#kendi

In case you’re planning ahead for the upcoming three day weekend, I’ve got an outfit idea for you. This is an outfit I can get behind — mainly because I wore it all weekend long. We had a soccer tournament this weekend and it was all sorts of chaos. So this outfit is kid tested, mother approved. I paired my very favorite oversized poplin from Gap (the one I linked here doesn’t have the emblem but…

B and I have a standing date every Sunday afternoon or evening. We typically shoot a little and then grab a happy hour or dinner. It’s been really fun to turn what usually is a content shoot into a date night, plus I’m already dressed and ready to go. I was particularly excited to wear and shoot this outfit because this top is everything I want in a date night look. We typically hit up our old…

I love this outfit. I know in the recent years my style has become more monochromatic and even more minimalist but I think I know why. I feel the most comfortable in simple pieces and outfits. When I start adding on too much, I feel it. I like a simple look that feels elevated and this is outfit fully encompasses that. You just can’t go wrong with a silk blouse and a pair of well fitting…

I’m not one to use words like ‘must have’ or ‘need’ too often but I sure did today. I love this maxi dress for fall. I do not know why I am on such a maxi dress kick, truly I didn’t realize it till I was scrolling through my latest looks and boy howdy and I on one. But this one is the mother of all the maxis. It feels so elegant but casual at the same time (see: flip flops). It’s slinky too and…

“Her yazar kendinin ilk okurudur.” – Bilge Karasu, Susanlar

Peki ya insan, kendisinin ilk okuru mudur? Şayet öyleyse, bunu ne ölçüde başarabilir? Bir başkasının onu okuyacağından daha mı iyi yapabilir yoksa kişi kendisinin en yakın yabancısından öte bir şey değil midir? Konuyu çok uç noktalara çekmeden dahi burada üzerine eğilinmesi gereken kimi komplikasyonlar vardır. Bunlara bakarak başlayalım.

Kendimizin kendimize olan yakınlığı kuşkusuz bu durumda bize bazı avantajlar sağlayacaktır. Kişi kendisini sadece yaptıklarıyla değil, kaçtıklarıyla da bilir. Faaliyete geçmeyen eylem tasarılarımız, dile getiremediğimiz arzularımız, fantezilerimiz ve korkularımız... Bunlar ve daha nicesi bize dair, bize ait şeylerdir. Bunların büyük bir kısmı belki de sadece bizim bildiğimiz ve bilebileceğimiz, kimselere anlatmayacağımız ya da anlatmak istesek de kapsamlı bir şekilde aktaramayacağımız şeylerdir. Bu durum kişiyi kendinin en iyi sırdaşı yapar. İsteyerek ya da istemeyerek. Günün sonunda kişi başkalarını dibine kadar ama kendini bir yere kadar kandırabilir.

Dolayısıyla insan, başkalarının bilmediği ve bilemeyeceği şeyleri bilir kendisi hakkında. Kilometrelerce yolu sevgisinden değil, yalnız kalma korkusundan tepmiştir belki. Belki hayata biçtiği değer değildir onu doktor olmaya iten ama o ünvanın toplum nezdindeki saygınlığıdır. Çocuğuna o tokadı atarken aslında terbiye etmeyi beceremediği kendi içindeki küçümsenme duygusudur. Kimi hisler, olduklarından farklı şekillerde vuku bulurlar. Kimi kıvrımlı düşünceler bıçak keskinliğinde çıkar ağızdan. Görünüş yanıltıcı olmadığı takdirde bile eksiktir. Kişinin dışa vurumu, soyut boyutlu düşünceler aleminin beş duyuya hatalı bir projeksiyonudur ancak.

Peki ya içe vurumu? Bu sonsuz curcunada kişinin kendini tanıması ne kadar mümkün olabilir? Nihayetinde bilmek de etkileşime dayanır. Dış dünyayla sınanmayan kavramların doğruluğu nerede başlar, nerede biter, bilinmez. Kendi içerisindeki labirentlerde kaybolan insanın bulanıklığı, muğlaklığı mıdır kişilik yoksa hayatla etkileşiminin netliği üzerinden mi tanımlanmalıdır? Kaldı ki bu başı sonu belirsiz iç dünyanın kişi dara dar ne kadarının farkında olabilir orası da muallak. Sıradaki üstünde durmamız gereken konu bununla ilgilidir olmalıdır: kişiliğimizin farkında olduğumuz ve olmadığımız bölümlerinin yansımaları.

