In het programma Mindf*ck van de AvroTros toont illusionist (én arts) Victor Mids ons iedere maandagavond wonderbaarlijke trucs. Hij raadt pincodes, laat speelkaarten in het ijs verdwijnen en verbindt gesloten hoepels met elkaar. Victor gebruikt hierbij volgens eigen zeggen de kennis die hij als arts heeft over de connectie tussen lichaam en geest. Hij laat geen interview voorbij gaan zonder zijn afgeronde studie geneeskunde te vermelden.

Nou ben ik zelf geen goochelaar, mijn worstenvingers zijn te dik om een stapel speelkaarten überhaupt normaal uit de verpakking te halen, laat staan dat ik er trucjes mee kan. Maar ik heb veel respect voor het metier. De vingervlugheid van ouderwetse beroepsbeoefenaars als Hans Kazan en Fred Kaps doet mij van kinds af aan grijnzen. Je weet dat er voorwerpen uit mouwen en binnenzakken tevoorschijn komen, maar je kan er niet de vinger op leggen, hoe goed je ook kijkt. En dat verdient applaus. Daarnaast heb je de mannen van het grotere werk, illusionisten als David Copperfield en Hans Klok. Ook daar geldt hetzelfde, je weet dat je bedonderd wordt met dubbele bodems, geheime luiken en spiegels, maar je zit met je neus op het scherm gedrukt, en je ziet het niet. Opnieuw applaus.

Victor Mids doet iets anders. Victor werkt met montage en acteurs. Op het moment suprême wordt er geknipt en in het volgende shot zien we dat er iets wonderbaarlijks heeft plaatsgevonden. Het is zo gemonteerd dat het één vloeiende actie lijkt, maar dat is het dus niet. De 'toevallige passanten' zijn van te voren ingelicht, of simpelweg acteurs die hij bij een castingbureau heeft opgepikt. Je hoeft niet lang op het internet te zoeken om daar bewijzen van te vinden.

Toen ik onlangs met een goede vriendin naar het programma Mindf*ck keek, bemerkte ik bij haar een zekere irritatie toen ik Mids' methodes uit de doeken deed. Ze voelde zich belazerd door die handige montage en zogenaamd toevallige passanten. Maar is dat niet de kern van goocheltrucs en illusies? Dat je belazerd wordt? Je zou er niet aan moeten denken dat een vrouw daadwerkelijk doormidden gezaagd wordt.

Wat dat betreft lijkt me er dus niets aan de hand. Goochelaars liegen en bedriegen, dat is een vrij essentieel onderdeel van hun vak. En de zogenaamde medische kennis die Victor bij zijn illusies beweert te gebruiken lijkt mij ook geen reden tot ergernis. Afleidingsmanoeuvres behoren eveneens tot de goochelkunst. De goochelaar laat je naar zijn linkerhand kijken, terwijl de rechterhand ongemerkt iets tevoorschijn tovert. Victor vestigt de aandacht op zijn medische kennis, de manipuleerbare connectie tussen lichaam en geest, terwijl in werkelijkheid de montage en acteurs de truc verzorgen. Het principe is hetzelfde.

Het probleem zit 'm in iets anders. Het is namelijk te makkelijk. Wat Victor Mids doet, kan iedereen. Je hoeft er niet jarenlang voor te oefenen op een zolderkamer zoals ouderwetse goochelaars hebben gedaan. Je hoeft geen ingenieuze constructies te bouwen en je lichaam in opperste conditie te houden zoals hedendaagse illusionisten doen. Wat Victor doet vergt nauwelijks discipline, inventiviteit of toewijding. Je hebt slechts een camera nodig, enkele acteurs, een montageprogramma, en voilà: het lijkt alsof twee losse hoepels op magische wijze met elkaar verbonden worden.