#kaiiserchau

Đầu mùa xuân năm Minh Quán thứ mười bảy, phía tây Tử Cấm thành nơi Hoán Nghi hiên bắt đầu phát tang. Phi tần vừa tạ thế họ Đoạn, tước vị mỹ nhân tòng tứ phẩm không cao không thấp. Người ta bàn tán nhiều về việc chẳng qua là vì có lời đồn đãi rằng nàng ấy nhập cung đã hai mươi năm nhưng vẫn chưa một lần được hoàng đế chọn lục đầu bài. Bao năm qua hắn cũng chẳng hề nghỉ qua đêm tại Hoán Nghi hiên.

Một phi tần nhan sắc bình thường, không tài năng, không biết ăn nói, dĩ nhiên cả đời sống rồi chết trong cô độc thì chẳng phải là chuyện kinh thiên địa nghĩa. Nhưng Đoạn thị lại khác, ban ngày số lần hoàng đế đến Hoán Nghi hiên vẫn nhiều Cảnh Dương cung của hoàng hậu hay Vĩnh Thọ cung của Mai phi gộp lại. Hai mươi năm qua hoàng đế có ba lần xuất cung tuần du, Đoạn mỹ nhân vẫn là người đầu tiên được chọn đi cùng. Tuy nhiên sổ sách Kính Sự phòng chưa bao giờ ghi chép chuyện nàng có bao giờ hầu hạ hoàng đế.

So với hoàng hậu lẫn tất cả tần phi, Đoạn thị vốn là người nhập cung sớm nhất, gả cho hoàng đế dưới danh phận trắc phi, khi hắn hãy còn là Đông cung thái tử. Người ngoài ban đầu nhìn thấy cả hai tâm đầu ý hợp, cứ ngỡ sau này nàng ta sẽ giữ chắc ngôi hậu trong tay. Thế nhưng từ khi hoàng đế nối ngôi đã biết bao năm trôi qua, Đoạn thị xuất phát điểm tòng tứ phẩm mỹ nhân và nàng vẫn cứ mãi mãi là một mỹ nhân cho đến lúc qua đời, vĩnh viễn lặng yên giữa một rừng hoa thơm bát ngát.

Đoạn mỹ nhân qua đời vào rạng sáng ngày mười tháng một năm Minh Quán thứ mười bảy. Hoàng đế đang phê duyệt tấu chương ở Thái Dương điện, nghe báo tin liền vội vàng đến Hoán Nghi hiên, lệnh cho nghi thức an táng được cử hành theo ngôi quý phi, hơn nữa còn tự mình làm chủ tang lễ. Tuy nhiên không hiểu vì sao một phi tử chưa từng đắc tội, lại nhiều năm được lòng hoàng đế như nàng, lại bị tước hết phong hiệu, tước hết sách bảo. Vị trí chôn cất cũng chỉ là một ngôi mộ đá ở bên ngoài thành, cách xa chốn hậu cung.

Hoàng hậu không ít lần bày tỏ tiếc thương, còn ra lệnh cho tần phi dù có thân thiết với Đoạn mỹ nhân tới đâu thì cũng không nên tới Hoán Nghi hiên làm gì, và những ngày này nếu không có gì quan trọng thì tuyệt đối không được quấy rầy hoàng đế. Do vậy từ cung nữ thái giám, từ tần phi hậu cung rồi quan lại tiền triều, dù ít dù nhiều cũng đã không dưới một lần tự hỏi, tình cảm giữa hoàng đế và Đoạn thị kia thực sự là thế nào?

Hiện giờ, xét theo ghi chép của Kính Sự phòng thì Mai phi Phạm thị ở Vĩnh Thọ cung mới là người đang được hoàng đế sủng ái nhất. Nàng ta tài sắc vẹn toàn, xuất thân trâm anh thế phiệt, là người duy nhất dám so bì quyền lực với đương kim hoàng hậu. Vì thế nên khi nghe tin hoàng đế đích thân đến Hoán Nghi hiên làm chủ tang lễ cho Đoạn thị, Mai phi trong lòng thật sự không được vui cho lắm.

Nửa năm trôi qua sau ngày mất của Đoạn thị, tần phi mới lại được hoàng đế chọn lục đầu bài đến thị tẩm ở điện Thái Dương. Mấy hôm nhân lúc hầu hoàng đế dùng thiện ở điện Thái Dương, Mai phi vốn không nhịn được tò mò mà hỏi: “Bệ hạ, chuyện của người với Đoạn thị…”

Nàng còn chưa nói hết câu, hoàng đế đã dằn đũa xuống bàn, đứng phắt dậy khiến đám cung nhân phía sau giật mình hoảng sợ. Gương mặt hắn dù không một chút biểu cảm, nhưng vẫn có thể nghe được thanh âm từ cổ họng hết sức khó khăn. “Nàng đi theo ta.”

Đây là lần đầu tiên trong đời Mai phi được đi cùng hoàng đế mà không có bất cứ hạ nhân nào được phép theo hầu. Hắn đưa nàng đến trước Hoán Nghi hiên vốn từ lâu đã vắng bóng người, lặng lẽ đẩy cánh cổng lớn bằng gỗ ra.

Trước mặt Mai phi xuất hiện một khung cảnh buồn bã lạ lùng. Sân trước của Hoán Nghi hiên có cơ man nào là hoa lê, từng cánh hoa trắng muốt như tuyết ngàn phủ đầy mặt đất lạnh lẽo, mỗi bước đi lại như đắm chìm vào một chốn tiên cảnh tịch liêu. Kể từ khi Đoạn thị qua đời, Hoán Nghi hiên theo lệnh hoàng đế cũng bị đóng cửa, bất cứ ai cũng không được tùy tiện đến đây. Nơi này được xây dựng từ trước cả đời tiên đế, nay lại không người trông nom nên dần dà trở nên cũ kỹ. Mọi thứ ở Hoán Nghi hiên từ khi Đoạn thị qua đời đến nay hồ như không hề có một chút xê dịch, ngày tháng trôi qua đã phủ một lớp bụi mờ thời gian.

