#kowledge

โรคกรดไหลย้อน GERD (Gastroesophageal reflux disease)

มนุษย์เรานั้นเป็นได้สารพัดโรค เกิดขึ้นได้กับทุกอวัยวะ ทุกเพศและทุกวัย นอกจากโรคเสื่อมถอย (Degenerative Diseases)ที่มนุษย์เราป่วยมากที่สุดแล้ว เช่นโรคหลอดเลือด โรคมะเร็ง โรคเบาหวาน ยังมีโรคตามยุคสมัยที่คนเป็นกันมากขึ้นในขณะนี้อีกหลายโรคเช่นโรคปวดเมื่อยกล้ามเนื้อจากการนั่งทำงาน ดูจอคอมพิวเตอร์ เล่นสมาทโฟนเป็นเวลานาน โรคเครียด จากภาวะต่างๆทั้งเรื่องครอบครัว เศรษฐกิจ การเมือง เป็นต้น

  มีอีกหนึ่งโรคที่ผมสังเกตุว่ามีคนเป็นกันมากขึ้น จากการตรวจรักษาผู้ป่วยที่โรงพยาบาลและที่คลินิกในช่วงหลายปีหลัง พบว่าผู้ป่วยกลุ่มนี้มักมาหาผมด้วยอาการ จุกในลำคอ กลืนน้ำลายแล้วเหมือนมีอะไรขวางอยู่ในลำคอ ไม่รู้ว่าจะเป็นเนื้องอกในคอหรือเปล่า ในรายที่กังวลมากๆจะคิดสงสัยว่าตนเองคงจะเป็นโรคมะเร็ง พอเจออาการผู้ป่วยอย่างนี้ สำหรับหมอหู คอ จมูก ตรวจผู้ป่วยทันทีโดยไม่ต้องไปซักประวัติอะไรมากมาย ให้ผู้ป่วยอ้าปากและแลบลิ้นยาวๆ จับลิ้นผู้ป่วยไว้ หยิบกระจกเงาอันเล็กๆส่องเข้าไปในคอให้เห็นกล่องเสียง และบริเวณรูเปิดของหลอดอาหาร ถ้าพบว่ามีการอักเสบ บวมแดง ฟันธงทันทีว่าเป็นโรค “กรดไหลย้อน”ไม่ใช่โรคเนื้องอกหรือโรคมะเร็งอย่างที่ผู้ป่วยเข้าใจ

โรคกรดไหลย้อน GERD (Gastroesophageal reflux disease)

คือภาวะที่มีกรดหรือน้ำย่อยในกระเพาะอาหาร ไหลย้อนขึ้นมาบริเวณหลอดอาหาร ซึ่งหลอดอาหารเป็นอวัยวะที่ไม่ทนต่อกรด จึงทำให้เกิดการอักเสบของหลอดอาหาร ซึ่งโดยปกติ หลอดอาหารจะมีการบีบตัวไล่อาหารลงด้านล่างและมีหูรูดทำหน้าที่ป้องกันการไหลย้อนของน้ำย่อย กรด หรืออาหาร ไม่ให้ไหลย้อนขึ้นมาบริเวณหลอดอาหาร สาเหตุมักเกิดจากความผิดปกติของหูรูดหลอดอาหาร หรือความผิดปกติในการบีบตัวของหลอดอาหาร หรือมีปัจจัยเสริมอื่นๆอีกเช่นกินเสร็จอิ่มๆ หรือกินอาหารเสร็จยังไม่ถึง 3ชั่วโมงแล้วนอน สูบบุหรี่ ดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอลล์ ดื่มน้ำอัดลม หรือรับประทานอาหารประเภท ของทอด ของมัน หรืออาหารที่มีรสเปรี้ยวจัด เผ็ดจัด เป็นประจำ ตรวจพบได้ประมาณ 1 ใน 5 คน พบได้มากในคนอ้วน คนสูบบุหรี่ การไหลย้อนของกรด ถ้ามีมาก อาจไหลออกนอกหลอดอาหาร ทำให้เกิดการอักเสบของกล่องเสียง ลำคอ หรือปอด ซึ่งหากละเลยไม่ไปพบแพทย์เพื่อทำการรักษา อาจเป็นเรื้อรังกลายเป็นมะเร็งหลอดอาหารได้

ภาวะของโรคกรดไหลย้อน แบ่งออกเป็น 3 ระดับ

ระดับแรก ผู้ป่วยมีภาวะกรดไหลย้อนบ้างในบางครั้ง เป็นบ้างไม่เป็นบ้าง แล้วก็หายไป

ระดับสอง ผู้ป่วยจะมีอาการกรดไหลย้อนขึ้นมาเฉพาะที่บริเวณหลอดอาหาร

ระดับสาม ผู้ป่วยมีกรดไหลย้อนจากกระเพาะอาหารมาก จนไหลขึ้นไปถึงกล่องเสียง หรือหลอดลม

นอกจากจะมีอาการจุกในลำคอ เหมือนมีอะไรขวางอยู่ในลำคอแล้ว อาจมีอาการปวดแสบปวดร้อนในหน้าอก หรือที่เรียกว่า Heart Burn เนื่องจากกรดไปทำให้หลอดอาหารอักเสบ กลืนอาหารลำบาก ถ้าเป็นมากจะเจ็บคอมากจนอาจจะกลืนอาหารแทบจะไม่ได้ มีอาการเรอเปรี้ยว หรือรู้สึกถึงรสขมของน้ำดี รสเปรี้ยวของกรดในปากหรือลำคอ รายที่เป็นมากจะไอเรื้อรัง เจ็บคอเรื้อรัง เสียงแหบ โดยเฉพาะในตอนเช้า เนื่องจากเวลานอนกรดจะไหลย้อนขึ้นมาได้มาก หรือเป็นโรคปอดอักเสบ ได้

