#kibook

Nhà văn lãng mạn, con mèo đen béo ú và bông hồng sa mạc

 Quyển sách đầu tiên của ông mình được đọc (và chắc đa phần các bạn cũng vậy) là “Chuyện con mèo dạy hải âu bay”. Đó là vào một ngày mưa, trời không nặng hạt nhưng cũng đủ ướt mặt đường, Ty dẫn mình vào tiệm sách Hà Nội, nơi mà mình đã dành những năm đầu đại học ở đây, trước khi biết đến Kafka hay Tiki. Rồi sau một hồi tìm kiếm, Ty tặng mình quyển sách thấm đẫm tình mèo này.

Bảy năm sau, cũng vào một ngày mưa, nhưng giờ đã nặng hạt hơn, chắc vì mang theo cả nỗi buồn của sự ra đi. Mình cầm trên tay “Hoa hồng sa mạc”, quyển sách được dịch gần nhất của ông. Đó là một chuỗi những câu chuyện, về tay cướp biển ở cửa sông Elbe đã chết cách đây 600 năm, một người Argentina quyết cứu rừng vùng Patagonia, một thầy giáo lưu vong vẫn mơ về ngôi trường củamình, một người vùng Bengal yêu những con tàu và vẫn thì thầm kể chuyện cho chúng nghe trên đường đưa chúng tới nghĩa trang tàu… nghe có lẽ họ không liên quan đến nhau, nhưng đó đều là những người bạn của ông, hoặc những con người ông từng gặp, từng nghe qua, những con người chẳng ai biết đến nhưng đều là những người hùng theo cách riêng của họ, mà chẳng cần sự công nhận của bất cứ ai. Chính điều đó gợi cho mình phần nào về người đàn ông này, một nhà văn lãng mạn với quyển tiểu thuyết nổi tiếng “Lão già mê đọc truyện tình”, một người kể những câu chuyện đáng yêu cho trẻ em nghe như  chuyện của một con mèo tốt bụng đáng quý, chuyện của một con ốc sên muốn biết vì sao nó chậm chạp, chuyện tình bạn của mèo và chuột, hay chuyện của con chó mang tên Trung Thành… Đến một ngòi bút đậm chất thơ và nỗi niềm về chính nghĩa, về khát khao phiêu lưu khám phá và tìm hiểu văn hoá, con người nơi đó.

Người ta thường bảo con người có những sự kết nối kì lạ, và đối với mình, sợi dây kết nối giữa tác giả và độc giả chính là một thứ như vậy. Có thể mình không biết gì về ông, và ông không có khái niệm nào về sự tồn tại của mình, nhưng trải qua từng ấy năm, từng ấy trang sách, từng ấy câu chuyện, mình phần nào cảm nhận được về sự tồn tại của một người bạn.

Giờ thì ông đã đi đến một nơi rất xa, không còn những thành phố cảng sầm uất, những rừng mưa nhiệt đới bạt ngàn, những sa mạc khô cằng khắc nghiệt… Nhưng giờ ông có thể thoải mái ngồi viết về những con người mình từng gặp, những nơi mình từng đến, những câu chuyện đáng yêu cho trẻ em. Chắc dưới chân ông giờ là Zorba, một chú mèo to, đen và béo tròn đang nằm ngủ. Có lẽ thi thoảng ông lại ngừng viết, quay sang vuốt ve bộ lông mượt mà sáng rực lên dưới ánh đèn và lặng nghe tiếng gừ gừ của nó. Tiếng gừ gừ ở chốn thiên đường.

Bí kíp quá giang vào ngân hà (Douglas Adams)

Thật ra bí kíp chẳng mảy may đem lại lợi ích gì ở đây, bởi tất cả là một chuỗi những sự kiện trùng hợp bất ngờ khó tin, mà khởi đầu là việc Trái Đất bị cho nổ tung vì nằm trong diện quy hoạch để phát triển những vùng xa xôi của Ngân Hà, để rồi quẳng chúng ta vào một chuyến phiêu lưu cực kỳ cục hài hước và điên rồ. Chẳng có cơ may nào để đoán trước được mọi chuyện dù trong tay bạn có mang theo một cuốn bí kíp quá giang vào ngân Hà đi nữa. Ban đầu chắc sẽ hơi bỡ ngỡ một tí để làm quen được với những khái niệm mới mẻ và những thứ kỳ cục mà chúng ta bắt gặp trong chuyến đi này. Thế nhưng cứ làm vài ly rồi bắt đầu cuộc hành trình vào dải Ngân Hà, mọi chuyện cuối cùng sẽ đâu lại vào đấy và chúng ta sẽ được làm thêm vài miếng chóng vánh ở Nhà Hàng Ở Tận Cùng Vũ Trụ nữa.

Hôm nọ ngồi nói chuyện với bạn, bạn hỏi là lỡ đọc sách rồi chẳng nhớ được gì thì sao. Mình cũng chẳng biết trả lời thế nào. Ừ thì mình vẫn cứ đọc thôi chứ biết sao giờ.