“Nàng là người đầu tiên trẫm cho phép đặt chân vào đây sau khi Đoạn thị qua đời.” Hoàng đế nói. “Đầu tiên, cũng là cuối cùng. Sẽ không có bất kì kẻ nào về sau được phép xâm phạm nơi này nữa.”

Hắn cùng Mai phi đứng giữa sảnh nhỏ không người, để nỗi buồn dần dần lan tỏa khắp Hoán Nghi hiên. Nàng nhìn ánh mắt hoàng đế, lúc đó nhận ra rằng dường như ngày nào hắn cũng đến đây, quen thuộc tới mức sắp hòa vào khung cảnh xưa cũ trước mắt.

“Các nàng không ngừng tranh đấu, không ngừng mưu toan hãm hại nhau, trẫm dĩ nhiên biết rõ. Nhưng các nàng dù có như thế nào thì cũng chẳng thể so bì được với nàng ấy. Hai mươi năm nay, những gì trẫm và nàng ấy làm chỉ là ngồi uống trà đọc sách, thỉnh thoảng cùng nhau đi dạo ở hoa viên, rồi lặng lẽ nói chuyện nhân sinh thế sự. Nàng ấy là tri kỷ của trẫm, bên nàng ấy trẫm mới thật là bình an.”

Mai phi kể từ sau khi hoàng hậu hay bị bệnh đau đầu thì cũng ít nhiều lần được giao phó coi sóc lục cung, nàng làm sao không thể không biết Đoạn thị chết là do tự sát. Phi tần nếu không được ban tử mà tự ý tìm cái chết vốn là tội nặng, chẳng hiểu vì sao hoàng đế lại chưa lần nào đề cập tới chuyện này của nàng ta.

“Đáng ra khi xưa nàng ấy đã được lập làm chính phi, rồi trở thành hoàng hậu. Nhưng cũng vì cái xuất thân không nơi nương tựa mà lại không thể thành toàn. Hơn nữa nàng ấy khi mới vừa nhập cung đã bắt trẫm phải chấp nhận rằng nàng đời này sẽ chỉ là tri kỉ, không phải phi lại càng không phải hậu của trẫm. Lúc đó cả hai chúng ta chỉ mới mười tuổi thôi, mà chớp mắt một cái đã là hai mươi năm trôi qua rồi.”

Giọng hoàng đế cất lên đều đều như đang nhớ về một quãng đời nào đó thật rất xa xăm. “Nàng ấy ở bên trẫm hai mươi năm, cũng là sắp nửa đời người, đối với trẫm tình nghĩa trong như nước, không bị một chút vẩn đục nào vấy đến được. Hơn nữa nàng ấy từng hứa sẽ cả đời này cùng trẫm sinh sống trong Tử Cấm thành, sẽ cùng trẫm trải qua phong ba biến cố, sẽ bình bình yên yên làm một người bạn lâu năm của trẫm tại nơi hoàng cung lộng lẫy mà cô đơn này. Thế mà, cuối cùng lại không thể kiên nhẫn thêm, đành đoạn bỏ trẫm mà đi trước một bước.”

Nỗi hổ thẹn lấn át lên suy nghĩ của Mai phi khiến nàng ngượng ngùng đỏ mặt. Nếu biết được cớ sự như thế, rõ ràng nàng và đám tần phi kia, lẫn cả đương kim hoàng hậu, đều không có chút tư cách nào để bì với Đoạn thị. Nữ nhân tầm thường như nàng làm sao có thể hiểu, làm sao có thể làm tri kỷ của hoàng đế, hơn nữa làm sao có thể chết mà khiến hắn thương tâm đến như vậy. Nàng không dám nhận ra nỗi buồn của hoàng đế đã phảng phất khắp của Hoán Nghi hiên, dần dà men theo những viên gạch tường đỏ ngói xanh mà bao trùm khắp hoàng cung, phủ lên đó một thứ màu u uẩn.

Đã phải trải qua một quãng thời gian dài rất dài, hoàng đế mới phần nào bình ổn lại như cũ. Nhưng Hoán Nghi hiên chẳng còn người xưa, mà cách hắn vui vẻ cũng không thể nào giống những ngày trước.

“Tường đầu mã thượng dao tương cố,

Nhất kiến tri quân tức đoạn trường.”

Kẻ đầu tường, người lưng ngựa, xa xăm ngóng trông,

Vừa thấy nhau đã nghe ruột gan đau nhói.

Bao năm trôi qua rồi hắn vẫn chưa một lần dám gọi tên thật của nàng. Đoạn Mỹ Nhân, nàng chết, hắn thống khổ đau thương hơn bất cứ ai. Hắn cả đời này đều bị sự kiêu ngạo và kiên quyết của nàng đánh gục, cuối cùng lại vẫn chỉ mãi mãi là một tiểu thái tử ở Đông cung, e ngại đứng nơi đầu tường chờ từ chiều đến tối, chờ người con gái ấy từ Hiếu Hòa viên cưỡi ngựa quay về.

Nhiều đêm hắn ở Thái Dương điện ngồi bên cửa sổ ngắm nhìn ánh đèn như muôn ngàn con đom đóm lượn bay. Lại thấy hoàng cung này rộng lớn, thật rộng lớn. Nhưng dù có lớn đến mức nào thì cũng chẳng thể dung chứa được cái khát vọng tự do của nàng, càng chẳng thể dung chứa được tình cảm của nàng và hắn.

Thật sự chỉ mong nếu có kiếp sau, hắn sẽ chẳng còn là hoàng đế, nàng cũng chẳng còn cái danh phận phi tử. Cuộc sống sẽ giống như giấc mơ của nàng khi trước, là thấy cả hai bước đi trong một khu rừng trúc xanh ngắt, là chống gậy bước lên Nam Sơn kiếm củi, là uống trà ở ngôi đình nhỏ bên hồ Vọng Nguyệt, là cùng nhau phi ngựa giữa thảo nguyên bạt ngàn.

Nhân sinh vốn dĩ không ngừng xảy ra sự việc đau buồn. Được sống đúng như ước nguyện chẳng phải là chuyện đắc ý nhất trên đời rồi ư?

“Tịch mịch không đình xuân dục vãng”, trích trong bài Xuân oán 春怨  của Lưu Phương Bình đời Đường (Trung Hoa), dịch ra là “ Tiêu điều sân vắng chiều xuân muộn”.

