Hakan YILMAZ

Seni tüm dünyaya bağlayan insanı bulduğunda bambaşka biri olursun. Daha iyi biri. Peki o kişi senden koparıldığı zaman, o zaman nasıl birine dönüşürsün?

Çok sorulan bir soruyu netliğe kavuşturmak adına Amerika İngilizcesi ile İngiliz İngilizcesi arasındaki farkları pıt diye çözeceğiz!

Şimdiiii; Amerika İngilizcesinde belirli kelimeler “-ense” ile sonlanırken İngiliz İngilizcesinde aynı kelimeler “-ence” ile bitiyor. Mesela Amerika’da lisansa “license”, Britanya’da ise “licence” denir.

Amerika’da genellikle “-er” ile biten kelimeler İngilizlerde “-re” ile biter. Örneğin “merkez” demek için Amerika İngilizcesinde “center” derken İngiliz İngilizcesinde “centre” deriz. “Theater” ile “theatre” gibi.

Amerikan dilde “-ize” ile biten fiiller İngiliz dilinde “-ise” ile biter. “Realize” ve “realise” gibi. “Memorize” ile “memorise” gibi.

Amerikan İngilizcesinde “-og” şeklinde sona eren kelimeler İngiliz İngilizcesinde “-ogue” ile sona erer. Amerikan dilinde “dialog” veya “catolog” denirken bunlar İngiliz dilinde “dialogue” veya “catalogue” şeklinde değişir.

“-or” ve “-our” farkı var bir de. Amerika’da “color” dediğimiz “renk” kelimesi, Britanya’da “colour” olur. Behavior, favorite, neighbor şeklinde çoğaltabiliriz örnekleri.

Amerikan İngilizcesinde “l” harfi ile biten kelimelere zaman ekleri geldiğinde “l” harfini çiftlemeyiz. “Modeling” veya “traveled” dediğimiz şey, İngiliz İngilizcesinde “modelling” ve “travelled” şeklinde kullanılır.

Sahiplikten bahsederken Amerika İngilizcesinde “I have” demek yeterliyken İngiliz İngilizcesinde “I have got” kalıbı kullanılır.

Birçok kelime Amerika’da bambaşkayken Britanya’da bambaşka anılır. Çok fazlalar ama birkaç örnekle “cell phone / mobile phone, fall / autumn, vacation / holiday, sneakers / trainers” falan.

Bir de İngiliz Dili Edebiyatı, İngiliz Dilbilimi gibi Britanya dili odaklı eğitim alanlara yalnızca “present perfect tense ile kullanılması gereken” şeklinde öğretilen “already” ve “yet” zarfları, Amerika İngilizcesinde past tense ile de kullanılabilir. O dilde çat diye “I didn’t eat yet” denebiliyor ve bu gramatik bir hata olarak ele alınmıyor.

Yani bunların herhangi birini yazı dilinde kullandığınızda herhangi bir yanlışa mahal vermiş olmuyorsunuz. Bölgesel dil öğreniyorsanız bölgesel dilin dışına çıkılması “yanlış kullanım” olarak adlandırılabilirken evrensel olarak İngilizce’de ha “pretence” demişsiniz ha “pretense”, fark etmiyor. Mesela benim bölümümde “pretense” yazmak hataydı, ama aslında değil.

Aksan farklarını yazı diliyle açıklayamayacağım için yazım ve gramerle sınırlı tutuyorum.