Vì có khi mình lại ghi nhớ được điều gì đó trong tiềm thức, rồi đến một ngày đẹp trời mình bỗng nhớ được. Thiệt ra thà có còn hơn không. Có lúc mình đọc xong một quyển sách chỉ đọng lại một dòng trong đầu mình. Nhưng mình nghĩ đó là thứ mình cần lúc này. Đến một thời điểm khác, một giai đoạn khác trong cuộc đời, biết đâu mình sẽ hiểu được nhiều hơn, ghi nhớ được nhiều hơn.

Mỗi năm mình đều cố gắng đọc nhiều sách thêm là vì vậy. Góp nhặt từng chút qua từng ngày, từng tháng, từng năm. Bỗng đến một lúc mình giật mình “Ô hình như cái này mình đã đọc được ở đâu mấy lần rồi”. Và nhờ đó hiểu nó hơn nhiều chút.

Cơ bản, sách có thể đưa cho bọn mình một lời động viên, giúp mình thoải mái hơn, cho mình một chút động lực, một chút tò mò… chứ không nhất thiết phải là một mớ kiến thức to bự giúp mình lột xác ngày một ngày hai được.

Giống như lúc mình đọc Việt Nam Sử Lược, chả nhớ được nhiều đâu. Nhưng lúc chạy qua đường Trần Bình Trọng, biết liền ông này là dũng tướng thời Trần, lúc chống giặc Nguyên bị bắt mà vẫn trung dũng không vì danh lợi mà hàng giặc: “Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc.” Hay hồi chiều chạy ngang đường Lê Lai, nhớ có đọc tới đoạn Lê Lợi những ngày đầu khởi nghĩa bị vây bắt, ổng xin mặc áo bào xưng là Chúa Lam Sơn liều mình ra đánh để thế thân cho Lê lợi…

Reading Challenge 2020

Lấy cảm hứng từ những người mình đang theo dõi trên mạng xã hội cũng như từ những người bạn của mình, những người luôn tìm kiếm những điều mới mẻ từ sách. Năm nay mình cũng muốn đẩy bản thân đi nhanh hơn một chút. Cho nên, giống như vài năm trước, mình lại có một mục tiêu đọc sách trong năm nay. Nhưng không chỉ là đọc đều đặn, mà là đọc nghiêm túc.

Chủ yếu là cho chính bản thân mình. Vì đã từ lâu lắm rồi mình không khuyên ai đó nên đọc sách hay làm một điều gì đó. Đơn giản vì nếu thật sự muốn thì người ta sẽ tự tìm cách, còn khi không hứng thú thì thuyết phục bao nhiêu cũng vậy. Giống như Murakami từng chia sẻ trong quyển “Tôi nói gì khi nói về chạy bộ”: – Một người không trở thành người chạy bộ vì có ai đó khuyên. Cơ bản là người ta chạy bộ vì họ đã được đặt định như thế.

Mình nghĩ việc đọc sách cũng vậy, nó là một hoạt động mang tính cá nhân rất nhiều, có khi khó chia sẻ. Nhưng nếu tạo được cảm hứng để ai đó bắt đầu việc đọc, hoặc bất cứ thói quen tốt nào khác, hẳn sẽ là một chuyện rất vui.

Đó là lí do mình bắt đầu lại việc này. Để tìm thấy kiến thức, trải nghiệm mới trong những trang sách, hay chỉ đơn giản là một dòng chữ khiến mình tâm đắc, có đôi khi lại là một cảm xúc mà chỉ khi đọc xong mình mới biết “ừ tại sao mình yêu (hay ghét) nó vậy”. Hy vọng là khi đọc những điều mình chia sẻ ở trang blog bé mọn này, có bạn sẽ tìm được cho mình một điều gì đó mới mẻ.

Plato và con thú mỏ vịt bước vào quán bar (Thomas Cathcart và Daniel Klein)

Cuộc trò chuyện của Dimitri và Tasso xuyên suốt quyển sách mỏng này sẽ cho chúng ta một góc nhìn khác dễ dàng tiếp cận hơn của triết học (mặc dù không có nghĩa là nó dễ nuốt hơn), nhưng ít nhất cũng giúp ta đủ kiên nhẫn đọc hết một quyển sách về triết học. Đó chẳng phải đã là một điều rất đáng trân trọng sao?!

Một phần nào đó, nó khiến mình để ý hơn về những thứ xung quanh và thêm một lần nữa phải thắc mắc về chúng. Khiến mình tiếp tục đặt câu hỏi về chúng. Như kiểu, có thật là có một Đấng sáng thế đã sáng tạo ra chúng ta? Vậy ai là người đã sáng tạo ra Đấng sáng thế? Đấng sáng thế của Đấng sáng thế chăng? Thế từ đâu có Đấng sáng thế của Đấng sáng thế? Đâu đó chúng ta có thể bắt gặp những câu hỏi có phần khó hiểu như vậy. Từ đó lần mò ra nguồn gốc của vũ trụ. Hay đơn giản hơn, là ví dụ về một câu chuyện hài hước để giúp ta nắm bắt được triết học diễn tiến của Whitehead. Theo đó thì Chúa không toàn năng mà cũng chẳng toàn thiện, mà bị thay đổi theo diễn biến của các sự kiện. Giống chuyện dạo này bạn thấy Chúa dùng Facebook vậy. Như các vị thời Kỷ nguyên Mới từng nói, “Chúa ư, có vẻ ông ấy cũng tiến hóa nhiều đấy.” …

Tóm lại, có thể những mẩu truyện nhỏ này chưa thể khiến ta hiểu tường tận về triết học. Nhưng chí ít, thông qua những câu chuyện sinh động và hài hước, nó giúp ta tiếp cận thế giới triết học một cách thoải mái hơn. Nhưng có thể phải mất một thời gian dài để có thể lĩnh hội được mọi thứ trong quyển sách mỏng này.