Tấm rèm treo trước giường được làm bằng những chuỗi ngọc. Ở Kinh Dương không thiếu những gia đình thượng lưu giàu có, nhưng chẳng nhà nào sở hữu được loại rèm như thế này. Không phải vì ngọc Đông Hải quá đắt, mà là vì mỗi gia đình nơi đây đều thành lệ tránh mua những thứ quý giá mà tại ngôi dinh thự nằm ở phía Bắc thành Kinh Dương đã dùng trước, đó có thể xem như một loại kính trọng cho dòng họ đã góp công không nhỏ vào việc tạo lập nên vùng đất này.

Mỗi buổi sớm thức dậy nàng hay dành một chút thời gian ngắm hắn ngồi bên ngoài. Hắn có thói quen vừa uống trà vừa đọc sách trông vô cùng an tĩnh. Nàng vì vậy cũng có thói quen an tĩnh ngồi ngắm hắn từ bên trong rèm châu.

Từ khi còn nhỏ nàng đã là một đứa trẻ ốm yếu, mang rất nhiều bệnh trong người. Thầy thuốc nói với cha mẹ nàng rằng nếu không nhanh tìm nơi để gả thì sớm muộn gì bài vị cũng phải đặt trong từ đường của chính nhà mình. Cha mẹ vì vậy không khỏi lo lắng, dù cho bản thân nàng lại chẳng mấy bận tâm. Người ta trước sau cũng chỉ là một mạng sống, một hơi thở thôi. Nếu như muốn chết bây giờ, nếu như trong tay có đoạn trường thảo hay hạc đĩnh hồng, nàng cũng có thể bình tĩnh mà nuốt xuống cổ họng.

Nàng nhớ lại lần đầu gặp hắn là ở trong lễ cưới của chính mình. Hắn là một nam nhân rất anh tuấn nhưng gương mặt lại mang vẻ lạnh lùng như gió đông, khiến cho bản thân nàng vừa nhìn từ xa đã có phần lo sợ. Tuy nhiên vào lúc cùng nhau uống rượu giao bôi, bắt gặp ánh mắt của hắn, cũng là lúc nàng thấy mình đối với người này hoàn toàn có thể tin tưởng.

Nhiều lúc nàng tự hỏi, bản thân mình cái gì cũng không tốt, trong khi hắn - một nam tử có dung mạo tiêu sai anh tuấn, văn võ song toàn, hơn nữa còn là con của dòng họ giàu có và quyền lực nhất thành Kinh Dương, nữ nhân xinh đẹp xung quanh hắn nhiều như châu như ngọc, biết bao người muốn gả cho hắn, làm vợ cũng được mà làm thiếp cũng xong, thế nhưng hắn vẫn chỉ có một người duy nhất là nàng. Nàng tự thấy mình không phải là tuyệt đại mỹ nhân, thể trạng cũng không phải lúc nào cũng khỏe mạnh, cứ suốt ngày đau ốm, thế mà hắn cũng chẳng hề chán ghét. Có một lần nàng đem thắc mắc của mình hỏi hắn, lúc đó là khi cả hai vào thành nội mua thêm vải để may vài cái áo choàng cho mùa lạnh. Hắn cứ như không nghe nàng nói, tỉ mẩn xem xét họa tiết thược dược đỏ trên lớp gấm xanh, cười bảo: "Màu này rất hợp với phu nhân." Hắn chưa bao giờ gọi nàng bằng tên, mà nàng nghĩ, có lẽ hắn đã quên rồi. Không chỉ riêng hắn, mọi người xung quanh đều gọi nàng là "phu nhân". Cái danh hiệu cao quý ấy đã khiến họ quên đi tên thật của nàng, cái tên mà chính nàng từ lâu cũng chẳng còn muốn nhớ đến nữa.

Bức rèm châu Đông Hải ấy, nàng không biết mình sẽ còn bao nhiêu cơ hội để dùng dải lụa vàng buột nó vào hai bên giường nữa. Nhưng chỉ cần sáng hôm sau còn có thể thức dậy nhìn người ngồi uống trà ngoài kia, thì nàng vẫn còn giữ được thói quen ở lại bên trong bức rèm châu một chút để ngắm gương mặt an tĩnh ấy của hắn.

Phía sân sau có trồng mấy cây hoa lê, đến mùa xuân nhìn ra ngoài chỉ thấy một màu trắng xóa đẹp tựa mây trời. Khi gió cuốn những cánh hoa bay vào trong phòng ngủ, lúc nào cũng như cố tình đáp xuống bên thanh gươm của hắn treo trên vách.

Nàng không hiểu chuyện, nhưng thấy hắn đối với thanh gươm vô cùng trân quý, nàng liền cũng tự hứa rằng mình sẽ vì hắn mà nhất định bảo quản tốt thứ binh khí này. Những cánh hoa lê trắng bay lạc vào phòng kia, lúc nào cũng được nàng dọn dẹp gọn gàng. Và nàng phải đảm bảo mình lúc nào cũng ngoan ngoãn nằm ở trên giường, hoặc là ngồi trên cái ghế mây kê bên cạnh tủ sách, chỉ có hai chỗ ấy mà thôi. Vì mỗi độ xuân về, tiết trời thay đổi là lúc bệnh tình trong người nàng trở nên tệ hơn, do đó hắn không thường cho nàng ra ngoài, hoạt động nhiều cũng gọi là không tốt. Nhưng nàng biết, nàng luôn luôn hiểu bản thân hơn bất cứ ai, kể cả hắn, rằng những thứ thuốc bổ vô thưởng vô phạt kia chỉ là làm cho hắn an tâm mà thôi, chứ về bệnh tình của nàng, thì quả là không hề có tác dụng.

Chiếc khăn lụa này, nàng dùng nó để lau thanh gươm, và sẽ chỉ dùng nó để lau thanh gươm này cho hắn. Ngón tay bọc trong lụa của nàng lướt trên lưỡi gươm, nhẹ đến mức thứ binh khí tốt như vậy cũng không thể làm tưa nổi một sợi chỉ. Trước giờ làm bất cứ chuyện gì cũng đều rất nhẹ nhàng, giống như hơi thở của chính nàng vậy.

