Sinubukan ko nang sauluhin noong bata pa ako ang mga halamang panggamot sa aklat na Healing Wonders of Herbs ni Herminia de Guzman-Ladion. Pinakatumatak sa akin ang puno ng kanya pistula (Cassia fistula) dahil may iilan na tumutubo sa gubat malapit sa amin. Tuwing Flores de Mayo, inaakyat namin ito ng pinsan ko para kumuha ng mga mala-orkid na bulaklak at ialay kay Virgin Mary. Mas napalapit pa ako sa mga halaman gawa ng mga tradisyunal na gamot gaya ng sambong at oregano tuwing may sakit at mayana naman para sa mga sugat.
Manghang-mangha man ako sa ganda at iba’t-ibang pakinabang ng mga halaman, ni minsan hindi dumapo sa musmos kong isip na sa pagtapak ko ng kolehiyo ay papangarapin kong maging isang botanist.
Kaya pinapasalamatan ko ang tanim na mais at si Ma’am Reg.
Abril noong 2020, katatapos ko lang ng aking final paper sa Botany 111 na tungkol sa mga phytochemicals na makukuha sa mais at ang kanilang mga health benefits. Nakatanggap ako ng “very good” mula kay Ma’am Reg – isang malaking bagay para sa una kong nasulat na papel sa kolehiyo.
Isa ang mga feedback na iyon sa mga nag-engganyo sa akin na mag-post sa stories at timeline sa Facebook ng mga trivia tungkol sa mga halaman na nasundan ng mga opinyon sa mga napapanood kong mga video. Isa dito ay ibinahagi sa akin ni Ma’am Reg na tungkol sa magandang kwento ng evolution kung paano nagkaroon ng soft kernels ang mais. Lumago ang aking interes dahil namalas dito ang pagtatagpo ng iba pang mga field ng biology at maging archeology sa pag-aaral ng halaman.
Pero simple pa no’n ang pagkakaunawa ko ng botany. Maganda. Kalmado. Hindi ka mahahaggard!
Sa mga sumunod na taon, nagkaroon ako ng pagkakataon na kumuha ng mga electives na Economic Botany, Mangroves and Beach Forest Species, at Marine Plants. Dahil sa mga natutunan ko mula sa mga babasahin at sa mga ipinaglalaban at inaadbokasiya ng mga eksperto at ibang mga kakilala – mapa-lansangan man o social media – napagtanto ko na kulang na kulang pa pala ang aking nalalaman.
Hindi pala maamo ang botany. Ito rin pala ay kuwento ng karahasan, pang-aabuso, kahirapan, at pagtalikod sa agham. Ito ay kuwento ni Leonard Co at iba pang mga plant taxonomist katulad ni Gabriel Trujillo na namatay habang nasa field. Ito ay kuwento ng mga isyu na hinaharap ng mga magsasaka at ng sektor agrikultura. Ito ay kuwento ng nakakaalarma na patuloy na pagbaba ng dami ng mga plant biologists sa buong mundo. Ito ay kuwento ng lipunan na naghihirap at tinalikuran ng gobyerno – ng mga tao na unti-unting pinapatay ng bulok na sistema kasabay ng mga lauan, apitong, at bakawan na patuloy na pinuputol sa mga kagubatan.
Natutunan ko na kalakip ng pag-aaral ng mga kahalamanan ang pagkilala ng mga kuwento na ito na nangyayari araw-araw at pagtugon dito sa kahit anong paraan.
Malungkot pala ang botany. Hindi pala ito laging singganda ng kanya pistula na inaalay ko tuwing Flores de Mayo. Ito ay puno ng sakit at sugat na hindi nagagamot ng sambong o mayana. Gayunpaman, ito ay isang paglalakbay na ngayon ay gusto kong pagdaanan. Gusto ko pang payabungin ang aking natutunan. Gusto kong makapagturo. Gusto kong dumami pa ang mga botanist sa mundo. Mas lalong gusto kong dumating ang panahon na hindi na tinatalikuran ang sangkahalamanan.
Salamat kay de Guzman-Ladion, Leonard Co, at iba pang mga botanist at guro na inspirasyon sa henerasyon ng mga nangangarap pa lamang katulad ko.
Salamat kay Ma’am Reg na nagturo sa akin ng research, botany, at maraming aral na babaunin ko sa pag-abot ng aking pangarap.
Salamat kay Ma’am Ram, Ma’am Diana, Ma'am Machel, Sir Rex, Ma’am Frans, at Sir Eric sa tiwala at pagpaparamdam sa akin na magaling din pala ako, mapapersonal man, mensahe sa Messenger, o feedback sa mga output.
Salamat kay Ma’am Juarez na nagpabago ng isip ko sa kukunin na kurso, na dati ay Applied Mathematics, dahil sa kanyang mahusay na pagtuturo ng human anatomy.
Salamat kay Sir Homer na pinasali ako sa quiz bee ng UP Fisheries Guild noong 2017 na kahit swerte ko lang naipanalo ay naging dahilan ng pagpili ko ng STEM.
Sa ngayon, hindi ko pa alam kung magiging ganap nga na botanist ako sa hinaharap. Malay natin, babalikan ko pala ang dati ko ring pangarap na maging neurosurgeon o engineer. Baka rin bumida ako sa pelikula kasama si Meryl Streep o Dolly de Leon. Saan mang komportableng espasyo ng mundo ang kalalagyan ko sa mga taon na darating, palagi kong bibitbitin ang kagustuhang isulong ang isang larangang puno ng ganda, sakit, at pag-asa.
University of the Philippines Visayas
Top 2, Class of 2023 - Biology
President (2022-2023), UPV Biological Society
#graduation #botany #UP #sablay
Salamat sa magagandang litrato, Aivee :))
