.
So, this whole thing started with a song by Chris de Burgh called Brother John, released in 1988. It’s about a priest who breaks church rules and sleeps with a woman.
(See my previous post)
But then I realized Chris de Burgh took inspiration from the 1986 film *The Name of the Rose*.
So I watched the film, and honestly, it reminded me of Iran… and really, any religious government.
.
Here’s the link to the scene I mentioned!
Turns out, the film is based on a book by **Umberto Eco**, a philosopher and semiotician. This means both the book and film are *layered* ”the more layers you uncover, the more you enjoy them. Thankfully, the director stayed faithful to the book because altering such a text would be crazy.
.
English speakers already struggle to uncover these layers, let alone Persian speakers!
.
"For instance, let's examine this particular scene I posted from the movie."
.
Who was she?
Who was this creature that rose like the dawn...
...was bewitching as the moon, radiant as the sun...
...terrible as an army poised for battle?
.
But here’s the twist: the word rose isn’t just the past tense of rise. It also means the flower 🌹. And since the movie is called The Name of the Rose, you have to imagine a second meaning running alongside the first—like a parallel track in your mind.
If you follow this thread, the last line "terrible as an army poised for battle" ”refers to the *thorns of a rose*, making sense after all the praise.
.
You can’t directly translate that into subtitles, but you can hint at it. I used an emoji 😅. You could also use parentheses or footnotes.
.
"Chris de Burgh took inspiration from this scene for his song, just as Umberto Eco derived this dialogue from a passage in the ‘Song of Solomon’ in the Old Testament."
.
"Who is she that looketh forth as the morning,
fair as the moon,
clear as the sun,
and terrible as an army with banners?"
(Song of Solomon 6:10)
.
These words praise the **"Shulammite woman"**—a term used throughout the **"Song of Solomon"**, whose mystery remains unsolved.
.
- **Jewish interpreters** see her as a symbol of the people of Israel.
- **Christian interpreters** view her as a symbol of the Church.
- **Mystical and antinomian commentators** regard her as the embodiment of the Divine Beloved and sacred love.
- **Philosophical and literary scholars**, however, reject symbolic interpretations, insisting she was simply Solomon’s lover—a woman from the town of (*Shunem*).
- **Free-spirited commentators** see her as celestial love manifested in earthly passion.
And... and... and...
And of course, the esteemed **Umberto Eco** cleverly blocked any over-interpretation by adding the line:
*"Who was this creature…"* 😅—thereby anchoring it firmly in the literal realm.
.
*Much like Chris de Burgh’s song "Brother John"*, where the female narrator reveals a duality: the *earthly man* versus the *celestial saint*.
⚠️
**"I've written the rest of the analysis in Persian, since I'm not sure how accurate AI translation would be for this part."**
ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ
داستان این تحلیل روند جالبی دارد
از ترانه کریس دی برگ شروع شد به اسم برادر جان که در سال 1988 منتشر کرد
Chris de Burgh : Brother John
"کشیشی که بر خلاف آموزه های کلیسا با زنی ارتباط جنسی برقرار میکند"
😅موجود در پست قبلی🔞
اما فهمیدم کریس دی برگ متن شعرش را از فیلم
The Name of the Rose (1986)
الهام گرفته
پس رفتم فیلم را دیدم ، یاد ایران خودمان افتادم و البته هر حکومت مذهبی دیگر!!!
لینک صحنه مورد نظر در زیر موجود است
بعد متوجه شدم
این فیلم از روی کتابی ساخته شده که نویسنده آن "اومبرتو اکو" یک نشانه شناسِ فیلسوف میباشد
Umberto Eco
و این یعنی لذت بردن از کتاب و فیلم لایه لایه است هرچه به لایه بیشتری دسترسی پیدا کنی لذت بیشتری میبری
.
خدارو شکر کارگردان به کتاب وفادار بوده
واقعیتش هم آنست که دست بردن در چنین متن هایی دیوانگی ست
.
انگلیسی زبان ها برای کشف لایه ها مشکل دارند چه برسه به فارسی زبان ها
.
برای نمونه دیالوگ همین سکانسی را که گذاشتم بررسی میکنیم
Who was she?
Who was this creature that rose like the dawn...
...was bewitching as the moon, radiant as the sun...
...terrible as an army poised for battle?
ترجمه بدون فهم لایه
.
او (دختر) که بود؟
که بود این آفریده که مانند سپیدهدم طلوع کرد...
... افسونگر مثل ماه، درخشان مثل خورشید بود...
... و هراسانگیز همچون لشکری آمادهٔ نبرد؟
.
لایه، در بازی با کلمات و در واژه
Rose
میباشد که "گذشته از فعل"
to rise
به معنای بلند شدن، طلوع کردن و برخاستن آمده
با توجه به اسم فیلم شما حتما باید در ذهنتان یک بار مفهومی موازی باز کنید که "گل رُز" Rose🌹 در آن نقش بازی کند
اما نمیتوانید مستقیم در ترجمه یا زیرنویس فیلم وارد کنید ولی باید یک جوری آن را به مخاطب برسانید من ایموجی را انتخاب کردم😅
پرانتز یا حاشیه نویسی هم میشود
.
خُب اگر این خط مفهومی را موازی آن خط معنایی باز کنید این قسمت آخر که میگوید
هراسانگیز همچون لشکری آمادهٔ نبرد
like the dawn
منظور تیغ گل رُز میشود که پس از آن همه تعریف و تمجید ها قابل قبول هست
.
برای دفاع از حرفم کافیست بدانید همانطور که کریس دی برگ ترانه اش را از این سکانس الهام گرفته "اومبرتو اکو" هم این دیالوگ را از آیه ای در کتاب "غزل غزلها" یا "آواز سلیمان" در عهد عتیق الهام گرفته
"Who is she that looketh forth as the morning,
fair as the moon,
clear as the sun,
and terrible as an army with banners?"