Lau xong thanh gươm, nàng xếp khăn lụa cất ngay ngắn vào bên trong hộc tủ, im lặng ngồi xuống ghế mây. Có lẽ ban nãy hoạt động hơi nhiều nên trong ngực có chút khó chịu, nàng nhắm mắt lại, thở đều đều, an định thần khí.

Bỗng dưng nàng cảm thấy bất an, bàn tay vô thức đặt lên bụng mình. Đứa trẻ này, với một người mẹ yếu ớt như nàng, liệu có thể ra đời chứ? Vô số thứ tưởng tượng khủng khiếp tràn ngập tâm trí, nàng thấy mình đúng là vô dụng. Nàng rất sợ mất con, nhưng cái nàng sợ nhất lại là ánh mắt đau thương của hắn. Chính nàng đã khăng khăng đòi giữ đứa trẻ này lại, dù đã được cảnh báo rằng cơ địa của nàng không thích hợp để sinh con. Nhưng nàng lại nghĩ, đây chính là con của hắn, đứa bé này mang dòng máu của người mà nàng quý trọng hơn bất cứ ai. Nàng có làm thế nào cũng không thể bỏ nó được.

"Phu nhân, nhất định đây là một đứa bé khỏe mạnh." Hắn cầm lấy bàn tay gầy guộc của nàng, "Xem đi, ta lúc ở kinh đô không quên mua chút lụa thượng hạng, phu nhân lấy mà may một cái yếm nhỏ cho nó. Chắc chắc sẽ rất dễ thương." Ánh mắt hắn trông qua thì có vẻ ấm áp vô cùng, nhưng nàng làm thế nào lại không biết được rằng tất cả chỉ là trách nhiệm và nghĩa vụ bấy lâu của một phu quân đối với thê tử của mình mà thôi, còn tình cảm của hắn ư, nàng chưa bao giờ đòi hỏi thứ xa xỉ như vậy.

Cảnh vật trước mắt nhòe đi, nàng cảm nhận hai hàng nước âm ấm chảy xuống đôi gò má xanh xao. Chẳng biết đứa nhỏ có đợi được đến ngày mặc cái yếm này không, còn bản thân nàng nữa, cũng chẳng biết có đợi được đến ngày mặc cho nó cái yếm này không?

Tiếng ghế mây kêu lên kẽo kẹt, ngọn gió xuân thổi vào tấm rèm châu khiến những viên ngọc đu đưa chạm vào nhau, kêu lên mấy tiếng tinh tan nho nhỏ. Nàng ngước mắt nhìn ra, thấy bóng dáng quen thuộc bước qua ngạch cửa, liền rất nhanh lau đi hàng nước mắt rồi mỉm cười, dịu dàng nói một câu: "Phu quân, người đã về."

Như trò đùa của số phận, nàng, người thiếu nữ kiều diễm nhất trong tất cả những người thiếu nữ kiều diễm, lại sinh ra trong một gia đình công chức bình thường. Bình thường đến mức nàng đã không có một món đồ hồi môn nào ra hồn ra vía, cũng không có hy vọng gì, không có cách nào để được gặp gỡ, quen biết, yêu và cưới một người đàn ông giàu có, sang trọng ; nàng đã chấp nhận cho bản thân mình kết hôn với một viên thư ký nhỏ bé làm việc ở Bộ Giáo Dục. Nàng sống lối sống đơn giản, vì nàng không thể làm gì hơn, nhưng nàng không cam tâm như thể nó không xứng với nàng ; bởi lẽ phụ nữ chẳng hề thuộc về bất cứ tầng lớp nào khi mà vẻ đẹp, sự duyên dáng và sự quyến rũ tự nhiên sẽ sẵn sàng che lấp đi xuất thân của họ. Sự tinh tế, thanh lịch và cả sự thông minh vốn dĩ đã là bản năng, kể cả nàng thiếu nữ con nhà bình dân và một quý phu nhân thượng lưu cũng chẳng có gì khác biệt.

Nàng buồn khổ vô tận, cảm thấy mình đáng ra phải được hưởng tất cả những thứ hào nhoáng và xa xỉ nhất của cuộc sống này từ khi sinh ra. Nàng chán ghét cái chốn ở nghèo nàn của mình khi nhìn vào những bức tường bẩn thỉu, những chiếc ghế mòn cũ kỹ và sự hèn mọn của gấm vóc trong căn nhà này . Tất cả những thứ đó, những thứ mà một người phụ nữ cùng giai cấp với nàng thậm chí còn không buồn để ý tới, đã ngấm ngầm hành hạ và khiến nàng phẫn nộ. Sự ân hận và hối tiếc về mộng ước viển vông lại càng trào dâng mãnh liệt trong nàng khi bắt gặp ánh nhìn từ cô gái giúp việc người Breton của mình. Nàng mơ ước về căn phòng cách âm được trang trí với những tấm thảm họa tiết phương Đông, được chiếu sáng bởi những bộ đèn bằng đồng treo trên cao, và với hai tên bồi mặc quần ngắn đến gối đang ngủ quên trên ghế bành, mơ màng trong sự ấm áp mà chiếc lò hơi sưởi mang lại. Nàng khát khao những căn phòng khách rộng lớn và lộng lẫy nhung lụa, nội thất trang nhã, các món đồ trang trí hoa lệ vô giá, và những căn phòng nhỏ hơn, dành cho các buổi chiều cùng tán gẫu với những người bạn thân thiết nhất - những quý ông nổi tiếng, được mọi người phụ nữ ghen tị và mong muốn được họ để mắt tới.

