#lenfositler

“Skarlasan alopesi” olarak da adlandırılan sikatrisyel alopesi, kılların uzadığı derinin parçası olan kıl foliküllerini yok eden nadir görülen bir hastalık türüdür. Foliküller skar dokusu ile değiştirilerek kalıcı saç dökülmesine neden olur.

Kısaca Sikatrisyel Alopesi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Sikatrisyel alopesiden kaybedilen saçlar geri gelmez. • Sikatrisyel alopesi nadir görülür ve…

                                         Savunma Sistemleri

Savunma sistemimizin bir başkaharika elemanı da dalaktır. Dalak, kırmızı ve beyaz kısım olmak üzere iki bölümden oluşur. Beyaz kısımda üretilen genç lenfositler, önce kırmızı kısma göç ederler ve buradan da kan dolaşımına katılırlar. Koyu kırmızı renkte ve midenin yanında olan bu organın yaptığı işlemler, detaylı olarak incelendiğinde, olağandışı bir manzarayla karşı karşıya kalınır. Onu böylesine harika ve olağandışı yapan; oldukça zor ve karmaşık olan görevleridir. Dalağın; hücre ve fagositoz yapımı, alyuvar depolama ve bağışıklık yapı-mına katkıda bulunma gibi çok önemli, önemli olduğu kadar da zor görevleri vardır. Ana rahmindeki bebekte var olan kemik iliği, kan hücrelerini üretme görevini tam olarak yapamaz. Kemik iliği bu görevi ancak doğumdan sonra yerine getirmeye başlar. Bu aşamada dalak devreye girer ve sorumluluk alır. Vücudun alyuvar, trombosit ve granülositlere ihtiyacı olduğunu anlayan dalak, kendi görevi olan lenfosit üretiminin yanında bir de bu hücrelerin üretimine başlar. Dalakta bol miktarda makrofaj (temizlikçi hücreler) vardır. Bunlar, dalağa gelen kanda bulunan yaşlanmış, bozulmuş alyuvarları ve bir takım bozuk kan hücreleri ile kandaki bazı maddeleri fagosite ederler yani, yutup sindirirler. 

                    Tve NK (doğal öldürücü) lenfositleri

Bazı lenfositler, kemik iliğinde üretildikten sonra timüse doğru yolculuk ederler ve burada bir nevi eğitim görürler. Yaklaşık üç hafta süren bir eğitimden geçen T hücreleri, daha sonra dalağa, lenf bezlerine ve bağırsaklardaki dokulara göç ederek görev zamanlarını beklerler. Burada çoğalıp, olgunlaşan lenfositler biraz daha farklıdır. Timüste olgunlaşan bu hücreler, katil (doğal öldürücü) baskılayıcı ve yardımcı T hücreleri olmak üzere iki farklı türde gelişirler. Doğal Öldürücü (NK) Hücreler doğal bağışıklığın bir parçası sayılırlar ve konağın Tümörlere ve virüslerle enfekte olmuş hücrelere karşı savunmasında en büyük rolü oynarlar. Doğal öldürücü hücreler, interferonlar denen sitokinlere yanıt olarak işlevsel konuma gelirler. 

İşlevsel doğal öldürücü hücreler sitotoksik granüller salgılayarak hedef hücreleri öldürürler.

T hücreleri, B hücrelerine kıyasla çok daha karmaşık bir yoldan geçerek görevlerine başlayabilecek hale gelirler. B hücreleri gibi onlar da başlangıçta basit birer hücredir. Bu basit hücreler T hücresi olabilmek için oldukça zorlu elemelerden geçerler. İlk elemede hücrenin, düşmanı tanıyıp tanıyamadığı kontrol edilir. Hücreler düşmanı, yüzeylerinde bulunan MHC (Major Histocompatibility Complex), yani antijeni bir dizi kimyasal işlemden geçirip T hücrelerine sunan molekül, sayesinde tanırlar. Sonuçta düşmanı tanıyabilen hücreler hayatta kalabilirler. Ancak düşmanı çok iyi tanıyabilmek, T hücrelerinin hayatta kalabilmesi için tek başına yeterli değildir. Bu hücrelerin ayrıca vücuda zarar vermeyecek maddeleri ve vücudun kendisine ait olan dokularını da iyi tanımaları gerekir. Bu şart korunma, savunma ve bağışıklık sistemlerinin olmazsa olmazlarındandır. Aksi takdirde aslında zararsız olan maddelere karşı gereksiz bir savaşa girilir ki bu da bedenin zarar görmesiyle sonuçlanır. T hücreleri için sınav henüz bitmemiştir. T hücresi adaylarının bazıları diğer hücrelerden aldıkları sinyaller sonucu kendi yaşamlarına son verirler. 

