#seuthopolis

Bergama’da Allianoi, Fırat’ta Zeugma antik kentlerinin baraj inşaatları nedeniyle sular altında kalışını acı ve çaresizlik içinde izlemiştik. Dicle’de Hasankeyf’i de aynı son bekliyor galiba.

Biz kültürel ve tarihsel değerlerimizi birer birer gömerken, komşumuz Bulgaristan yıllar önce baraj gölü suları altında kalan bir antik kenti gün yüzüne çıkarmaya hazırlanıyor: Seuthopolis

  Seuthopolis (Grekçe: Σευθόπολις), Trakya kralı III. Seuthes tarafından kurulmuş olan helenistik yapılı bir kenttir. Odris Krallığı'na başkentlik yapmış olan kentin MÖ 323 – MÖ 315 yılları arasında kurulduğu düşünülmektedir.Daha önceki bir yerleşim yerinin üzerine kurulmuş olan Seuthopolis'in kalıntıları Bulgaristan'ın Stara Zagora iline bağlı Kazanlık'ta bulunan Koprinka Barajı'nın dibinde bulunmaktadır. Kent, Trakya'da Yunanlılar dışında bir ulus tarafından kurulmuş olan tek kayda değer yapı olmasına karşın Antik Yunan planına göre tasarlanmıştır.

Seuthopolis gerçek bir polisten çok Seuthes ve kraliyet ailesinin oturduğu yer olarak görülmüştür. Saray, Kabiri olarak adlandırılan Semadirek tanrılarının tapınağı olarak da kullanılmıştır. Boş alanların hemen tümünün resmi yapılarla kaplı olduğu kentin yerleşimcileri kırsal alanda yaşayan Trakyalı ve Yunan topluluklardı. Kent M.Ö. 281'de Keltler tarafından yağmalanmıştır.

  Seuthes'in sarayının aynı zamanda tapınak olarak kullanılması kralın ruhani özelliklerinin bulunduğunu göstermektedir. Kabiri tapınağının ortasında yer alan fırın sunağı, bu tanrı öbeğinin ateş, metalürji ve demirci-tanrı Hephaistos'la olan ilişkisini ortaya koymaktadır.

Kentte bir bölümü tümülüsle kaplı kubbeli mezarlar da yer almıştır. Ülkenin önde gelenleri atlarıyla birlikte bu mezarlara gömülürken daha az tanınan kişilerin naaşları yakılmaktaydı.

  Kentin kalıntıları 1948 yılında yapımına başlanan Georgi Dimitrov (daha sonra Koprinka) Barajı için gerçekleştirilen kazılarda bulunmuştur. Ne var ki, baraj yapımına ara verilmemiş ve Seuthopolis sular altında kalmıştır.

  Bulgar mimar Zheko Tilev 2005 yılında Seuthopolis'i su yüzüne çıkarmak, korumak ve yeniden inşa etmek amacıyla bir proje hazırlamıştır.

2006 Mayıs’ında Sofya’da Dünya Mimarlık Trienali yapıldı. 22 ülkeden 152 mimar projeleriyle yarışmaya katıldı. Pierre Andre Dufetel (Fransa), Manfredi Nicoletti (İtalya), Yury Platonov (Rusya), Georgi Stoilov (Bulgaristan), Kiyonori Kikutake (Japonya), Jan Hoogstad (Hollanda) ve Ahmet Vefik Alp’ten (Türkiye) oluşan uluslararası jüri, Fransa, Malta ve Bulgaristan’dan gelen 3 projeye ‘büyük ödül’ verdi.

  Bulgar Prof. Mimar Zheco Tilev, UNESCO Büyük Ödülü’nü ‘Seuthopolis’ projesi ile kazandı. Burada amaç; suyun altında kalan antik kentin etrafına bir yeni dairesel baraj yapmak ve içindeki suyu boşaltarak, antik kenti kurutmaktır.

Kentin UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınması ve dünya turizminin hizmetine açılmasını öngören proje, sular altında kalan kentin bir duvarla çevrilmesini önermiştir. Alana botlar yardımıyla ulaşılacak ve 420 metre çapındaki yuvarlak duvar ziyaretçilerin kenti 20 metre yukarıdan izlemesine olanak tanıyacaktır. Kentte "asma bahçeleri", cam asansörler, iskele, kafe ve restoranlar, mağazalar, atölye gibi bölümler de bulunacaktı. Alanın gece aydınlatmasına sahip olması da öngörülmüştür.

The uncovering and exhibiting of Seuthopolis by architect Zheko Tilev, 2005.

Seuthopolis, the city of the Thracian king Seuthes the IIIrd, and the capital of the ancient state of Odrissia, (end of IV c. BC.) was discovered and explored in 1948 - 1954 during the construction of the Koprinca dam. Unfortunately, after the dam was filled with water the first and the best preserved Thracian city in modern Bulgaria remained on the bottom of the artificial lake. This mistake, from the times of historical and national nihilism, can be corrected today and Seuthopolis can be returned into the treasure house of world cultural heritage.

Seuthopolis 

[2]