enLIGHTenMENt

Saw the old burmese commercials. Nostalgias for me, for my generation, yes, but also a stark reminder how burmese society could move on and forget about the resistance and about the students in exile.

မိမိသည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုနှင့် ဘာသာရေးကို သက်သက်စီခွဲမြင်သည်။ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု၊ ယုံကြည်သက်ဝင်မှုဟူသည် မိမိတကိုယ်ရေလွတ်မြောက်ရေးဖြစ်ပြီး မိမိတဦးတည်းအတွက်သာ သက်ဆိုင်သည်။

ဘာသာရေးသည်မူ လူအများလွတ်မြောက်ရေးအတွက် တည်ရှိသော၊ လူအများကောင်းကျိုးကို ဖြစ်စေ'အပ်'သော အရာဖြစ်သည်။

တွေးမိတာက ဒီလူတွေက ပိုက်ဆံရဖို့အတွက် သူတို့ ဂုဏ်သိက္ခာကိုရောင်းစားတာပဲ။ ရှက်စရာကောင်းမှန်းသိပေမဲ့လဲ ငွေရဖို့လုပ်နေကြတာပဲ။

တကယ်တော့ ကျနော်တို့အားလုံး ပိုက်ဆံရဖို့ တမျိုးမဟုတ်တမျိုးရောင်းနေကြတာပဲ။

တချို့က မိမိတတ်ကျွမ်းမှုကို ရောင်းတယ်။ တချို့က လုပ်အားကို ရောင်းတယ်။ တချို့က ခန္ဒာကိုယ်ကို ရောင်းတယ်။ တချို့က ဂုဏ်သိက္ခာကို ရောင်းတာပဲ။ တချို့ကျ ငွေတမျက်နှာတည်းကြည့်ပြီး… တတ်ကျွမ်းမှုရော၊ လုပ်အားကော၊ ဂုဏ်သိက္ခာကော၊ နောက်ပြီး လူပီသမှုပါရောင်းတာပဲ။

As I realized that I was agonizing those poor clueless persons and myself, I tried to distance myself from emotions, and instead fill myself with optimism and reasoning. However, it’s often easy to uncover the burried sorrows by stories like this, because it is a reality happening.

၂၁တုန်းကလို စိတ်ဓာတ်နဲ့ ညီညွတ်မှုမျိုး လူတွေရှိကြရင်၊ တလရအဖွဲ့တွေလဲ အမှန်အကန်ရုန်းကြရင် ဒီစစ်တပ် မကြာခင် အမှန်အကန် ပြိုတာပေါ့။ မီတာခပေးဖို့/မပေးဖို့ကမှ စဉ်းစားရခက်နေဦးမယ်။ ဒါကအသက်ပေးရ/မပေးရ ကိစ္စ။ ညီကြရင်ကောင်းမယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ငါအားပေးတယ်။ ယုံကြည်တယ်။ သူ့ပါတီကို မဲပေးတယ် ဆိုတာက. အဖအောင်ဆန်းရဲ့ သမီးမို့လို့မဟုတ်ဘူး။ အင်္ဂလိပ်လို ကျွမ်းလို့မဟုတ်ဘူး။ အောက်ဖို့ကနေ ဘွဲ့ရလို့မဟုတ်ဘူး။ နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းဆုရလို့ မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံအပေါ်ထားတဲ့ သူ့ရဲ့စေတနာကို ယုံကြည်လို့။ လက်နက်ကို အားမကိုးဘဲ နိုင်ငံရေးစကားပြောပြီး ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်တာကို ယုံကြည်လို့။ စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအသားပေးတာတွေကို စက်ဆုပ်လို့။ ကိုယ့်ပြည်ထောင်စုသားအချင်းချင်းတွေအပေါ် လက်နက်အားကိုးပြီး အနိုင်ယူတာကို မကြိုက်လို့။ နိုင်ငံသားတွေ ကိုယ့်ကိုမဆန့်ကျင်လာအောင် လက်နက်အင်အားကြီးပြဖို့ လိုတယ်ဆိုတဲ့ အာဏာရှင်အယူအဆကို မကြိုက်လို့။ 

Influencers everywhere.

>Youtube, Facebook, Instagram, every platform they can succumb to.

>Every Topic; Product Marketing, Celebrity Gossips, Art, Politics. 

>Many Purposes; Money, Fame, Ego. 

