#ledinhkinh

#DongTam

#LeDinhKinh

Đồng Tâm, Hương Cảng và tự do báo chí

[góc nhìn của sinh viên báo chí và tổng hợp những link quan trọng về vụ án Đồng Tâm]

Chỉ số tự do báo chí của Việt Nam năm 2019 là 74,93 điểm, xếp thứ 176/180 nước được khảo sát bởi tổ chức Phóng viên không biên giới. Tuy nhiên một số người làm báo phục vụ nhà nước lại cho rằng Việt Nam là một nước có tự do báo chí hàng đầu thế giới. Lập luận của họ đưa ra là chúng ta "tự do trong khuôn khổ pháp luật". Vậy khuôn phổ pháp luật đó là gì, do ai đặt ra, phục vụ và bảo vệ ai?

Cách mạng Hương Cảng (Hongkong) và sức mạnh của báo chí tự do

Hơn nửa năm qua, cứ đều đặn chủ nhật hàng tuần thì người Hương Cảng lại xuống đường tranh đấu cho tự do, dân chủ và nhân quyền của họ. Cả thế giới được dịp ngắm nhìn và ngưỡng mộ họ. Chính quyền Đài Loan thậm chí lắp sẵn màn hình lớn ở quảng trường để chiếu trực tiếp cho người dân xem tận mắt sự dã man, tàn bạo của cường quyền Trung Cộng. Trong quá trình vận động tranh cử tổng thống nhiệm kỳ 2, bà Thái Anh Văn đã tận dụng rất tốt cơ hội này để chứng minh cho người dân thấy sự đúng đắn trong chính sách cứng rắn của mình với chủ quyền quốc gia trước hiểm hoạ thôn tính của cộng quyền.

Thử tìm lại những video, hình ảnh trong những đợt biểu tình tại Hương Cảng, chúng ta dễ dàng nhìn thấy bên cạnh người cảnh sát đánh đập dã man sinh viên luôn có những nhà báo, phóng viên tác nghiệp một cách tự do. Đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền trong thời đại này thì không thể thiếu truyền thông, và truyền thông phải độc lập với chính quyền. Hương Cảng có điều đó. Hương Cảng đã cho cả thế giới thấy rằng tự do vô cùng quan trọng, họ thà mất tất cả nhưng nhất định phải bảo vệ quyền tự chủ của mình.

Nhiều nơi khác cũng bị Trung Cộng đàn áp dã man không kém như Tây Tạng, Tân Cương, Nội Mông hay cả người Hán cũng sống không yên chết không xong với cường quyền. Hàng triệu người Duy Ngô Nhĩ bị đưa vào trại cải tạo, hàng ngàn sinh viên bỏ mạng tại Thiên An Môn. Tất cả đều là những bài học xương máu với chính sách bá quyền của Trung cộng. Nhưng chúng ta chỉ tận mắt nhìn thấy bạo lực khi cộng sản Trung Quốc đàn áp người xứ Cảng Thơm. Vì Hương Cảng có báo chí độc lập.

Sức mạnh của báo chí Việt Nam thời thuộc địa Pháp 100 năm trước

Thử nhìn lại một vụ án tương tự từng xảy ra tại Việt Nam cách đây 100 năm để thấy rõ tác động của báo chí và truyền thông độc lập: vụ đồng Nọc Nạng.

Năm 1928, ngay sau khi xảy ra vụ án, báo chí Sài Gòn lập tức vào cuộc, phóng viên xuống tận nơi điều tra, họ đua nhau phản ánh về Nọc Nạng. Báo chí đã tạo ra dư luận từ mọi thành phần xã hội, kể cả thực dân Pháp, đều đứng về phía những người nông dân mất đất. Họ chịu bất công quá lộ liễu, không khác gì Đồng Tâm bây giờ.

Thời đó, phóng viên Lê Trung Nghĩa (báo tiếng Pháp La Tribune Indochinoise ) đã nhờ hai luật sư Tricon và Zévacon biện hộ cho gia đình Biện Toại. Tại tòa, tất cả báo chí Sài Gòn đều có mặt. Tòa Đại hình Cần Thơ (với chánh án là De Rozario, công tố viên là Moreau, các luật sư biện hộ miễn phí cho bị hại cũng đều là người Pháp) đã tuyên thắng cho nông dân Việt Nam. Nhà nước Việt Nam đã xây dựng vụ án này thanh phim để phục vụ mục đích tuyên truyền, phản đối sự tàn ác của chế độ thực dân thời đó. Phim truyền hình Đất Phương Nam, năm 1997, đề cập đến vụ án Nọc Nạng trong tập 9.

