Art by Not A Starchild
🏳️🌈 WELCOME READERS! (Tiếng Việt ở dưới) 🏳️🌈
Bóng History is a project aiming to store the many records and evidence of LGBTQ+ history in Vietnam, so that everyone can have one coherent space to research and study Vietnamese queer history. Most of the posts in this page will not be originals, but copied from other sites and pages, since this page’s main goal is to collect and store. Of course, there will be links to the originals, as well as references.
Why is this page called Bóng History? Bóng means shadow or gloss in Vietnamese. Historically, within Vietnamese beliefs, shamans would summon the shadows of the gods (since one could never fully summon the gods themselves), and many of these shamans were queer. Over time, bóng became a term to refer to the LGBTQ+ community, equivalent to the English term “queer”, as both are reclaimed slurs. Bóng gives us a new spiritual connotation, as if we are the shadows of Vietnamese gods themselves, who have always protected us throughout history. The Nôm character chosen for Bóng 𣈖 has a Sun radical, referring to both the brilliant history of queer Vietnamese, as well as our page’s goal to reflect queer Vietnamese history through written and visual records.
In this page, most stories will be directly copied from works of Lương Thế Huy, a Vietnamese LGBTQ+ activist, and their English translations will mostly be from the Facebook page Vietnam Queer History Month. These posts will bring up Vietnamese queer stories, concepts, and phenomena of the past, then view them through modern queer lens. As usual of queer anthropology, the queer factors in these stories are both obvious and vague at the same time, forcing yourself to ask: “So are they queer or not?” The simplest answer is: “Yes and no”. These posts will take a closer look at parts of history that are considered controversial, such as same-sex relationships (whether it be sexual or romantic) and identity expressions (whether it be sexual or gender) that did not follow contemporary or modern norms. It is also very difficult to completely label all of these elements as queer, as they can also be judged under many historical contexts, cultural backgrounds, and political situations, instead of pure sexuality. Therefore, readers must be advised to be more careful when examining and studying Vietnamese queer history.
So why do we still need to reference vague and unclear stories and phenomena? This is a topic called queer anthropology. The purpose of queer anthropology is not to look and search for LGBTQ+ stories in history, but to disrupt heteronormativity. Heteronormativity in anthropology usually automatically assumes the subjects they study are straight and cis, and the goal of queer anthropology is to bring up the questions: "Who assumes so? Why assume so? Why not assume they're queer?" These are the questions this page will continue to maintain.
Enough talk, welcome to our page, and happy queer study! 🏳️🌈
==================
🌈 CHÀO MỪNG ĐỘC GIẢ!🌈
Bóng Sử 𣈖史 là một dự án tích trữ lại các tư liệu lịch sử của LGBTQ+, để cho mọi người, trong lẫn ngoài cộng động, có thể tham khảo và nghiên cứu. Các bài viết trong trang đa số đều là sao chép từ các trang và tư liệu khác nhau, thế nên mỗi bài sẽ liệt kê ra các tư liệu tham khảo lẫn tác giả gốc. Nên nhớ là mục đích của trang là để tích trữ các tư liệu và bài viết đã có, nên sao chép là dĩ nhiên, nhưng vẫn sẽ có đường dẫn nguồn cho mọi người đọc bản gốc.
Bóng Sử 𣈖史 là gì? Đơn giản là lịch sử của cộng đồng LGBTQ+ tại Việt Nam, vốn được dân gian gọi là Bóng. Bóng có nhiều ý nghĩa, vốn có nghĩa là bóng sáng, chiếc bóng, nhưng sau này được tín ngưỡng Đạo Mẫu dùng để chỉ chiếc bóng của thánh thần. Vậy, khi LGBTQ+ được gọi là bóng, thì như thể cộng đồng được ví như bóng hồn của các thần linh nước Việt, những vị luôn luôn bảo vệ chúng ta suốt chiều dài lịch sử Việt Nam. Trang Bóng Sử cũng sử dụng chữ Nôm là 𣈖 để viết chữ Bóng, với bộ Nhật 日 (“mặt trời”, “bầu trời”). Chữ này là thích hợp nhất cho nhóm, vì đó vừa tượng trưng cho sự soi chiếu rực rỡ cho cộng đồng, mà còn tượng trưng cho mục đích của trang, là một nơi phản chiếu lại những tư liệu lịch sử của LGBTQ+ Việt Nam.
Trong các bài viết của trang, đa phần sẽ là các bài trích thẳng từ anh Lương Thế Huy, một nhà hoạt động quyền LGBTQ+ tại Việt Nam, và một vài bản dịch tiếng Anh của trang Vietnam Queer History Month. Các bài sẽ kể các câu chuyện, khái niệm, và hiện tượng LGBTQ+ trong lịch sử Việt Nam dưới lăng kính góc nhìn LGBTQ+ hiện đại. Vì thế, bạn có thể đặt câu hỏi: “Thế cuối cùng cụ này có thuộc LGBTQ+ hay không?” Câu trả lời đơn giản sẽ là: “Có và không.” Chúng ta sẽ chủ yếu soi các tình tiết, yếu tố bóng của câu chuyện như các mối quan hệ tình cảm, tình dục cùng giới, các thể hiện giới không theo định chuẩn giới đương thời hoặc hiện đại. Việc khớp các yếu tố bóng này vào định nghĩa LGBTQ+ hiện đại là quá hẹp, vì nó mang cả những bối cảnh văn hoá, lịch sử, quyền lực chứ không chỉ là tính dục. Nên mọi người xin hãy cân nhắc khi tham khảo tư liệu.
Thế vậy vì sao vẫn phải tham khảo những hiện tượng mơ hồ, không rõ ràng? Đây là một thứ mà phương Tây gọi là queer anthropology, trang này sẽ dịch là nhân loại học lệch pha. Mục đích của nhân loại học lệch pha không phải là cố đi tìm yếu tố LGBTQ+ trong lịch sử, mà là phá đi định chuẩn hoá dị tính, tiếng Anh gọi là heteronormativity. Định chuẩn hoá dị tính trong nhân loại học thường mặc định hoàn toàn những nhân vật và hiện tượng trong lịch sử là dị tính và hợp giới, và mục tiêu của nhân loại học lệch pha là đưa ra các câu hỏi: “Ai mặc định như thế? Vì sao mặc định như thế? Vì sao không thể mặc định họ là bóng?” Đây sẽ là các câu hỏi mà trang sẽ tiếp tục duy trì.
Trong cộng đồng LGBTQ+ Việt Nam bây giờ, khá thích sử dụng một từ tiếng Anh để chỉ LGBTQ+ là queer. Queer bao gồm toàn bộ quang phổ của LGBTQ+, nhưng ban đầu đó là một từ miệt thị cộng đồng, vốn nghĩa là quái dị, kì lạ. Vì trang cũng có mục đích là Việt hoá các thuật ngữ trong LGBTQ+, nên từ queer sẽ được thay thế bởi từ bóng. Vì sao? Vì bóng cũng vốn là một từ miệt thị cộng đồng trong xã hội Việt Nam, nhưng gần đây thì cộng đồng đã lấy lại từ này với ý nghĩa tích cực là chỉ toàn thể cộng đồng LGBTQ+, lịch sử tương tự với từ queer trong tiếng Anh.
Giới thiệu đã xong, hoan nghênh độc giả đến với trang, và học lịch sử vui vẻ nhé! 🏳️🌈