>Exist in every possible side; Apple, Android, Swiftie, Conservatives, Liberals. 

>In Many Forms; youtuber, vlogger, blogger, journalist.

Influencers are not main actors; they don't make products, they don't involve in the scenes. They usually don't have full picture of the story they are telling. Yet they are very good at story-telling. They can "influence" the opinions of their followers very well. That is what they do.

မအလအာဏာသိမ်းသွားတဲ့အထဲမှာ ပါသွားတာတစ်ခုက ဘာသာရေး(mainly ဗုဒ္ဓ/မိရိုး)ပဲ။ ကျောင်းနေ/စား ဘုန်းကြီးကျောင်းပညာရေးစနစ်နဲ့ ကြီးလာခဲ့တဲ့ သံဃာအသိုင်းအဝိုင်းဟာ အများအားဖြင့် conservative ဖြစ်ကြတာကြောင့် ဒီတစ်ခါ အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးမှာ ၂၀၀၇ တုန်းကလောက် အားတက်သရော မဖြစ်ကြဘူး။ အာဏာရှင်ဟာ ဘာသာရေးကို ကာကွယ်သူ/အားပေးသူအဖြစ် ပုံဖော်ပြီး အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်သူတွေကို ဘာသာဖျက်လို့ တံဆိပ်ကပ်တာမို့။ သူတို့ကိုယ်တိုင်က (မတရားရတဲ့ငွေတွေနဲ့) ဘုရားတည်၊ ကျောင်းဆောက်၊ ဘုန်းကြီးလှူတာတွေ လုပ်တဲ့အပြင် အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်သူတွေကိုတော့ နည်းအမျိုးမျိုးသုံးပြီး ဘာသာဖျက်အဖြစ် ပုံဖော်ဖို့ကြိုးစားတယ်။ (မြင်ရသလောက်) ဥပမာ- ဗြောင်လိမ်တာ (အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်တဲ့ သံဃာတွေကို ထောင်ထဲဆွဲသွင်းပြီး ဘုန်းကြီးတုလို့ ဇွတ်လိမ်တာ)၊ အကောင့်တုတွေနဲ့ Anti-coup ဘက်တော်သားယောင်ဆောင်ပြီး ကောမန့်တွေထဲမှာ လိုက်ဆဲတာ/ ဘာသာရေးflame-warမီးမွှေးတာ၊   Gen-Z တွေရဲ့ radical idea တချို့ကို ပုံကြီးချဲ့ပြီး conservative အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ over-anxiety ဖြစ်လာအောင် ဆွပေးတာမျိုးတွေ။

ဒါမျိုးတွေလုပ်ပေမဲ့လဲ လူအများစုက မတွေဝေဘဲ Anti-coup စိတ်တွေ ပြင်းပြကြဆဲပဲ။ ဒါပေမဲ့ conservative ဖြစ်တဲ့ လူကြီးတွေနဲ့ သံဃာအသိုင်းအဝိုင်းကတော့ စိုးရိမ်စိတ်တွေနဲ့ (ရေရှည်မှာ) တွေဝေလာမှာ စိုးရတယ်။ မတရားမှုလုပ်တာက ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ ဘာသာရေးကို ကာကွယ်အားပေးတာမဟုတ်ဘူးဆိုတာကို သူတို့ မမေ့ကြသင့်ဘူး။ (ရှေ့ကလူတွေ အဖန်တလဲလဲ ပြောဖူးကြသလိုပဲ-) ဗုဒ္ဓက သူ့ဘာသာကို စောင့်ရှောက်ဖို့ တခြားဘာသာတွေကို နှိမ်နင်းရမယ်လို့ မပြောဘူး။ လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလို မကောင်းမှုတွေပြုပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာကို ထိန်းသိမ်းကြပါလို့လဲ မပြောဘူး။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ထိပ်ဆုံးက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါမယ်ဆိုသူတွေက ဗုဒ္ဓဟောတာနဲ့ ဆန့်ကျင်တဲ့ နတ်ကိုးကွယ်တာတို့၊ ဗေဒင်/ ယတြာ/ အဆောင်တွေ ကို အားကိုးနေတာတွေဆိုတာ တွေးကြည့်ရင် တကယ်ဟာသပဲ။

