was wat moeilijker te omschrijven, maar ook omdat er een andere afleider was, de massage. De meeste hadden nog nooit zoiets meegemaakt, dus ze waren vooral onder de indruk van deze nieuwe sensatie. Nu paste de geur wel bij de handeling. Maar wat nu als ik een creme had gebruikt die 'stinkt'? Zou de massage dan nog steeds fijn hebben gevoeld? Of had dat de hele ervaring veranderd?

Dat heb ik helaas niet kunnen testen, maar dat is wel een goede vervolg stap om te kijken hoe geur wordt ervaren in combinatie met verschillende sensaties/combinaties/ervaringen!

Over de presentaties van de hoofdstukken die we gaven vanuit het boek Holding Space van Aminata Cairo:

De kracht van theorie en praktijk: moed uit een doosje halen / gezamenlijk luisteren en ervaren.

Power of silence : plek innemen door stil te zijn. Verschil tussen mensen die snel denken en mensen die tijd nodig hebben. Ruimte laten voor elkaar.

Over Social Design van Olga Potters

Kwalitatief onderzoek / Op een systematische manier bekijken

Onderzoek dat zich richt op onderwerpen die te maken hebben met de wijze waarom mensen betekenis geven aan sociale omgeving. En hoe ze zich daarvan gedragen. Het perspectief en ervaring van de onderzochten mensen is van belang.

Naturalistisch / Interpretatief / Begrijpen wat er speelt / Rijke data / Actie van het onderzoek

Je onderzoekt met de praktijk! Combinatie van onderzoeken en veranderingen aanbrengen/proberen. Doel = kennis ontwikkelen en iets veranderen.

Acties:

Kennis ontwikkelen, leren en veranderen

Participatief  - je veranderd samen iets 

Cyclisch (plannen, uitvoeren, interpreteren reflecteren en vastleggen en delen - het is niet liniaal, het zijn cirkels 

Aandacht voor context - wat is er omheen

Reflextief 

Hanah arendt - schrijft over actie en handeling, fylosofische deel van actie uitvoeren

Chaostheorie - vlinder vleugels die een orkaan veroorzaken.

(Je kan het niet isoleren ) side specific 

In situatie EN METmensen 

Functies vanuit boek maakkracht:

De waakhond: agendeert - aankaarten (kan op ludieke wijze)

De schatgraver: onderzoekt, brengt het in kaart, ontregeld

(Zoek op : the trainee pilvi takala)

De verkenner: leid de weg, faciliteert 

De initiator: doet een voorstel 

(Zoek op: Renzo Martens) 

Een onderzoeksvraag uitdiepen. Schrijf een tekst waarin je laat blijken hoe je die vraag hebt onderzocht en maak gebruik van een aantal bronnen die jij als betrouwbaar beschouwt. Bepaal zelf of je in deze korte tekst tot beantwoording komt, of dat dit nog slechts het begin is van een groter onderzoek.

Geur in de klas

Geur heeft invloed op je gemoedstoestand. Denk maar eens aan een lekker bakje koffie, een plantenbak vol lavendel in het tuincentrum of je lievelingsparfum. Grote kans dat je fijne assignaties hebt bij deze geuren. Zo werkt het (soms helaas) ook de andere kant op, denk nu maar eens aan een smerig tankstation wc hokje, of de zweetlucht in de sportschool…

Het waarnemen van geur

Ruiken doe je niet alleen met je neus, maar vooral met je brein. Deze reguleert en herinnert ze, zo ontstaan de associaties met verschillende geuren. Deze kunnen prettig zijn, onprettig, een herinnering oproepen of afschuw. Dit gebeurt met het limbisch brein volgens onderzoek van Charlotte Labee. (1) Je reptielen brein is gefocust op overleven. Zo komt het voor dat het water je in de mond loopt bij de geur van de warme bakker (voedsel), en je alert wordt bij de geur van brand (mogelijk gevaar). Labee vervolgt dat de hersengolven in het brein veranderen zodra onze zintuigen een geur waarnemen, dit zorgt voor grote invloed op onze brein processen en daarmee ons gevoel, gedrag en handelen.

