De ‘overlees’ van lange artikelen
Vorige week stond er een artikel in de Next after Next over het fenomeen 'overlees'. Wat vindt jij? Hou jij van korte teksten met veel afbeeldingen of zoek je toch liever meer diepgang?
Nu vorige week ook het tabloidformaat bij een deel van de regionale pers heeft toegeslagen, is naar ik verwacht en aanneem ook het moment dat NRC Handelsblad over zal gaan op dit handzamer formaat weer dichterbij gekomen. Mijn vraag is om in de laatste periode dat het vertrouwde Zaterdags Bijvoegsel nog op het klassieke formaat zal verschijnen, het voorpagina-artikel daarvan niet stelselmatig in twee delen te knippen, namelijk het eerste deel op de voorpagina en het tweede deel op pagina twee.
Het betekent een irritante onderbreking van een reportage waar je net lekker ingekomen bent (onder andere door gerommel bij het omslaan en het weer in grip – letterlijk en figuurlijk – krijgen van de krant). Volgens mij hoort een artikel, met uitzondering van berichten op de voorpagina, op één pagina en zeker niet structureel onderbroken te worden. Iets minder ruimte voor de illustraties en de (vaak prachtige opmaak) lijkt me geen écht bezwaar. In de naoorlogse jaren (tot in de jaren zestig) drukte De Groene Amsterdammer in de rechter onderhoek van zijn voorpagina altijd de tekst af: ‘Ga mee, naar pagina twee!’, niet halverwege een artikel maar wel als uitnodiging om met de rest van de betreffende aflevering het weekend in te duiken. En ik blijf dat een prettige benadering van de lezer vinden. Kees Canters Zwolle
De lezer duidt op een fenomeen waar wij inderdaad mee worstelen: de ‘overlees’. Het liefst voorkomen we die, ook op de voorpagina van de krant, want je raakt bij het overlezen helaas lezers kwijt. Maar we kunnen er niet altijd onderuit. Net als op de voorpagina van de krant, komt doorgaans op de eerste pagina van het Zaterdags Bijvoegsel het journalistiek belangwekkendste artikel. Maar op die pagina van de bijlage is minder plaats, omdat er bovenin een balk met aankondigingen staat met wat er in de rest van het bijvoegsel te vinden is. Voor het belangwekkendste artikel is dus minder plaats op de één dan bijvoorbeeld op pagina drie. Dat scheelt snel 1/5 tot 1/4 pagina. Paradox en dilemma ineen: zetten we het artikel op de drie, want dan krijgt het onderwerp de lengte die het verdient en heeft het geen overlees? Of toch op de één: hetzij korter (wat zonde is) hetzij met overlees, die inderdaad een onderbreking is? Deze overwegingen zijn slechts enkele van de vele, bij de toedeling van de pagina’s één, de drie, of de vijf – de belangrijkste pagina’s van het Zaterdags Bijvoegsel omdat ze of kleur hebben of rechts liggen of beide. Zo zetten we een ‘één-waardig’ artikel ook graag op de vijf omdat we vinden dat het hele bijvoegsel de moeite waard moet zijn en niet alleen de eerste pagina. De ‘overlees’ is het minst bezwaarlijk als het stuk hoe dan ook dwingt tot verder lezen. Bladzijden van een spannend boek sla je immers ook graag om. Wellicht verdient het daarnaast aanbeveling om, net als Reve in zijn brieven deed, de eerste paar woorden van de volgende pagina al op de vorige te zetten, zodat de lezer makkelijker doorleest omdat hij meer ‘grip’ houdt – figuurlijk dan. De overlees van het Zaterdags Bijvoegsel geeft, tot slot, ook structuur aan pagina twee, waar doorgaans een driekwart artikel staat, plus een kolom brieven. Of wij met NRC Handelsblad ook overstappen op het tabloid-formaat is een hoofdstuk apart, waar we binnenkort op terug zullen komen. Birgit Donker Hoofdredacteur