Trên đường (Jack Kerouac)

Lên đường với trái tim cuồng si và đầy ngẫu hứng, với đôi mắt mở to nhìn ngắm mọi thứ trên đường, hít hà lấy cái không khí hoang dại đến căng phồng lồng ngực và nhiệt thành với tất thảy mọi thứ, đó chính là cách họ cảm nhận tuổi trẻ của chính mình. Cứ thế, những Sal Paradise, Dean Moriaty, Chad King, Carlo Marx, Ed Dunkel, Stan Shepard… lao về phía trước, kiếm tìm, trải nghiệm, đắm mình trong những phút giây tuổi trẻ bất tận ấy. Đó không phải là một điều dễ dàng, nhất là khi có muôn vàn mối lo bủa vây trong cuộc sống của họ.

Có thể vì vậy mà quyển sách này thổi vào mình một luồng sinh khí mới, để rồi tự hỏi rằng: “Mình đang theo đuổi điều gì?”

Nghệ thuật tối giản (Dominique Loreau)

Đây là lần đầu tiên mình review về một quyển sách mà mình không thích lắm. Thật sự thì mình đã bị cuốn hút bởi phần mở đầu của cuốn sách cũng như cái dòng best-seller ở góc sách. Tuy nhiên càng đọc thì mình lại càng không thích, chủ yếu là về cách tiếp cận vấn đề của tác giả chứ không hẳn là về những quan điểm trong quyển sách.

Mình tự biết bản thân là một đứa vừa logic vừa lãng mạn, cho nên những thứ mình tiếp xúc thường cần phải có cả hai yếu tố đó. Đơn giản là vì như thế thì mình mới dễ tiêu hóa được. Có lẽ là lỗi của mình, không phải của tác giả nhé.

Cảm giác đầu tiên của mình về quyển sách này là tính cá nhân hơi cao, tức là những lời khuyên của tác giả chỉ dựa trên quan điểm của bản thân, trải nghiệm của một mình tác giả hoặc những câu danh ngôn tác giả nghe được, đọc được. Nhưng lại thiếu đi sự khách quan đa chiều như những vấn đề, những câu chuyện của những người có cùng lối sống này đã mắc phải, đã trải nghiệm... Điều đó khiến cho những dòng mình đọc có cái gì đó hơi một màu và mơ hồ. Mặc dù chúng ta đang nói về cách để sống tối giản, là một thứ thiên về chủ nghĩa cá nhân, nhưng nếu chỉ đưa ra ý kiến chủ quan mà không có thêm dẫn chứng sẽ khiến mình cảm thấy khó bị thuyết phục. Vả lại, cách viết của cô hơi đơn điệu, tức là nếu nói về một khía cạnh nào đó thì chỉ đưa ra những dẫn chứng chung chung và lời khuyên theo quan điểm cá nhân, đó là thứ khiến mình bắt đầu cảm thấy dễ chán sau khi đọc được độ nửa quyển. Vì tác giả tập trung quá nhiều vào những lời khuyên mà quên đi mất  độc giả chúng ta cần một món ăn đặc sắc hơn khi đọc: những câu chuyện. Mình nghĩ đó là điểm trừ lớn nhất của quyển sách này.

Sự an ủi của triết học (Alain de Botton)

Nó không khuyên chúng ta suy nghĩ như thế nào là đúng, làm thế nào là đúng, nó tôn trọng những cảm giác, những suy nghĩ rất con người không thể tránh khỏi trong mỗi chúng ta, tôn trọng những điều khó khăn không thể tránh khỏi… Và, nó khuyến khích chúng ta dựa trên những điều đó để khiến cuộc sống ta trở nên viên mãn hơn, có một cái nhìn đúng đắn hơn về những điều đó, những điều ko thể tránh khỏi. Chứ ko huyễn hoặc chúng ta hay an ủi 1 cách bạc nhược.

“Không phải mọi thứ làm chúng ta cảm thấy tốt hơn đều tốt cho ta. không phải mọi thứ làm ta đau đều xấu”. Nghe giống như câu “what doesn’t kill you makes you stronger” vậy.

Alain de Botton đã đem đến một góc nhìn khác từ khía cạnh triết học để chúng ta nhìn mọi thứ theo một cách thực tế hơn, là điều không thể tránh khỏi, và vì thế điều ta cần làm là dựa theo nó để tiếp tục tiến lên phía trước và sống tốt, chứ không phải tự an ủi mình rồi ko làm gì cả.