Geur en gemoedstoestand

Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar de combinatie van geur en gemoedstoestand. Zo werkt de geur van lavendelolie rustgevend. Het verlaagd zichtbaar de bloeddruk en hartslag volgens Winai Sayorwan e.a. (2)  Daarentegen werkt citroenolie tegen stress en ervaren we de geur van mandarijn als opwekkend (Beekwilder J. 2014). (3) 

Er is ook onderzoek gedaan naar geuren die helpen bij studeren. Een groep Duitse wetenschappers lieten een groep leerlingen woordjes leren terwijl er rozengeur werd verspreid. Tijdens hun slaap stond ditzelfde geurtje naast hun bed. De leerlingen die sliepen met de rozengeur bleken de woorden beter te hebben onthouden dan de andere leerlingen die zonder rozengeur sliepen. (5)  Later is te lezen dat de geur die je tijdens het leren ruikt niet uitmaakt, het zou ook kunnen werken met onaangename geuren.

Geuren die helpen bij concentratie zijn o.a. pepermunt en eucalyptus. Deze bevorderen de energie en alertheid. Total office concepts raad al aan om deze geur in te zetten in kantoortuinen om de concentratie te verbeteren. (6) Maar kunnen we deze kennis ook gebruiken in het leerklimaat in de klas? Want hier hebben we ook behoefte aan concentratie, harmonie en een opgewekte energie.

Geur in de praktijk

Ik ben benieuwd hoe we dit in de praktijk kunnen toepassen. Kunnen we werken met etherische oliën tijdens de rekenles? Of zetten we dit in door in de pauzes allemaal mandarijntjes te pellen en te eten (tegelijkertijd ook gezond)? Hoe zouden we de voordelen die geur met zich meebrengt kunnen inzetten bij het verbeteren van het leerklimaat in de klas? docentenbijscholing.nl heeft verschillende vormen gevonden om geur in het leerklimaat te betrekken, dit is nog niet wetenschappelijk onderzocht maar zeker een stap in de goede richting. Zo wordt er gedacht aan het feit dat geuren kunnen bijdragen aan de impact van een gebeurtenis of culturele verschillen waargenomen kunnen worden door bijvoorbeeld verschillende kruiden te kunnen laten ruiken. (7)

Naar mijn mening kunnen we voor we allemaal vormen verzinnen om met geur te werken, eerst de verschillende effecten onderzoeken en daarna hiermee aan de slag.

Labee, C. (z.d.). Wat doen geuren met ons brein?. charlottelabee.nl https://charlottelabee.com/wat-doen-geuren-met-ons-brein/ (geraadpleegd op 12-10-2024)

(2) College of Public Health Sciences, Chulalongkorn University, Bangkok, Thailand.  (2012)  The effects of lavender oil inhalation on emotional states, autonomic nervous system, and brain electrical activity. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22612017/ (geraadpleegd op 12-10-2024)

(3) Beekwilder, J. (2014). De geur van mandarijnen heeft een opwekkend effect. https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/489847 (geraadpleegd op 12-10-2024)

(5) Neimeijer, J. (z.d.) Geuren helpen bij studeren. https://www.psychologiemagazine.nl/artikel/geuren-helpen-bij-het-studeren/ (geraadpleegd op 12-10-2024)

(6) Total Office Concepts. (04-05-2017) Natuurlijk geur op kantoor. https://www.totalofficeconcepts.nl/natuurlijke-geur-op-kantoor-8-manieren-om-prettiger-werken/ (geraadpleegd op 12-10-2024)

Gelezen tm pagina 35

Dat wat werkelijk van waarde is, laat zich niet vangen. Het laat zich beleven en ervaren. 

Wat je echt in je hart raakt, maakt dat je naar gevoelens durft te handelen.

Gaan vanuit emotionele gedrevenheid.

Systemen zijn gemaakt door mensen. Wij zijn het systeem ( in de file staan, de file zijn)

Dat het niet gaat om te oplossing, maar om de drive om iets met de vraag te doen.