(Song of Solomon 6:10)
این(زن) کیست که همچون صبح میدرخشد ،
زیبا همچون ماه ،
شفاف مانند خورشید ،
و شکوهمند همچون لشکری با پرچمهای برافراشته؟
.
این جمله ها در مدح
Shulammite woman
زن شونامی گفته شده ، اصطلاحی در سراسر کتاب "آواز سلیمان" که رازش هرگز گشوده نشد
مفسران یهودی آنرا نماد قوم بنیاسرائیل میدانند
مفسران مسیحی آنرا نماد کلیسا
مفسران عارف و خراباتی آنرا نماد پیر و عشق الهی
مفسران فیلسوف و محققین ادبی آنرا نه نماد ، بلکه معشوقه سلیمان ، زنی که اهل شهری به نام "شونم" بود میدانند
Shunem
مفسران رند هم آنرا تبلور عشق آسمانی در یک عشق زمینی میدانند
و ، و ، و
و البته جناب "اومبرتو اکو" با افزودن تیکه
Who was this creature …
که بود این آفریده …
جلوی تعبیر بازی را گرفت😅 و کاملا مشخص و زمینی اش کرد
creature = موجود ، مخلوق ، آفریده
.
"مثل ترانه (برادر جان) که کریس دی برگ از زبان دختر مفهومی را در یک دوراهی آشکار میکند : مرد(زمینی) و قدیس(آسمانی)"
.
هنر اومبرتو اکو در این است که چطور توانسته با الهام از متن سلیمان مقصود خود را در متن خودش پنهان کند
.
اولین کارش جابجایی زمان روایت است یعنی
زمان حال گویی متن سلیمان را به گذشته گویی خودش میبرد
Who is she? → Who was she?
تا بتواند واژه دوپهلوی خود را وارد جمله کند
کدام واژه بله
🌹Rose
حالا به انجام دومین کارش توجه کنید
جمله سلیمان
terrible as an army poised for battle?
در مقابل جمله اومبرتو اکو
and terrible as an army with banners?
.
این دو جمله ممکن است شبیه باشند ولی یکی بیشتر حالت تهاجمی و جنگی دارد و دیگری تأکید بر شکوه و عظمت ظاهری
بله اینجاست که خار گل رُز در جمله اومبرتو اکو نمایان میشود
و زیباشناسی "صبح و ماه و خورشید" در جمله ی سلیمان
.
باز در تایید تحلیلم باید اضافه کنم که ما در هیچ کجای کتاب و فیلم عنوان فیلم و کتاب را مشاهد نمیکنیم تا
آخرین جملهی کتاب و فیلم که نقل قولی میباشد از راهب قرن دوازدهمی "برنارد کلونی" به لاتین
« Stat rosa pristina nomine, nomina nuda tenemus »
از آن گل رُز قدیمی فقط نامی باقی مانده ، ما فقط نام های خالی را در اختیار داریم
(مفهوم: از خودشان چیزی باقی نمانده است جز نامی)
.
که منظور خاص نقل قول کننده لحظه باشکوهی از زندگیش میباشد که از حضور آن دختر شکل گرفت که اکنون جز یادی ازش باقی نمانده
هر چند نام دختر را هرگز نفهمید اما او را به گل رُز تشبیه کرده است که برایش مانده
پس میشود تا حدود زیادی قبول کرد که واژه
Rose
در آن سکانس کاربردی دو منظوره داشته
.
باید نکته ای را اضافه کنم که شاید بیربط جلوه کند
جناب آقای "اومبرتو اکو" در رابطه با واژه گل رُز گفته
رُز نمادی است که آنقدر معنای غنی دارد که دیگر هیچ معنایی برایش نمانده
چنین تعبیری فقط در مواردی به کار میرود که نهایت ارادت به حد پرستش رسیده باشد
مثلا بعضی ها در مورد وطن
یا دیگران در مورد پیر و استادشان
و یا دیگران وقتی میخواهند مفهوم خدا یا مفهوم عشق را شرح و توضیح دهند و و و
و اگر بدانیم "اکو" زمانی که تحصیلات دانشگاهی خود را انجام میداد اعتقاد به خدا را کنار گذاشته و کلیسای کاتولیک را ترک کرده
شاید پس پرده عنوان کتاب و فیلم هم برایمان آشکار تر شود به گونه ای که از عنوان "نام گل رُز" ، "به نام گل رُز" هم وزن با "به نام خدا" حاصل شود
.
به نظر من "اکو" برای آنکه در فروش کتابش خللی ایجاد نشود اعترافی همچون محبوسان ترسان از شکنجه میکند که مفهومش این است "نام کتابش را سرسری انتخاب کرده"
و قصدی جز انتخاب نامی بی طرفانه نداشته به گونه ای که هر کس بتواند تعبیر خود را داشته باشد
اما از کل داستان کتاب و جمله های پایانی مشخص است که بی طرفی در کار نبوده بلکه آن دختر تنها معبود و عشق ش شده آنهم در زمین چنانکه سیمایی واضح تر از سیمای او در ذهن ندارد
پس نویسنده کتاب چارهای ندارد جز آنکه نام کتاب را جوری به او ربط دهد اما همچون دوران باستان هوس کرده آنرا در هزارتو ی رمز و نشانه مخفی کند
.
در آخر با تیکه ای از شعر سهراب سپری تحلیلم را پایان میدهم
…قبلهام یک گلسرخ…
…کار ما نیست شناسایی راز گلسرخ
کار ما شاید این است که در افسون گلسرخ شناور باشیم…
END
.