Kişiyi ve kişiliği ne ile tanımlayacağız sorusuna bir yanıt arayarak başlayalım. Onu, bilinç düzeyine düşen rasyonel ve içgüdüsel yansımalarıyla tanımlama serbestîsine pekâlâ sahibiz. Yani başkalarının illaki farkında olmadığı ama kişinin kendisinin her daim farkında olacağı parçalarla. Veyahut kişiliğimizin hareketlerimiz ve sözlerimizle dışarıya vurduğumuz, yani kişinin ve toplumun her ikisinin de farkında olacağı parçalarla. Gerçek şu ki kişilik ancak gözlemlenebildiği kadarıyla tanımlanabilecek, kişi kendini yalnız gözlemleyebildiği kadarıyla bilebilecektir. Temelde neyin bilinç düzeyine çıkacağına biz karar vermeyiz. Kişi, biyolojik mekanizmalara karşı -en iyi ihtimalle- tamamıyla boyun eğecek kadar aciz olmasa dahi, bir noktadan sonra pasif konumdadır. Yapabileceğimiz en iyi şey bu mekanizmaları anlayıp onları yönlendirmek olabilir. Sınırlar ancak bilinip anlaşıldıkları takdirde aşılabilir.

Bu noktada açıkça tartışıldığı üzere bilinçaltının kişiliğe olan etkilerini yadsınmamaktadır. Yahut en başından beri üstünde durduğumuz bir kişilik etiketi ve onun tanınması üzerinde mutabık kalarak tartışmayı bilinç düzeyindeki tanıma ve anlamaya daraltmak yerindedir. Nihayetinde buradaki tartışma kişiliğin nüvesi üzerine değil, onun kişi ya da toplum tarafından okunması, anlaşılması ile ilgilidir ve psikanaliz bir spekülasyonun kapsamı dışında tutulmuştur. Öyleyse kişilik tanımlamamız da bilinç düzeyine bir şekilde çıkan düşünceler üzerinden olacaktır. Başka bir deyişle, kişiliğimizi gözlemleriz, tanırız; onu bilmeyiz. Kuşkusuz ki bilme sürecinin kendisi de bir öncül olarak gözlemlemeyi – algılamayı gerektirir. Gelgelelim buradaki komplikasyon bilmenin öznesi ile subjesinin aynı şeye tekabul etmesidir: kişinin kendisine.

Kişilik bilinemez, çünkü kendinden var olan bir şey değildir. İnsan bir karakterle doğmaz ya da kendini keşfetmek denilen spiritüel zırvalarla bilebileceği bir öz yoktur. Kişilik statik hiç değildir ve değişmesine karşı konulsa dahi dinamik bir yapısı vardır. İçten gelen dürtülerle itilir. Dıştan gelen baskılarla ezilir. Kişi kendini öğrenebilir. Kişi, başkalarını anlayabilir. Tekrar ve tekrar. Dolayısıyla evet, insan kendinin ve başkalarının ancak ve ancak okurudur. Elbet ki yalnızca görüntüleme yetkisi olan bir izleyici koltuğunda oturmaz, hem kendine hem başkalarına aynı zamanda şekil verir. Ama nihayetinde bu bir bilme değil, yönlendirilmiş bir yapılandırma hareketi, bir müdahaledir. İnsan kendisine yön verebilir. Dürtülerini anlayabilir ki karşı koyabilsin. Hayal kırıklıklarından ders çıkarır ki tekrar canı o  denli acımasın. Yakınındakinin elinden tutar ki kaybolmasın. İrili ufaklı dokunuşlar kişiliği şekillendirir. Gerisi bir keşif değil, anlamlandırma çabasıdır. Kendisini ve dünyayı.