Categoriseren zorgt voor controle en overzicht, efficiëntie 

Causaliteit: oorzaak gevolg > voorspelbaarheid

Systeemparadox: het systeem wordt belangrijker dan de gebruikers of bedenkers van het systeem

systeemzonden: 

We worden te afhankelijk

2. We hebben te hoge verwachtingen

3. We passen ons gedrag teveel aan

4. We leggen de verantwoordelijkheid over hoe het gaat, buiten onszelf in het systeem

Kracht van maker in voorstellingsvermogen > bron van verbeeldingskracht 

Daar waar makers hun krachten bundelen groeit de maakkracht 

Podcast

Benader maatschappelijke vraagstukken alsof je er verliefd op bent, zeggen deze ontwerpers.

Mensen die functioneren in een systeem: beperken zich tot hun functie 

Minder menselijk - Minder creatief 

Je identiteit is je functie 

Opdracht van Emiel Copini

Bewegen & leren is als water & vuur

Bewegen is gezond. We zullen het vast eens zijn over deze stelling.

Kinderen leren door te bewegen de wereld om zich heen kennen, oefenen met hun motoriek en sterken hun spieren en botten. Waar bewegen eerst vooral op schoolpleinen en gymlokalen gestimuleerd werd, krijgt bewegen tijdens het onderwijs nu ook steeds meer aandacht.

Marian Diamond, neurowetenschapper, heeft in 1960 het concept ‘bewegend leren’ geïntroduceerd. Ze beschrijf dat bewegen tijdens het leren positieve invloed heeft op de prestaties van de hersenen. Het zou ervoor zorgen dat het zuurstoftoevoer naar de hersenen verhoogd, waardoor alertheid en concentratie verbeterd. (1)

Dit zijn twee belangrijke aspecten in een productief leerklimaat. Alleen heb je zowel tijdens het leren, als bewegen deze concentratie nodig. Je moet je bewust zijn van de ruimte, de mensen om je heen, je veiligheid, je grenzen, …

Leid bewegen tijdens een les dus niet ontzettend af? Het is waardevol om kinderen te stimuleren goed in hun lijf te zitten, maar het is ook belangrijk om de lesstof die wordt aangeboden te begrijpen en onthouden.

Leren kan worden vergeleken met het aanleggen van een nieuwe weg. ‘ Alle wegen samen vormen een patroon in het brein, vaak mooi aangeduid als het geheugenspoor of engram. …  Als je deze kennis herhaalt, oefent en toepast (bijv. na een week nog eens nadenkt over die ene naam) dan worden de wegen van dat geheugenspoor steeds sterker.’ (2)

Door te bewegen tussen of tijdens lesactiviteiten heeft het brein niet genoeg aandacht om verbindingen te begrijpen en op te slaan, het aanleggen van de wegen. De kinderen zijn eigenlijk aan het multitasken. Het brein is aan het wisselen tussen taken en dit zorgt ervoor dat beide taken niet goed uitgevoerd worden. Het bewegen heeft hierdoor minder effect, en het ‘aanleggen van nieuwe wegen’ gaat ook moeizamer. Universiteit hoogleraar Paul A Kirschnet noemt multitasken ook wel een ‘cognitieve onmogelijkheid’. (3)

In de afgelopen jaren is wel onderzoek gedaan naar het effect van bewegend leren in het onderwijs. Tot nu toe is er nog steeds geen bewijs van positief effect op schoolprestaties. Wel is er bewijs dat kortdurende beweegmomenten in de klas een positief effect hebben op de concentratie en werkhouding van kinderen ( Koedijker & Krajenbrink, 2024). (4)  Maar dit effect kan ook gepaard gaan met het feit dat kinderen tijdens het bewegen hun sociale vaardigheden verder ontwikkelen, ze ervaren plezier met elkaar. Ook krijgen ze meer zuurstof toevoer, volgens eerder benoemd onderzoek van Diamond, waardoor de concentratie verbeterd.

Door niet te multitasken maar te monotasken, zorgen we voor een leerklimaat waar je je beter kan concentreren, sneller verbanden kan leggen en effectiever kan leren.

Bewegen is zeker gezond, maar doe dit lekker tijdens de gymles!