Vào buổi ăn tối, khi nàng ngồi xuống trước chiếc bàn tròn phủ khăn trải – cái khăn vừa mua ba ngày trước, đối diện chồng mình. Chàng nhấc cái nắp nồi súp ra và hào hứng kêu lên: « A, thịt bò hầm. Còn gì ngon hơn thế nữa ? » Nhưng nàng lúc này vẫn luôn mơ tưởng đến những bữa ăn tối sang trọng với muỗng nĩa bằng bạc sáng bóng, với các bức bích họa trên tường vẽ về một thời cổ xưa nào đó với những bầy chim bay trong rừng, những khu rừng chỉ có trong cổ tích. Nàng nghĩ đến những món ăn tinh tế, tuyệt vời, những lời thì thầm nhỏ nhẹ cùng nụ cười mang chất kịch đầy khó hiểu khi người ta ăn thịt cá hồi hoặc cánh chim cút. Nàng không có nước hoa, không có đồ trang sức, nàng chẳng có gì. Mặc dù cho nàng không chỉ thích, mà còn là cảm thấy bản thân được sinh ra để xứng với những thứ ấy. Nàng muốn bản thân xinh đẹp, muốn cuộc sống của mình được mọi người ganh tỵ và khát khao. Nàng có một người bạn, một người bạn học chung ở trường dòng thuở nhỏ mà nàng đã sớm không muốn qua lại, bởi vì sau mỗi lần gặp mặt thì nàng lại phải chịu đựng sự quý phái và giàu có của cô ta đến khi trở về nhà mà khóc trong sự buồn bã, tủi thân, tuyệt vọng và thê thảm trước cái gia cảnh của mình.

Một buổi tối nọ khi chồng nàng đi làm về, trông chàng có vẻ kiêu hãnh, với một cái phong bao trên tay, chàng nói : « Nhìn này, xem anh có cái gì cho em đây ! »

Nàng nhận lấy cái phong bao và xé nó ra để đọc những dòng chữ bên trong, Bộ trưởng Bộ Giáo Dục và phu nhân Georges Ramponneau lấy làm hân hạnh đón tiếp sự đồng hành của ông bà Loisel đến buổi dạ hội ở Bộ, vào thứ hai ngày 18 tháng một.

Thế nhưng ngược lại với sự mừng vui của chồng, nàng lại ném tấm thiếp mời lên bàn một cách bực bội rồi lẩm bẩm: « Anh muốn tôi làm gì với nó đây ? »

« Nhưng, cưng à, anh cứ nghĩ là em sẽ hài lòng. Em chẳng bao giờ ra ngoài đi chơi cả nên đây rõ ràng là một cơ hội tốt đó chứ. Anh đã vất vả lắm mới có thể xoay ra tấm thiếp mời này đấy, không phải ai cũng muốn là có được đâu. » Chàng nói, « Lần này sẽ có rất nhiều quan chức ở buổi dạ hội đó ! »

Nàng giận dữ nhìn chồng, rõ ràng đã mất kiên nhẫn: « Và anh mong đợi tôi sẽ mặc gì nếu tôi đi với anh tới chốn đấy ? »

Chồng nàng đương nhiên là chẳng nghĩ tới điều đó, chàng trở nên bối rối: « Ừ thì... bộ váy... cái bộ váy mà em mặc đến nhà hát ấy, anh thấy nó cũng đẹp--- »

Rồi chàng im lặng, sững sờ, quẫn trí, khi nhìn thấy vợ mình đang khóc. Từ khóe mắt nàng, nước mắt lặng lẽ rơi xuống, buồn bã và thảm thương. Chàng lắp bắp: « Chuyện gì... có chuyện gì vậy ? »

Nhưng, nàng đã cố gắng, cố gắng nén nỗi tủi hờn và bình tĩnh lau đi gương mặt ướt đẫm vì nước mắt của mình, « Không có gì cả. Nhưng em không có nước hoa hay bất cứ cái gì khác cho phép em đến buổi dạ hội này. Anh nên nhường tấm thiếp cho người khác đi – đưa cho ai đó có một cô vợ đủ khả năng ăn mặc trang trọng hơn em. »

« Nào, Mathilde, » Chàng nói, cảm thấy tội nghiệp cho người vợ yêu dấu của mình, « Một lọ nước hoa tầm khoảng bao nhiêu tiền ? Cái mà em có thể dùng trong những dịp khác, đơn giản nhất có thể ấy ? »

Nàng suy nghĩ một hồi, tính toán các chi phí đồng thời cũng nghĩ xem mình có thể yêu cầu từ chồng một số tiền như thế nào mà chàng sẽ không thể từ chối. Cuối cùng, nàng trả lời, một cách ngập ngừng: « Em không biết chính xác là bao nhiêu, nhưng em nghĩ rằng nó cần khoảng bốn trăm franc."

Gương mặt của chàng hơi tái nhợt, vì bốn trăm franc, đó chính xác là số tiền mà chàng đã tiết kiệm để mua một khẩu súng cho việc đi săn vào mùa hè năm sau, ở gần Nanterre, với một vài người bạn cùng bắn súng vào Chủ nhật. Tuy nhiên, chàng vẫn nói : « Được, anh sẽ đưa em bốn trăm franc. Nhưng hãy nhớ lựa chọn bộ váy đầm nào đó đẹp chút đấy. »

Ngày diễn ra buổi dạ hội càng đến gần và Madame Loisel thì lại càng có vẻ buồn bã, bồn chồn, lo lắng hơn, kể cả khi nàng đã có váy dự tiệc. Một buổi tối chồng nàng hỏi nàng : « Có chuyện gì vậy? Ba ngày qua em trông kỳ quặc lắm. »

Nàng đáp : « Em buồn. Vì em chẳng có một món trang sức nào, cả một viên đá quý cũng không. Em sẽ biến mình thành một con mụ rẻ tiền ở bữa dạ hội mất, chắc em không đi đâu. »

« Thế hoa thì sao ? » Chàng nói, « Hoa đang là mốt mà, đúng chứ ? Chỉ mười franc thôi là em đã mua được hai hoặc ba bông hồng tuyệt đẹp rồi. » 

« Không. » Nàng đương nhiên là không bị những lời này của chàng thuyết phục. « Chẳng có gì nhục nhã hơn là giữa một biển người giàu có quý phái thì mình lại là kẻ nghèo nàn và thảm thương nhất cả. »

Nhưng chồng nàng lại kêu lên. « Em tự dưng lại ngớ ngẩn thế ? Em có thể tìm Madame Forestier và hỏi mượn cô ấy một chút đồ trang sức mà. Cả hai thân nhau như vậy nên việc này có phải là khó quá đâu ? »