Có thể nói chính báo chí độc lập đã góp phần định hướng dư luận xã hội đứng về phía sự thật. Chẳng người lương thiện nào muốn đứng về phía dối trá, bạo lực, cường quyền. Vụ án Nọc Nạng cho thấy báo chí độc lập đã góp phần thúc đẩy các phong trào yêu nước, chống bạo quyền phát triển mạnh mẽ hơn.

Đồng Tâm và nền báo chí không đứng về phía chính nghĩa

Có một điều mà bất cứ người học báo nào tại Việt Nam đều cũng phải biết, rằng "báo chí là công cụ tuyên truyền của đảng và nhà nước; báo chí phải tuyệt đối trung thành, bảo vệ và phục vụ chế độ". Khá rắc rối khi mà báo chí cách mạng luôn cho rằng thông tin mà họ phản ánh phải luôn trung thực khách quan nhưng lại phải đảm bảo tuân thủ đường lối, chủ trương của đảng và nhà nước. Trong trường hợp chủ trương của đảng và nhà nước không đúng thì sao?

Có rất nhiều bài viết phân tích rất rõ vụ án Đồng Tâm và cái chết oan ức của những nạn nhân ở đây. Rất nhiều video, tài liệu, thông tin có thể dễ đang tìm được trên các trang mạng (đính kèm ở cuối bài viết). Nhưng vẫn có rất nhiều người chỉ tin vào thông tin từ báo đảng, những bài báo đó có lẽ không cần dẫn lại. Những thông tin đó thì báo đài ta cũng chỉ được phép đưa lại từ thông cáo của Bộ Công an.

Ngoài ra, nhà nước Việt Nam đã bác bỏ yêu cầu của báo chí quốc tế về việc cho phép họ tiếp cận Đồng Tâm. Chẳng những không cho báo chí tiếp cận Đồng Tâm, cơ quan chức năng cũng không để báo chí trực tiếp tiếp cận gia đình của 3 chiến sĩ công an đã hi sinh. Mặc dù 3 chiến sĩ này đã được Tổng bí thư - Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng truy tặng Huân chương Chiến công hạng nhất.

Đã vậy, công an còn hăm doạ những người yêu công lý và sự thật bằng cách bắt giam những người lên tiếng phản ánh về vụ án trong mấy ngày qua. Luật sư tham gia bảo vệ những người dân cũng bị chặn đường doạ bắt. Ngoài việc tung tin lũng đoạn sự thật, xuyên tạc hình ảnh người đảng viên 50 năm tuổi đảng, trung thành với lý tưởng cách mạng (ông Lê Đình Kình), Bộ Thông tin và Truyền thông thậm chí còn gọi điện cho đại diện Facebook yêu cầu gỡ bỏ những bài viết trái chiều về Đồng Tâm.

Tuy nhiên, trong thời đại mà truyền thông phát triển, len lõi đến từng ngóc ngách của xã hội thì việc định hướng dư luận, cấm đoán quyền tự do thông tin của người dân là không thể. Mọi thông tin chúng ta có được hiện nay đều đến từ gia đình cụ Lê Đình Kình và người dân Đồng Tâm thông qua mạng xã hội facebook. Và tất cả các thông tin đó đều cho thấy rằng kẻ xuyên tạc sự thật ở đây chính là đảng cộng sản và nhà nước do đảng này quản lý.

Lối thoát nào cho quyền lực thứ tư?

Đồng Tâm giúp chúng ta rút ra nhiều bài học cho nhiều ngành nghề trong xã hội. Mỗi ngành nghề lại cần phải đưa ra rất nhiều so sánh dựa trên những hệ qui chiếu khác nhau để đánh giá, đo lường. Những quan điểm trái chiều trên những hệ qui chiếu khác nhau đôi khi lại trở thành mâu thuẫn, nhưng Mác dạy "mâu thuẫn là nguồi gốc của sự phát triển".