Bronnenlijst:

(1) Haan, H. (2024), Ontwikkeling en wetenschap achter Bewegend Leren,  https://wij-leren.nl/ontwikkeling-en-wetenschap-achter-bewegend-leren.php

(2) Brainbalance instituut, (z.d.), Hoe leert jouw brein eigenlijk? Hoe je meer kunt onthouden,  https://brainbalanceinstituut.com/hoe-leert-jouw-brein-eigenlijk-hoe-je-meer-kunt-onthouden/

(3) Van Der Meer, C. ( 02/05/2023), Kunnen we multitasken?,  https://www.quest.nl/mens/psychologie/a25558330/multitasken-bestaat-niet/

Ik scan door deze bron:

Aantekeningen:

productgerichte didactiek vs 2. vrije expressie

De leerlingen doen het voorbeeld na, gevolg = je ontneemt de leerling het zelf ontdekken, keuzes en oplossingen zijn al bedacht.

Er is teveel ruimte, leerlingen blijven in hun comfort zone vanwege teveel vrijheid. Ook grote kans op onveiligheid.

En wat is dan procesgerichte didactiek:

In de ochtend van Emiel Copini les gehad over de schrijfopdracht.

Ten eerste over de verschillende functies van en artisteducator: Observeren - maken - veranderen - onderzoeken

En dat dit vloeibaar is, naast elkaar bestaat, je soms meer het ene doet en soms meer het andere.

Vervolgens teksten uitgewisseld en elkaar tips gegeven. Ik koos voor het creatief schrijven, iets wat dicht bij mij ligt.

Mijn ontvangen feedback:

Het is erg verhalend, beschrijvend, ik wordt als leze gedetailleerd meegenomen. Ik zie het voor me. Je pakt aan het einde iets terug van het begin = fijn. De verstreken tijd maakt het duidelijk.

Nog klassikale tips voor de verschillende soorten teksten:

Onderzoek:

Open houding - helicopter view - goede structuur: inleiding/kern/conclusie - voorbeeld die linkt aan de lezer - gelaagdheid - meerder bronnen die ook tegen kunnen spreken

Betogend:

Gebruik van kopjes - duidelijke stelling - perspectief innemen - tegenargumenten - provocerend - eigen tone of voice

Verbeeldend:

Opdracht van Emiel Copini

Taak: Een oefening in narratief schrijven. Zet je verbeelding in en neem de lezer mee in een verhaalwereld. Maak het thema waar het je om gaat invoelbaar. Bedenk ook hier welke schrijfstijl je passend vindt en zorg dat je lezer meegenomen wordt en de situatie voor zich gaat zien.

Uitwerking: VAST

Het is koud, als ze haar ogen opent ziet ze wazig. De condens op de ramen zorgt voor toebel zicht. Met de muis van haar hand veegt ze de druppels weg. Dan glijdt ze met haar vochtige hand langs het dekbed, staat op en opent het raam. Koude lucht stroomt de kamer binnen, alsof de entree gratis is. Haar huid vormt kippenvel op haar borst en bovenarmen. Ze pakt de badjas die ze gister van haar lijf heeft laten vallen en vouwt die om haar lichaam. Haar blote voeten plakken aan de grond. Dan gaat ze zitten aan de keukentafel. Zo kan ze precies bij de waterkoker, een open pakje crackers en pindakaaspot. Met haar wijsvinger haalt ze een lik eruit, stopt deze in haar mond en duwt er een slof geworden cracker bij. Ondertussen doet de steeds luider wordende waterkoker zijn best haar gedachtestroom te verdoven.

Ze kijkt om zich heen, de kamer is rommelig. Half natte handdoeken hangen te drogen aan de stoelen, hoopjes kleding op de grond, lege drinkpakken naast de tafel en wat afgestorven bladeren naast de pannenkoeken plant.

Ze kan zich niet herinneren wanneer ze voor het laatst heeft gelachen. Echt gelachen, zo hardop met blote tanden en geluid. Ze probeert te glimlachen, maar voelt dan de droge pindakaas langs haar tanden en bovenlip, ze verslikt zich. Met haar vingers smeert ze de uitgehoeste pindakaas-cracker-speeksel-smurrie van het keukenblad en aan haar badjas. Dan zinkt ze weg in haar gedachtes.

