#turcy

Chapters: 1/? Fandom: The Rookie (TV 2018) Rating: Teen And Up Audiences Warnings: No Archive Warnings Apply Relationships: Tim Bradford/Lucy Chen Summary:

“Do you think I could do this?” Lucy looked up at him, the baby, curling deeper into her arms.

“I think you can do anything you put your mind too,” Tim said, before pausing and adding, “Boot.”

OR

Kierunek: Stary Bar!

Oznaczenia drogowe są jednak całkiem zrozumiałe i w zależności od ruchu drogowego można się tam dostać w około 15 minut (trasa około 10 kilometrów). Dojeżdżają tutaj także autobusy. Twierdza ulokowana jest wysoko, więc wiodą tam drogowe serpentyny. Okolica jest górzysta i szczególnie okazała w słoneczny (przeważnie upalny) dzień. W miarę zbliżania się do Starego Baru widać z daleka mury zamkowe i zaczynają się parkingi dla samochodów. Można jednak jechać drogą wyżej w kierunku wejścia na teren ruin i tam także nie powinno stanowić problemu zaparkowanie auta.

Brukowany deptak miasta

Wejście na teren podgrodzia znajduje się w sąsiedztwie tutejszego meczetu. Prowadzący w dół brukowany “deptak” to tutejsza “cepelia” prowadząca do dolnej części miasta. Znajdują się tutaj kawiarnie, restauracje, sklepy z pamiątkami i przede wszystkim punkty sprzedaży słynnej tutejszej oliwy. Umiejscowione są tutaj zabudowania w stylu romańskim, gotyckim i renesansowym. Co ciekawe często można spotkać polskie napisy i wielu sprzedawców rozumie polski język, a nawet nim operuje. Gdy byliśmy tutaj, to przebywało tutaj sporo Polaków.

deptak – Stary Bar

Oliwa z oliwek z tutejszych drzew oliwnych

Warto jest zainteresować się wspomnianą oliwą produkowaną z drzew oliwnych rosnących na tym obszarze Czarnogóry i innymi miejscowymi specjałami. Nie brakuje tutaj różnych przetworów, win, przypraw, dań z owoców morza itp.

Z praktycznych rzeczy dodam, że przy samym wejściu na ów “deptak” znajduje się kawiarnia – pub “Velja Vrata”, gdzie można skorzystać z Wi-Fi. O hasło można poprosić pracowników lokalu. Jest to o tyle ważna informacja, gdyż jesteśmy poza terenem Unii Europejskiej, więc wszyscy którzy byli poza jej strefą wiedzą ile kosztuje połączenie telefoniczne, albo dane komórkowe.

Antibarum od średniowiecza

Słów kilka na temat twierdzy Stary Bar, którego powstanie datuje się na VI wiek. Miasto leży na wzniesieniu Londša (241 m n.p.m.) i zajmuje teren około 4,5 hektara. We wczesnym średniowieczu Antibarum (od miasta leżącego w linii prostej morzem od włoskiego Bari) wchodził w skład Cesarstwa Bizantyjskiego, a po 1090 roku stał się częścią państwa serbskiego (lata świetności pod panowaniem dynastii Nemanjića). Kolejne lata to krótkie panowanie Republiki Weneckiej, a w drugiej połowie XIV wieku kontrolowała ten teren Rodzina Zeta Balšić (pozostałości miasta pochodzą prawdopodobnie z tego okresu). Gdy imperium serbskie się rozpadło, to na krótko przejął posiadłości Ludwik I Węgierski, a po nim od 1443 roku ponownie Wenecja (Stary Bar pozostał miastem-państwem autonomicznym z własnym wojskiem, flagą i monetą!).

miasto obronne

Czasy Imperium Osmańskiego

Następnie w 1571 roku miasto zostało przejęte przez Imperium Osmańskie, którego ekspansja rozszerzała się wtedy na północ Europy. To właśnie w tym okresie powstało ufortyfikowane miasto warowne. Twierdza popadła w ruinę przede wszystkim w wyniku działań wojennych pod koniec XIX wieku. 13 listopada 1877 roku miała miejsce wojna czarnogórsko-osmańska (1876-78). Stary Bar został oblężony przez wojska pod dowództwem Mašo Vrbica. Obroną dowodził Ibrahim Bey, który odmówił kapitulacji pomimo ciężkiego bombardowania, które prowadziły cztery rosyjskie i sześć otomańskich dział zdobytych wcześniej w bitwie pod Nikšiciem. Siedem tygodni takiego bombardowania spowodowało znaczne zniszczenia.

