blago onom ko me lipo gleda

Braća Petar i Pavle Golubović imali su tek 7 i 5 godina, kada su ih početkom jula 1992. godine, zajedno s roditeljima, uglednim Srbima iz Konjica, profesorima Đurom i Vlastom, iz stana izveli pripadnici Specijalnih jedinica policije pod kontrolom tadašnjih gradskih vlasti.

Porodica je odvedena na lokalitet kod mjesta Spiljani, blizu Konjica, gdje su poredani i strijeljani iz automatskog oružja. Roditelji i petogodišnji Pavle preminuli su na licu mjesta, a sedmogodišnji Petar je preživio prvo strijeljanje jer ga meci nisu pogodili. Nakon što su ubice otišle, dječak je po mraku uspio doći do policijskog punkta u selu Bijela kako bi potražio pomoć.

Policajci s punkta su umjesto da mu pomognu, telefonom obavijestili iste egzekutore da se dječak nalazi kod njih. Ubice su se vratile, preuzele Petra, odvele ga na lokalitet pod nazivom Galjevo i tamo ga ponovo strijeljali i ubili.

Za ubistvo porodice Golubović, Miralem Macić je osuđen na 12 godina zatvora.Po odsluženju kazne ponovo je uhapšen po novoj optužnici za ubistvo civila srpske nacionalnosti u Konjicu, nakon čega sa Tužiteljstvom BiH sklapa sporazum o priznanju krivice i svjedočenju o drugim zločinima na području Konjica tokom rata od 1992-1995. godine. Prije početka novog sudskog procesa, Macić je umro u zatvoru, u januaru 2012. godine.

Pravosnažna presuda nije obuhvatila sve učesnike zbog smrti tokom rata ili prije završetka procesa:

Šefik (Halil) Tucaković bio je označen u optužnici kao inicijator i organizator koji je predložio porodicu Golubović kao metu. S obzirom na to da je poginuo u ratu, postupak protiv njega je zvanično obustavljen.

Mirsad Maksumić, jedan od ubica je takođe poginuo u ratnim dejstvima prije izricanja presude.

Imena braće Petra i Pavla Golubovića uklesana su i u zajednički spomenik ubijenoj djeci Konjica, postavljen ispred škole na Musali, kao još jedan podsjetnik na besmisao rata i najstrašnije zločine, posebno one u kojima su ubijeni najneviniji.

Anis Kosovac iz Konjica podigao je kapiju i spomen ploču na lokalnom pravoslavnom groblju dvojici dječaka ubijenih tokom rata u BiH.

Nepunih sto metara od svoje kuće u Donjem selu kod Konjica, na desnoj obali Neretve, Kosovac je na ulazu u staro pravoslavno groblje vlastitim sredstvima obnovio podzid, postavio novu kapiju, te postavio spomen-ploču ubijenim dječacima.

Prema sveobuhvatnoj bazi podataka Istraživačko-dokumentacionog centra (IDC), u BiH je tokom rata ubijeno i nestalo 3.372 djece. U Sarajevu je, prema podacima Zavoda za zdravstvenu zaštitu, stradalo 1.601 dijete.

Prema zvaničnim podacima Instituta za nestale osobe BiH (INO BiH) i bazi podataka koju je krajem 2025. godine predstavila Balkanska istraživačka mreža (BIRN BiH), tokom rata je nestalo ukupno 1.297 maloljetnika, a još uvijek se aktivno traga za 327 do 372 djece čija sudbina ili posmrtni ostaci ni tri decenije nakon rata nisu pronađeni. Među njima je i 29 beba koje su imale manje od godinu dana kada im se izgubio svaki trag.

Ubistvo Petra i Pavla nije jedini izolovani slučaj, gdje su se etnonacionalističke oružane matrice sprovodile na najmilitantniji i najubitačniji način. Djeca kao najnevinija, najnezaštićenija, su bila na prvim vojnim udarima i metama.

Sami navedeni brojevi ubijene i nepronađene djece ukazuje koliko su ona stradala na teritoriji čitave BiH.