« Đúng rồi ! » Nàng gần như chảy nước mắt vì mừng rỡ, « Sao em lại chẳng nghĩ đến việc đó nhỉ ! »

Và thế là ngày hôm sau nàng đến nhà cô bạn thân của mình, và kể lể về nỗi khổ sở mà nàng đang gặp phải. Madame Forestier liền đi tới chỗ tủ quần áo rồi trở lại với một chiếc hộp lớn, cô mở hộp ra và nói với nàng : « Cứ chọn đi, cưng à. »

Đầu tiên nàng nhìn thấy những chiếc vòng đeo tay, sau đó là dây chuyền ngọc trai, rồi đến bộ thánh giá Venice bằng vàng đính đá quý – một tác chế kỳ công. Nàng đều thử chúng trước gương, có hơi ngập ngừng, rồi trả lại chúng với chút luyến tiếc, nhưng vẫn luôn miệng hỏi : « Chị có thứ nào khác không ? »

« Có. Nhưng chị không biết món nào sẽ thật sự vừa ý của em. »

Rồi đột nhiên nàng phát hiện ra một thứ. Một chuỗi hạt kim cương đẹp tuyệt vời nằm trong chiếc hộp satin đen, và trái tim nàng bắt đầu đập mạnh một cách tham lam chẳng thể kiểm soát. Khi cầm lấy nó, hai tay nàng không ngừng run rẩy. Nàng đeo chuỗi hạt lên cổ, bấy giờ nàng mặc bộ váy đầm cổ cao, và nàng ngất ngây trước vẻ đẹp của chính mình.

« Chị yêu dấu. » Nàng hỏi, nghe như van nài, « Em có thể mượn cái này không ? »

« Đương nhiên là được chứ ! »

Và với nỗi hạnh phúc tột cùng, nàng nhảy cẫng lên, ôm hôn cô bạn của mình rồi quay về nhà, với cái kho báu bé nhỏ mà nàng vừa có được trên tay.

Ngày dạ hội cũng đã đến. Và Madame Loisel như một đóa hoa rực rỡ, trở nên thành công ngoài mong đợi trong việc thu hút sự chú ý của tất cả mọi người. Nàng là người xinh đẹp, sang trọng, lộng lẫy, thanh lịch và hào hứng nhất trong bữa tiệc ngày hôm ấy. Những quý ông đều chú tâm đến nàng, hỏi tên của nàng, còn cố gắng giới thiệu bản thân mình với nàng nữa. Tất cả tùy viên của Nội các đều muốn nhảy một điệu với nàng, còn ngài Bộ trưởng thì cũng chẳng thể không nhớ đến gương mặt kiều diễm của nàng. Và nàng khiêu vũ, một cách điên cuồng, quên hết mọi thứ, say sưa trong nỗi sung sướng với cái chiến thắng đẹp đẽ mà nàng đạt được. Nàng chìm vào đám mây hạnh phúc được tạo dựng bởi niềm kính trọng, ngưỡng mộ, tất cả những khao khát trước giờ đã được thỏa mãn, và cảm giác thắng lợi này đối với trái tim của một người phụ nữ như nàng, thật ngọt ngào hơn bất kì thứ gì khác.

Khoảng bốn giờ sáng, nàng mới rời khỏi sảnh khiêu vũ. Chồng của nàng, lúc này đang ngồi ngủ gật ở một căn phòng khách nhỏ, bên cạnh ba quý ông khác cũng có chung cảnh ngộ với chàng. Chàng quàng qua vai vợ bộ áo khoác ngoài trời mà chàng đã mua cho nàng – thứ quần áo hợp túi tiền bình dân, sự giản dị và có phần nghèo khổ tương phản rõ rệt với lớp vải phi bóng của bộ đầm khiêu vũ nàng đang mặc. Nàng cảm nhận được điều này và chỉ muốn rời đi càng nhanh càng tốt, nếu không nàng sẽ bị những quý phu nhân mặc áo choàng lông đắt tiền để ý đến mất. Thế nhưng chồng nàng lại níu tay nàng lại : « Khoan đã, em đi ra lúc này sẽ bị nhiễm lạnh đấy. Chờ anh đi gọi xe đã. »

Nàng chẳng nghe chồng nói gì, mà lập tức chạy xuống cầu thang. Cho đến khi cả hai đã ra ngoài đường thì lại không tìm được taxi, dù có la hét khản cả cổ họng thì vẫn chẳng ích gì. Nàng và chồng đi bộ, hướng về phía sông Seine trong nỗi tuyệt vọng và không ngừng run rẩy vì lạnh. Cuối cùng, cả hai cũng bắt được xe, một chiếc taxi đêm cũ kỹ đậu bên bờ kênh, đó là loại taxi chỉ thấy được ở Paris trong buổi đêm, như thể chính bản thân nó cũng xấu hổ nếu phải xuất hiện và phô vẻ ngoài của mình vào ban ngày ban mặt.

Rời khỏi xe trước cửa căn hộ nhỏ trên đường Martyrs, hai vợ chồng nàng buồn bã bước lên bậc thang dẫn về phòng mình. Đối với nàng, mọi điều vui vẻ đã kết thúc, còn chàng thì vẫn nghĩ đến việc mình phải có mặt ở Bộ vào lúc mười giờ.

Nàng cởi bỏ bộ áo choàng rẻ tiền, đứng trước gương với hy vọng được trông thấy vẻ lộng lẫy của bản thân mình lần nữa. Rồi đột nhiên nàng hét toáng lên.