Zniszczenia twierdzy

5 stycznia 1878 roku Czarnogórcy zdetonowali ładunek wybuchowy o masie 225 kg wewnątrz miejscowego akweduktu wybudowanego za panowania Turków, którego zniszczenie odcięło wodę od miasta. Ibrahim Bey następnie poddał miasto 9 stycznia tego samego roku, a Bar został przyznany Czarnogórze po kongresie w Berlinie. Z ciekawostek można jeszcze dodać, że akwedukt ponownie został zniszczony 15 kwietnia 1979 roku, tym razem w wyniku trzęsienia ziemi, które trwało “tylko 10 sekund” (bilans zabitych: 101 osób w Czarnogórze i 35 osób w Albanii). Fakt ten spowodował opuszczanie terenu przez wielu mieszkańców i osiedlanie się ich w części nadmorskiej. Dopiero kilka lat później, gdy akwedukt odbudowano, ludzie zaczęli tu wracać.

I pomyśleć, że było to kiedyś znane miejsce o wielkim znaczeniu politycznym, kulturalnym i handlowym — konkurujące w tym ostatnim temacie z chorwackim Dubrownikiem!

Zwiedzanie ruin miasta

Bilet na zwiedzanie ruin twierdzy Stary Bar kosztuje 2 euro. Najlepiej kierować się za drogowskazami. Na samym początku znajduje się odrestaurowany mały amfiteatr ze sceną i ławkami dla publiczności gdzie odbywają się różne wydarzenia. W pobliżu w jednym z pomieszczeń jest także mała wystawa dotycząca Starego Baru oraz eksponowane są tutaj archeologiczne znaleziska z tego terenu, m.in. kule armatnie czy naczynia.

Stamtąd można udać się do hamamu, czyli tureckiej łaźni z XVIII wieku. Powyżej tych obiektów znajduje się m.in. mała część cerkwi prawosławnej świętego Jana (odrestaurowano małą kapliczkę). W tym miejscu uśmiechnięty pan zaprasza wszystkich Polaków, Rosjan… by weszli i zapalili świeczkę w czyjejś intencji. Następnie okazuje się, że warto dać mu jakieś euro “co łaska”, gdyż zapewne intencja będzie bardziej skuteczna 😉 Ciekawym obiektem w pobliżu jest zachowana kamienna wieża zegarowa z XIX wieku oraz pozostałości cerkwi świętej Katarzyny.

trip1837

Im wyżej, tym ciekawiej…

Jeszcze wyżej znajdują się resztki dwóch pałaców oraz mury obronne, którymi można się wdrapać wysoko na cytadelę z XI-XII wieku. Rozpościera się stąd wspaniała panorama na wszystkie strony świata. Z jednej strony bardzo blisko są Góry Dynarskie, m.in. pasmo Rumija (1595 m n.p.m.), a w niedalekiej oddali widać morze i zabudowania Nowego Baru. Pozostałymi zabytkami wartymi zobaczenia są ruiny: późnoromańskiego kościoła św. Mikołaja, XII-wiecznego Pałacu Biskupów oraz kościoła świętej Wenerandy z XV wieku.

Podsumowanie

Na zwiedzanie Starego Baru dobrze przeznaczyć przynajmniej dwie godziny. W miesiącach upalnych dobrze zaopatrzyć się w zapasy wody mineralnej. Dobrze jest jednak mieć ubrane jakieś pełne obuwie, gdyż jest ślisko ze względu na wszędobylskie kamienne kruszywo. Ciągle trwają tutaj zabiegi renowacyjne i wykopaliska archeologiczne więc miejsce jest coraz bardziej “cenne”. A jest tu co robić, gdyż ponad 240 budynków jest zrujnowanych.

Wszystkim, którzy będą przebywać na czarnogórskim wybrzeżu Adriatyku oraz tym, którzy tylko będą przejeżdżać przez ten region, gorąco polecam zarezerwowanie sobie trochę czasu i zboczenie z trasy w to malownicze miasto.

Tomek

[mappress mapid=”46″]

katedra

zwiedzanie

turyści

panorama

widok z cytadeli

miasto obronne

obronne mury

umocnienia

panorama

góry dynarskie

na zamku

ruiny twierdzy

w cerkwi

cerkiew św. Jana

twierdza

łaźnia turecka

hamam

ruiny

Stary Bar

pozostałości

wykopaliska

ekspozycja

zwiedzanie zamku

amfiteatr

deptak Starego Baru

turyści

cepelia

kramy

deptak

mury

zabudowania

widok

Stary Bar