Theo Hiến pháp thì Việt Nam chỉ có một đảng được quyền lãnh đạo (không có mâu thuẫn), Quốc hội thì không được minh bạch tranh cử, bầu cử mà phải được đảng chỉ định; luật pháp, hiến pháp cũng chưa một lần được người dân phúc quyết; tam nguyên quyền lực thì bị bị độc quyền kiểm soát bởi đảng cộng sản. Quyền lực thứ tư thuộc về báo chí cũng bị một đảng thao túng. Đến thời điểm này, những người có nhận thức đã không thể dùng từ "chính thống" để nói về báo chí bị kiểm soát bởi cộng quyền. Thay vào đó là báo chí cách mạng, báo chí nhà nước để nói về những người làm báo theo chỉ đạo của hệ thống cầm quyền.

Người làm báo phải biết nhận diện sự thật, đối diện sự thật và phải đưa được sự thật đến với công chúng, bằng cách này hay cách khác. Nếu được yêu cầu tung tin giả, thì vẫn còn hai sự lựa chọn là không đưa, hoặc sử dụng ngôn ngữ báo chí sao cho người đọc nhận diện ngay là tin giả, viết theo chỉ đạo. Đó chính là cách để xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai lâu dài của nền báo chí trung thực, minh bạch và tự do.

______

Quan điểm của người viết về những vụ án như Thủ Thiêm, Lộc Hưng, Tiên Lãng, Cồn Châu, Vũ Thư, Đồng Tâm là như nhau và trước sau như một. Nó nằm ở câu nói của luật sư Tricon trong phiên toà vụ án Nọc Nạng: "Bốn người này đã chết, vì họ tưởng rằng có thể tự lực gìn giữ phần đất ruộng mà họ đã từng rưới mồ hôi và máu của họ lên đó".

Nọc Nạng được thực dân Pháp bảo vệ, Hương Cảng được thực dân Anh bảo vệ, còn cộng sản thì bảo vệ ai, bảo vệ cái gì ngoài quyền lợi của họ?

_____

Dẫn lại một số đường link có thể tham khảo để hiểu thêm về vụ án tại Đồng Tâm mấy ngày qua.

Người dân thực hiện video trước khi cảnh sát tiến vào Đồng Tâm:

https://fbwat.ch/1i4e2b1S8feNGuxY

Trực tiếp cảnh cảnh sát tiến vào Đồng Tâm và xả súng vào nhà dân:

https://www.facebook.com/641463826338241/videos/602459523900481/

Cơ quan chức năng phá sóng điện thoại, internet tại Đồng Tâm để hạn chế thông tin đàn áp bị lan ra ngoài:

https://m.youtube.com/watch?v=qW9imga61qY

Con gái ông Lê Đình Kình kể lại về cái chết của cha mình:

https://www.facebook.com/RFAVietnam/videos/624263828319854/

Vợ ông Kình khóc thương chồng:

https://www.facebook.com/lavietdung/videos/10157994902042328/

Nhận định của pháp y:

https://www.facebook.com/100006434870302/posts/3152946324929832/?d=n

Bài viết mô tả khung cảnh đám tang ông Lê Đình Kình trên VOA:

https://www.voatiengviet.com/a/dam-tang-ong-kinh-bi-giam-sat-chat-vo-ong-cao-buoc-canh-sat-tra-tan/5243240.html

Hiện trường nơi 2 cảnh sát tử vong:

https://www.facebook.com/100005094704754/posts/1386659091513901/

Kế hoạch 15 ngày quyết thắng:

https://www.google.com.vn/amp/s/www.voatiengviet.com/amp/5238526.html

Bảng câu hỏi phỏng vấn của nhà báo Phạm Đoan Trang gửi Bộ Trưởng Bộ Công an Tô Lâm:

https://www.facebook.com/641613321/posts/10158214504968322/?d=n

Một số nghi vấn của người dùng fb tại VN:

https://www.facebook.com/100004456304777/posts/1452073551617841/?d=n

''Vụ Đồng Tâm'': Một tiền lệ ''hết sức nguy hiểm'' cho Việt Nam, bài phỏng vấn GS Hoàng Dũng do RFI thực hiện:

https://www.google.com.vn/amp/s/amp.rfi.fr/vi/vi%25E1%25BB%2587t-nam/20200112-v%25E1%25BB%25A5-%25C4%2591%25E1%25BB%2593ng-t%25C3%25A2m-m%25E1%25BB%2599t-ti%25E1%25BB%2581n-l%25E1%25BB%2587-h%25E1%25BA%25BFt-s%25E1%25BB%25A9c-nguy-hi%25E1%25BB%2583m-cho-vi%25E1%25BB%2587t-nam

Ai chỉ đạo vụ Đồng Tâm:

https://www.facebook.com/100004289162781/posts/1606652616154362/?d=n

___