Chồng nàng, lúc này vẫn đang thay quần áo, hỏi : « Lại gì nữa vậy ? »

« Chuỗi hạt... chuỗi hạt... » Nàng lắp bắp, « Chuỗi hạt kim cương của Madame Forestier... nó không còn ở trên cổ em nữa ! »

Chàng giật nảy mình, trông như phát điên : « Cái gì !? Làm sao có thể... ? »

Cả hai bắt đầu lục tung mọi thứ lên, từng lớp váy đầm của nàng, từng lớp áo choàng và kể cả trong từng lớp túi, nhưng rốt cuộc cũng không tìm thấy được gì. Chàng hỏi : « Em có chắc là em vẫn còn đeo nó khi em rời khỏi buổi khiêu vũ không ? »

« Còn chứ, em còn chạm được vào nó kia mà ! »

« Nhưng nếu em làm rơi sợi dây ngoài đường thì chúng ta hẳn đã phải nghe thấy tiếng va chạm rồi. Có thể là trên xe taxi chăng ? »

« Đúng rồi, có thể lắm. Anh có số điện thoại của tài xế chứ ? »

« Không. Còn em thì sao, em cũng không nghía qua số điện thoại à ? »

« Không. »

Cả hai đưa mắt nhìn nhau, ngây ra như phỗng. Và sau đó Loisel lại khoác áo choàng lên, « Anh sẽ đi ra ngoài, » Chàng nói, « Tìm lần nữa trên khắp các nẻo đường từ nhà ta đến buổi khiêu vũ đó, biết đâu anh sẽ tìm lại được sợi dây chuyền cho em. »

Và chàng rời đi. Còn nàng thì ngồi lại trong căn buồng của mình, bộ váy đầm dạ hội vẫn còn mặc trên người, như bị hút hết hồn phách, chẳng còn thể nghĩ ngợi điều chi nữa.

Bảy giờ, chồng của nàng quay về. Với hai bàn tay trắng.

Chàng lại báo cho đồn cảnh sát, đăng tìm kiếm lên báo với lời hứa hậu tạ, hỏi han ở các công ty dịch vụ taxi, bất cứ nơi nào chàng cũng đều bật lên cái hy vọng nhỏ nhoi về việc sẽ tìm lại được chuỗi hạt đó. Còn nàng thì luôn luôn ở nhà và chờ đợi, vẫn cái dáng vẻ mất đi thần trí sau cái thảm họa kinh hoàng.

Trở về nhà vào buổi chiều muộn ngày hôm ấy, Loisel mệt mỏi, xanh xao và y nguyên như cũ, chẳng tìm thấy được gì.

« Em đó, » Chàng nói, « Viết cho bạn em một lá thư đi. Nói là em đã vô tình làm mẻ một góc của sợi dây chuyền và cần có thời gian để cho người sửa chữa nó lại. »

Nàng đã viết cho bạn mình, theo đúng như những gì chàng bảo.

Cho đến một tuần sau đó, niềm hy vọng của cả hai dần cạn kiệt. Và Loisel, trông như già đi năm năm so với tuổi của chàng, đã tuyên bố rằng họ phải tìm cách mua lại chuỗi hạt khác để thay thế.

Hai vợ chồng đến cửa hiệu kim hoàn nơi được khắc tên bên trong chiếc hộp. Nhưng người chủ lắc đầu : « Thưa ông bà, đây không phải là chuỗi hạt của hiệu chúng tôi. Chúng tôi chưa bao giờ khắc tên cửa hiệu trong hộp cả. »

Họ lại rời đi, đến hỏi khắp các hiệu kim hoàn khác, dựa vào trí nhớ của mình mà tìm kiếm một chuỗi hạt kim cương giống như vậy, sự buồn bã và đau khổ dần dần bao trùm hai vợ chồng nàng. Cho tới khi cả hai tìm được một món trang sức giống hệt cái mà nàng đã làm mất ở cửa hiệu nọ, nhưng lại là một cửa hiệu ở Palais Royal. Nó trị giá bốn ngàn francs và người ta sẽ giảm giá cho họ còn ba ngàn sáu.

Hai vợ chồng nàng thuyết phục người ta giữ chuỗi ngọc đó lại trong vòng ba ngày, đủ để cả hai có thể xoay ra được tiền. Và họ cũng thoả thuận rằng hắn sẽ có lại nó với giá ba mươi bốn ngàn franc nếu họ tìm thấy được chiếc vòng cổ kia trước cuối tháng hai.

Loisel thừa kế từ cha mình mười tám ngàn francs, và chàng sẽ đi vay cho đủ số tiền. Chàng mượn một ngàn francs từ người này, năm trăm francs từ người nọ, chạy vạy tứ phương tám hướng. Chàng ký tất cả giấy tờ, tất cả các cam kết với mọi loại mượn nợ mà chàng tìm được. Chàng đã như bán cả cuộc đời còn lại của mình khi mạo hiểm ký vào những thỏa thuận mà chẳng cần quan tâm về nội dung, kéo theo những nỗi kinh hoàng trước cái viễn cảnh mà chàng sắp phải chịu đựng. Rốt cuộc chàng cũng đã nhận được chuỗi hạt kim cương ấy sau khi đặt lên quầy của tiệm kim hoàn ba mươi sáu ngàn francs.

Khi vợ chàng mang món trang sức hoàn trả cho Madame Forestier, nàng nhận được một lời trách móc lạnh lùng từ bạn mình : « Em nên đưa nó lại cho chị sớm hơn, cưng à. Lỡ đâu chị cần nó thì sao ? » Và bà đã không làm hành động mà nàng sợ nhất – mở cái hộp đó ra. Nếu như chị ấy nhận thấy sự khác biệt thì sao ? Chị ấy sẽ nghĩ gì, sẽ nói gì về mình ? Chị ấy có xem mình là phường trộm cướp hay không đây ?

Kể từ đó, Madame Loisel đã nếm được mùi vị của cái gọi là gia cảnh nghèo khổ. Nhưng nàng đã không hề cúi đầu hay bỏ cuộc, bởi món nợ lớn vẫn còn đó và nàng phải giúp chồng trả cho bằng hết. Họ cho cô hầu gái thôi việc, thay đổi chỗ ở đến một căn gác xép nhỏ. Nàng đã hiểu được sự vất vả khi phải làm hàng đống việc nhà và ngâm đôi tay hồng hào trắng trẻo của mình trong hàng tá mớ chén dĩa trơn nhẫy dầu mỡ. Nàng giặt áo quần, khăn màn bẩn rồi phơi lên dây, nàng tự mình mang từng túi rác xuống đường vào mỗi sáng, tự mình xách từng xô nước nặng tới mức nàng thi thoảng phải dừng lại để lấy chút hơi thở. Và khi xuống phố, nàng ăn mặc tềnh toàng, đeo trên tay cái giỏ đi chợ và trả giá từng xu từng cắc một chỉ để đổi lấy những món đồ thảm hại theo giá rẻ nhất có thể.