การรักษากรดไหลย้อน

1. ปรับเปลี่ยนนิสัย และการดำเนินชีวิตประจำวัน การรักษาวิธีนี้มีความสำคัญมากโดยจะทำให้ผู้ป่วยมีอาการน้อยลง ป้องกันไม่ให้เกิดอาการ และเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย โดยลดปริมาณกรดในกระเพาะอาหาร และป้องกันไม่ให้กรดไหลย้อนกลับขึ้นไปในระบบทางเดินอาหารและทางเดินหายใจ ส่วนบนมากขึ้น ที่สำคัญการรักษาด้วยวิธีนี้ควรทำอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต แม้ว่าจะมีอาการดีขึ้นหรือหายดีแล้วโดยไม่ต้องรับประทานยาแล้วก็ตาม ควรพยายามลดน้ำหนัก ถ้าน้ำหนักเกิน เนื่องจากภาวะน้ำหนักเกินจะทำให้ความดันในช่องท้องมากขึ้น ทำให้กรดไหลย้อนได้มากขึ้น พยายามหลีกเลี่ยงอย่าให้เครียด และถ้าสูบบุหรี่อยู่ ควรเลิก เพราะความเครียดและการสูบบุหรี่ทำให้เกิดการหลั่งกรดมากขึ้น หลีกเลี่ยงการสวมเสื้อผ้าที่คับเกินไป โดยเฉพาะบริเวณรอบเอว

ปรับนิสัยในการรับประทาน หลังจากรับประทานอาหารทันที พยายามหลีกเลี่ยงการนอนราบ การออกกำลัง ยกของหนัก เอี้ยวหรือก้มตัว หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารมื้อดึก และไม่ควรรับประทานอาหารใด ๆ อย่างน้อยภายในระยะเวลา 3 ชั่วโมงก่อนนอน พยายามรับประทานอาหารที่มีไขมันต่ำ และพยายามหลีกเลี่ยงอาหารที่ปรุงด้วยการทอด อาหารมัน พืชผักบางชนิด เช่น หัวหอม กระเทียม มะเขือเทศ ฟาสต์ฟูด ช็อกโกแลต ถั่ว ลูกอม สะระแหน่ เนย ไข่ นม หรืออาหารที่มีรสจัด เช่น เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด เค็มจัด หวานจัด เป็นต้นรับประทานอาหารปริมาณพอดีในแต่ละมื้อ ไม่ควรรับประทานอาหารมากเกินไป ควรรับประทานอาหารปริมาณทีละน้อย ๆ แต่บ่อยครั้ง หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มบางประเภท เช่น น้ำอัดลม เครื่องดื่มที่ผสมแอลกอฮอล์ เช่น เบียร์ วิสกี้ ไวน์ โดยเฉพาะในตอนเย็น

ปรับนิสัยในการนอน ถ้าจะนอนหลังรับประทานอาหาร ควรรอประมาณ 3-4 ชั่วโมง เวลานอน ควรหนุนหัวเตียงให้สูงขึ้นประมาณ15-25เซ็นติเมตรจากพื้นราบ โดยใช้วัสดุรองขาเตียง เช่น ไม้ อิฐ อย่ายกศีรษะให้สูงขึ้นโดยการใช้หมอนรองศีรษะ เพราะจะทำให้ความดันในช่องท้องเพิ่มมากขึ้น

2.การรักษาโดยใช้ยา ร้อยละ 90 ของผู้ป่วยสามารถควบคุมอาการได้ด้วยยา เช่นยาลดกรด ยาลดการหลั่งกรดเพื่อลดปริมาณกรดในกระเพาะอาหาร หรือเพิ่มการเคลื่อนตัวของระบบทางเดินอาหารในการกำจัดกรด ผู้ป่วยบางรายอาจใช้เวลานานประมาณ 1 – 3 เดือน กว่าที่อาการต่าง ๆ จะดีขึ้น ถ้าอาการไม่ดีขึ้น อาจต้องตรวจเพิ่มเติม เช่นการกลืนแป้งตรวจกระเพาะ การส่องกล้องตรวจกระเพาะ

3.การรักษาด้วยการผ่าตัด ซึ่งรักษาด้วยวิธีนี้น้อยที่สุด ใช้เฉพาะรายที่มีอาการรุนแรง รักษาด้วยยาต่อเนื่องแล้วอาการไม่ดีขึ้น จึงจะทำการรักษาด้วยการผ่าตัดผูกหูรูดกระเพาะอาหารให้รัดตัวแน่นขึ้น เพื่อป้องกันไม่ให้กรดไหลย้อนขึ้นมาอีก

Drip and Drop and drip and drop

The poems never end

To say that life is livable shall surely have an end

To hop and hip and hop and hip

To twist and turn and shout

Do not believe that A.D.D is reason for this thought

No thought that ever was worth thinking had a calm approach

No thought that thought he was relaxing ever had a home

Inside a head of good intend no solace thought came walking

But stomping stamping yelling yonking came the bright one a-knocking

So emulate this one bright thought

This one intent to run and rant the ecstasy of being live

Go buzz around this honey hive

And never ever do forget the joy of having thought of day

For dreams do form and birds will play

Then from the tree the fruit will fall

And down down down the seed will sink