                                     Bağışıklık Sistemleri Alternatifleri

Yapay olarak edinilmiş bağışıklık sistemi olarak tanımlanan ikinci bağışıklık sistemi klasik molekülleri (örn. antikorlar ve T hücre reseptörleri), sadece gerçek çenelilerde bulunmasına karşın, farklı birlenfosit benzeri molekül yılan balığı ve Myxine cinsi gibi ilkel omurgasızlarda da keşfedilmiştir. Bu hayvanlar, çeneli omurgalılardaki antijen reseptörlerine benzeyen sadece bir ya da iki gen tarafından üretilen, çeşitli lenfosit reseptörü (VLRler) olarak adlandırılan moleküllerinin geniş bir dizisine sahiptirler. Bu moleküllerin patojenik antijenleri, antikorlara benzer yollarla ve aynı özgüllükte bağladığına inanılır. Evrim teorisine göre gerçek çenelilerin gelişkin; yılan balığı, myxine cinsi omurgasızların ilkel canlı sayıldıklarını hatırlatalım. Evrimleşmiş (gelişkin) canlılarda bulunan evrim sonucu oluştuğu varsayılan bir molekülün ilkel canlılarda bulunması evrim öngörüleriyle tamamen ters düşer ve bağışıklık sisteminin bir bütün olduğunu kanıtlar. Aktif bağışıklık ve bağışıklık belleği: Uzun süreli aktif bellek enfeksiyon sonrası B ve T hücrelerinin etkinleştirilmesine gerek duyar. Aktif bağışıklık ayrıca yapay olarak aşılamayla da sağlanabilir. Aşılamanın (bağışıklama) arkasında yatan temel kural, patojenden gelen bir antijenle bağışıklık sistemini uyarmak ve bu patojen karşısında özgül bağışıklığı ev sahibinde hastalığa neden olmadan geliştirmektir. Bu, önceden planlanmış bağışıklık yanıtı başarılıdır çünkü bağışıklık sisteminin doğal özgüllüğünü kullanır. İnsan popülasyonun ölüm nedenlerinden önde gelen nedenlerden enfeksiyon hastalıklarında, bağışıklık sisteminin insanlıkla gelişiminden beri en etkili uygulamayı aşılama sunmaktadır. Çoğu viral aşı yaşayan zayıflatılmış virüslerden elde edilirken, bakteriyal aşılar mikroorganizmaların zararsız toksinlerini de içeren aselüler (hücresiz) bileşenlerine dayanır. Bazı antijenler aselüler aşlılardan elde edildiklerinden beri edinilmiş yanıtın çok güçlü olmasına neden olmadıklarından beri, bazı bakteriyal aşılar bağışıklığı yükselten ve doğuştan gelen bağışıklığın antijen sunan hücrelerini etkinleştiren ek yardımcılar da taşımaktadırlar. Görüleceği gibi aşılama yoluyla bağışıklık kazanmanın temeli canlılarda bulunan bağışıklık sisteminin bir uyarıcıyla uyarılması ve harekete geçirilmesidir. Eğer bu sistem başlangıçta (var edilişte) yoksa böyle bir sistemin çalışması mümkün değildir. * * * * B ve T hücreleri etkinleştirilip, kendilerini eşlemeye başladıklarında, ürünlerinin bazıları uzun-yaşamlı bellek hücreleri haline gelir. Bir hayvanın hayatı boyunca bu bellek hücreleri her özgül saldıran patojeni hatırlayabilir ve eğer patojen tekrar saldırırsa daha güçlü bir yanıtı sergileyebilir. Bu kazanılmıştır çünkü canlının hayatı boyunca bu patojenlerle enfeksiyonlara uyum sağlama devam eder ve bağışıklık sistemi gelecek saldırılar için kendini hazırlar. Bağışıklık belleği, aktif veya pasif şekillerde görülebilir. Pasif bellek yeni doğanların mikroplarla daha önce tecrübesi olmamıştır ve enfeksiyonla hasarlanmaları kısmen mümkündür. Pasif bağışıklığın bazı tabakaları anne tarafından sağlanır. Gebelik sırasında, IgG olarak adlandırılan antikorların bir kısmı anneden bebeğe plesanta yoluyla geçer ve böylece insan bebekleri doğduklarında bile annelerininki kadar aynı düzeyde antijen özgüllüğüne ve antikorların büyük kısmına sahiplerdir. (Embriyodan insana bölümüne bakınız) Göğüs sütü ayrıca yeni doğanın sindirim sistemine de geçen antikorları içerir ve yeni doğan kendi antikorlarını sentezleyinceye kadar bebeği bakteriyal enfeksiyonlardan korur. Bu pasif bağışıklıktır çünkü fetüs aslında hiç bellek hücresi ya da antikor üretemez, onları sadece ödünç alır. Bu pasif bağışıklık genellikle kısa sürelidir, bir kaç gün ila bir kaç ay sürer. Tıpta, koruyucu pasif bağışıklık ayrıca, bir canlıdan diğerine antikor zengini serum verilerek yapay olarak sağlanabilir.