Ze herinnert zichzelf dansend in deze kamer, deze badjas. Het is warm, heet. Hij danst met haar mee. Ze hoort gelach, muziek, ziet handen op en onder de badjas. De kaarsjes in de vensterbank zijn de enige lichtbronnen. De klok hoeft niet zichtbaar, deze is niet nodig. Ze dansen zo lang totdat ze uitgeput op het bed ploffen. Kaarsvet druipt op de grond, de lichtjes van de stad worden uitgeschoven met het gordijn.

Ze schikt van het afslaan van de waterkoker, haar gezicht blijkt vochtig. Ze likt langs haar lippen en proeft haar licht zoute tranen. Haar gedachtes brengen haar naar plekken waar haar lichaam op reageert. Met haar mouw veegt ze ruw haar wangen droog, schenkt heet water in een glas en zonder er een theezakje in de doen neemt ze deze mee naar haar bed. Ze gaat zitten. kijkt naar de stad, haar ogen waren opgehouden met huilen, maar als ze het gesmolten kaarsvet langs de vensterbank ziet komen ze weer.

/

Inspiratie:

Het gegeven dat je emoties neurologisch gezien maar 90 seconden duren, alles wat je daarna ervaart zijn gevoelens en heb je onder controle.  Theorie van Jill Bolte Talor: The 90 second rule.

Gedachtes bij het luisteren van de podcast:

Over dat Nederland niet veel rituelen heeft. Dit herken ik en 'mis' ik?

'What need to be done, do that. But how?'

Discomfort -

Meerdere betekenissen van vieren: geluk vs verzet / zien vs ongezien

Bezocht op 30-09-2024, Odeon - Zwolle.

De voorstelling maakte in de eerste instantie angst bij mij los. Het besef dat ik zo klein ben en er zoveel grootste dingen om mij heen gebeuren. Dat er mensen zijn die invloed willen hebben op de natuur; het manipuleren en toeeigenen. Het baart me zorgen dat wij mensen alles naar onze hand willen zetten, met alle destructieve gevolgen van dien. Het is al jaaaaaaren 5 voor 12, maar hierdoor besefte ik me dat weer even heel helder.

Het gegeven dat wij mensen de natuur als geheel 'respecteren', maar we het ondertussen wel opknippen en daardoor dit respect veranderd in gebruik maken van. Dat we ervan uit gaan dat alles maar weer terug groeit, omdat bomen in de herfst hun bladeren verliezen en in de lente ze weer tevoorschijn komen. Dit is geen magie, dit is het gevolg van de natuur zijn gang laten gaan zonder te manipuleren/verplaatsen/...

Ook vond ik het deel over herinneringen erg sterk. Marjolijn had het over de herinneringen die in de aarde verscholen liggen, en dat we die m.b.v. mijnbouw meedogenloos overhoop halen. Dat er bepaalde stoffen bestaan, doordat die miljoenen jaren in de aardkorst verborgen lagen. Alles wat de aarde heeft meegemaakt ligt opgeslagen onder ons. Het deed me denken aan het gegeven dat onze huid ook een geheugen heeft. Dat deze ook vol zit met herinneringen, denk aan UV straling, maar ook tactiele herinneringen die je je weer voor de geest kan halen. De aardkorst kan ons zoveel vertellen over wat ze al heeft doorstaan, en in die (pas ) 300.000 jaar dat wij als homosapiens ( https://natuurwijzer.naturalis.nl/themas/evolutie-van-de-mens#:~:text=De%20huidige%20mens%20loopt%20waarschijnlijk,ongeveer%207%20miljoen%20jaar%20geleden. ) hier rondlopen, halen we dit gewetenloos overhoop.

En al die hebzucht? Zo'n lelijke eigenschap als je het mij vraagt.

Ik vind het zo ontzettend jammer dat de 'ambassadeur voor de maan' een rol was, ik ben benieuwd wie deze functie echt zal betreden....