တကယ်တမ်းကျတော့ သူတို့ဟာသူတို့ မိရိုးဖလာဗုဒ္ဓပဲ ကိုးကွယ်ကွယ်၊ နတ်ပဲ ကိုးကွယ်ကွယ် ဒါတွေဟာ သူတို့လွတ်လပ်ခွင့်ပဲ။ သူတို့ယုံကြည်သလို ကိုးကွယ်ပေါ့။ ဒါကလဲ အခုအာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးရဲ့ အခြေခံပဲ။ ကိုယ်ယုံကြည်ရာ ကိုးကွယ်ခွင့်က အရေးကြီးဆုံးပဲ။ အခုကျတော့ မအလကိုဆန့်ကျင်ရင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဖျက်ဆီးသူဖြစ်သွားပြီး ဘုရားရှိခိုးမေတ္တာပို့ချင်တဲ့လူတွေကလဲ မအလလိုလို မဘသလိုလို ခံစားလာရတာ တယ်အဆင်မပြေလှဘူး။ မအလကဘုရားကိုပါ (မိရိုး-ဗုဒ္ဓ) အာဏာသိမ်းနေတာ။

  ဘာသာရေးနဲ့ မအလကို ခွဲမြင်ကြ။ မအလမကောင်းတာလုပ်တဲ့ဟာက ဘယ်ဘာသာကိုမှ ကိုယ်စားမပြုဘူး။ မိရိုး-ဗုဒ္ဓတွေလဲ သင်းမဟုတ်တာလုပ်တဲ့ဟာတွေကို ရောယောင်ပြီး ခေါင်းမညိတ်နဲ့။ မင့် ဘာသာကို အားပေးသလိုလိုရှိလို့ အာဏာရှင်ကို လက်ခံလိုက်ရင် မင်းကိုးကွယ်တဲ့ဘာသာကို သူမကြိုက်တော့တဲ့နေ့ မင်းလည်းသေမှာပဲ/ မင့်လုပ်ငန်းက သူ့အကျိုးထိခိုက်လာတဲ့တစ်နေ့ မင်းငတ်မှာပဲ။

As far as my tiny brain can think, I understand the situation as this: - DASSK chose to attempt at conciliating with the Army between 2012 and 2020. Whether she had been right or wrong for choosing this path is up for debate. - Personally, I agree with many decisions she (had to) take (!!!while on this course!!!) given her role and circumstances she was in. However, with her being charged with severe terms for the second time by the same Army, it is very clear the whole attempt was over. This chapter has ended. - There is no chance for negotiating with the Army (a very conservative group); the present political spearhead, NUG have no strings/ reasons to hold them back from implementing democratic and federal policies as they deem. - I am excited to see more of liberal values presented from them.

၂၀၁၁ မတ်လမှာ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲဖြေအပြီး၊ မေလဆန်းမှာ အဖေက ငါ့ကို ‘အတွေ့အကြုံရဖို့’ ရန်ကုန်ပို့ခဲ့တယ်။ ကျောင်းတက်ခါစ ကလေးလိုပဲ ပတ်ဝန်းကျင်အသစ်ကို ရင်ဆိုင်ဖို့ ငါ, အကြောက်အကန် ငြင်းခဲ့သေးတယ်။

“အိမ်နဲ့ကျောင်း”ကမ္ဘာထဲက ငါ့အတွက် ၂၀၁၁ မေလကနေ အောက်တိုဘာ၊ နိုဝင်ဘာအထိ ရန်ကုန်ကို စသိခဲ့တဲ့အချိန်ဟာ My First Breaking of A Big Bubble ပဲ။ ဒါကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်က အဖြစ်အပျက်တွေကို ကောင်းကောင်းသတိထားမိ, အမှတ်တရဖြစ်မိတယ်။ အောက်ကဟာက လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀နှစ်က ရန်ကုန်ကို ငါသိမ်းခဲ့တဲ့ memory ထဲက တချို့ပဲ။

.

ပြီးခဲ့တဲ့ဆယ်နှစ် ဒီလိုအချိန်မှာ ရန်ကုန်ကို ပထမဆုံးရောက်ခဲ့တယ်။

EDGE GSM ၁၅သိန်းခေတ် အဖေပေးတဲ့ ကတ်ထူMap ခေါက်ချိုး ဗိုလ်-နော်-ဘန်-ကုန်-ကမ်း- လမ်းမကြီးတွေပေါ်မှာ တောသားမှန်ကြောင်တယောက် ဒေါင်ချာစိုင်း။

၃၄ စီးရင် သီရိမင်္ဂလာဈေးမှာ စပါယ်ယာနဲ့ ကုန်ပိုခညှိပြီး ဆူးလေပြန်တဲ့ ငါးသည်အန်တီကြီးတွေရှိတယ်။

၂၀၄ စီးပြီး အိမ်ပြန်ရင် ရွာမကွေ့ကျော်ကျ အသင့်ပြင်ထား ရှေ့ကားနောက်ကား ဖိုက်ရမှာမို့ အဆင်မသင့်ရင် မှတ်တိုင်မှာ တွန်းချခံရမယ်။

မိုးရွာလို့ ရစ်ကစ်လို တက်စီစီးရင် ထီးလေးတော့ဖွင့်ရတယ် ၆၀ခေတ်ဆီဒင်တွေ မိုးမလုံဘူး။

လမ်းထိပ်က မုန့်ဟင်းခါး ၅၀၀ဖိုးဆို အကြော်တွေ ငါးဖယ်တွေနဲ့ စတိုင်နဲ့စားချင်ရင်တော့ Moon Bakery ရှိတယ်။

မှတ်တိုင်က အိမ်ကို ဆိုက်ကားနဲ့ပြန်တယ် ရွှဲရွှဲစိုတဲ့ ရန်ကုန်မိုး ဆိုက်ကားစီးတာ ပထမဆုံးနဲ့ နောက်ဆုံးပဲ။

ဂျွန် ဂျူလိုင်ည လမ်းထဲကရေ အိမ်ထဲဝင်တယ် ရန်ကုန်မိုးကစွေတာလား ရေမြောင်းတွေကပိတ်တာလား?

ရန်ကုန်မှာ ပြိုင်ကားတွေပေါသတဲ့ လမ်းတွေ ကောင်းလှချည့်ပေါ့ ဖိုးလပြည့်က ဗဟိုလမ်းမှာ ကားမပြိုင်ဘူး။

ဟိုဘက်အိမ်ကwifi - 20 Kbit ရုပ်ရှင်တကား ၃ည၊ ဘတ်ကားမှတ်တိုင်မှာ အင်တာနက်ဂျာနယ်ဝယ်ဖတ်ဖြစ်တယ်။

ဘဝတွေကို ဘလော့တွေကနေ ရှယ်ကြတယ် ဝါသနာတွေ ဖိုရမ်ပေါ်မှာ ရှာကြတယ် ဖေ့ဘုတ်ပေါ်မှာ လူတွေ အချိန်မကုန်တတ်သေးဘူး။

Foreign Book တွေရောင်းတဲ့ တစ်ပြည်လုံးက တစ်ဆိုင် မဝယ်နိုင်လဲ လည်လည် သွားဖြစ်တယ် အဖမ်းအဆီးရှင်းတဲ့ရက်ဆို လသာလမ်းက တရုတ်ဆိုင်မှာ နိုင်ငံခြားကော်ပီခွေ ဝယ်လို့ရတယ်။

ကြက်တူရွေးစနစ် စိတ်တိုင်းမကျခဲ့တာ အေ-ဘီစီတွေမှာ ‘တတ်နိုင်’တဲ့ရွယ်တူတချို့ ဟိုသွားဒီသွားပြင်ဆင်နေကြတော့ အားကျတယ်။

စာကျက်ပျင်းပြီး အမှတ်နှမြောတော့ အညာသားရဲ့ ဦးစားပေး တညင်က ”ရေကျောင်း”တဲ့ ထားဝယ်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းကြီးရှိတယ် သင်္ဘောတော့မလိုက်ဘူးနော် လှိုင်းမူးတတ်တယ် ရေကြောက်တယ်လို့။

အိမ်အပြန် -မြို့လယ်က’ညဈေး’ ကားပိတ်တုန်းငေးကြည့် ဘတ်ကားပေါ်မှာ လူငယ်တွေ STOP THE DAM စာစောင်လာကမ်းတယ်။

တစ်နာရီ၆၀၀ အင်တာနက်ကဖေး ဂျီတော့ချက်တော့ သူငယ်ချင်းက ကချင်မှာ စစ်ပွဲတွေဖြစ်နေတယ်တဲ့။

အသက်၁၆၊ မကြားဖူးဘူး သမ္မတက မိဘပြည်သူခေါ်တော့ ဘဝင်နဲနဲ မြောက်မိတယ်။