Mỗi tháng trôi qua, hai vợ chồng nàng đều phải trả thêm những món nợ, từng chút một. Chồng nàng mỗi tối đều giúp làm giấy tờ cho thương nhân, và thường thì chàng còn cày đến đêm khuya để ngồi sao chép bản thảo với cái giá năm xu một trang.

Cái cuộc sống vất vả như thế đã kéo dài mười năm.

Mười năm trôi qua, họ rốt cuộc đã trả hết mọi thứ, tất cả mọi thứ, kể cả tiền lời, lãi mẹ lãi con, đều không còn nợ nần gì nữa. Madame Loisel lúc bấy giờ trông đã già đi rất nhiều, và trở thành một người đàn bà thô kệch, mộc mạc như tất cả những người đàn bà trong các gia đình hạ lưu khác. Mái tóc nàng luôn rối, áo váy xộc xệch và đôi tay ửng đỏ, nàng đã quen cái thói nói chuyện lớn tiếng trong lúc đang chà rửa sàn nhà. Nhưng đôi khi, lúc chồng nàng đi làm, nàng lại đến ngồi bên cửa sổ và nhớ về cái đêm dạ hội nhiều năm về trước – khi nàng vẫn còn lộng lẫy và đáng yêu biết chừng nào. Chuyện sẽ ra sao nếu như nàng chưa từng làm mất chuỗi hạt đó ? Ai biết chứ, thật mỉa mai làm sao ! Chẳng ai ngờ rằng cuộc đời của một người sẽ dễ dàng bị phá hủy hay được cứu vớt bởi những điều nhỏ nhặt như thế cả.

Một ngày chủ nhật nọ, khi nàng đang đi dọc theo đại lộ Champs Élysées để thư giãn sau một tuần làm việc cực nhọc, bỗng dưng lọt vào tầm mắt nàng là một người phụ nữ đang cùng con mình đi dạo. Trông người đó thật quen làm sao, đó chính là Madame Forestier – vẫn trông còn trẻ và còn xinh đẹp biết bao.

Nàng cảm thấy xúc động. Có nên nói chuyện với bà ấy hay không ? Đương nhiên rồi, vì hiện giờ nợ nần gì nàng đều đã trả hết, nàng còn sợ hãi gì mà không nói thật với bạn mình nữa đây ? Nghĩ là làm, nàng bước đến gần Madame Forestier, nói : « Jeanne, chào buổi sáng. »

Bạn của nàng, lúc này vẫn ngạc nhiên vì không nhận ra người phụ nữ thô kệch trước mặt mình là ai, « Nhưng--- thưa bà, chắc là bà đã lầm tôi với ai. »

« Không đâu chị ơi, em là Mathilde Loisel đây. »

Nàng vừa dứt lời, Madame Forestier đã suýt bật khóc : « Ôi trời ơi, Mathilde tội nghiệp, sao em lại thay đổi nhiều đến mức này ! »

« Vâng, từ lần cuối ta gặp nhau thì bao nhiêu năm qua đối với em chẳng dễ dàng gì. Tất cả cũng vì chị. »

« Chị ư ? Làm sao lại có thể như thế ? »

« Chị có nhớ không, cái chuỗi hạt kim cương mà chị cho em mượn để đến buổi dạ hội ấy ? »

« Có, chị nhớ. »

« Em đã đánh mất nó rồi. »

« Em nói gì vậy, em đã trả nó cho chị cơ mà ? »

« Thực ra đó là một chuỗi hạt trông giống nó thôi. Và vợ chồng em đã phải dùng mười năm để trả cho số tiền mua nó. Đương nhiên là rất cực khổ vì gia tài chúng em không có nhiều nhặn gì. Nhưng rốt cuộc thì nợ đã trả xong rồi, nên em cảm thấy rất thoải mái. »

Madame Forestier trông như người bị hóa đá, « Em bảo rằng em đã mua chuỗi hạt mới để thay thế cái bị mất sao ? »

« Vâng, chị chẳng để ý à ? Chúng giống nhau đến thế cơ mà. » Nàng mỉm cười, một nụ cười có phần tự hào và ngây thơ. Và Madame Forestier, chợt cầm lấy hai bàn tay nàng, « Ôi chao, Mathilde đáng thương của tôi ơi ! Chuỗi hạt của chị chỉ là đồ giả mà thôi, nó có giá năm trăm francs là quá lắm rồi !... »

Đúng vậy, hiện thời thì tôi đang không ổn định, rất là không ổn định, nhưng dựa vào đâu mà anh có thể nói là tôi bị điên ? Căn bệnh đã khiến các giác quan của tôi nhạy bén hơn chứ không hề phá hủy hay mài mòn chúng. Và thính giác chính là cái hoạt động tốt nhất. Tôi có thể nghe được mọi thứ, từ thiên đường cho đến hạ giới, rồi tới cả những điều thầm thì nơi địa ngục thẳm sâu. Thế thì, tôi hỏi anh, làm sao tôi có thể bị cho là đồ điên được ? Hãy lắng nghe đây, hãy quan sát xem tôi sẽ tỉnh táo và bình tĩnh như thế nào trong khi kể cho anh nghe toàn bộ nội tình.

Thật khó để nói rằng cái ý nghĩ đó nảy sinh trong đầu tôi bằng cách nào, nhưng một khi đã xuất hiện thì nó ám ảnh tôi cả ngày lẫn đêm. Không mục đích. Không lý tưởng. Tôi ưa thích ông già đó, lão chưa từng đối xử tệ với tôi hay xúc phạm tôi, mà tôi cũng chẳng hề có mưu đồ gì với gia sản của lão. Chỉ là mắt của lão, đúng vậy, con mắt của lão ! Một con mắt kền kền màu xanh nhợt nhạt được phủ lên bởi một lớp màn trắng nhờ nhờ. Bất cứ khi nào bị ánh mắt ấy chạm phải, máu trong người tôi cũng sẽ như đông cứng lại, và do đó mà dần dần, chậm rãi, tôi đã quyết định phải tước đoạt mạng sống của lão, cũng như là để thoát khỏi con mắt đó vĩnh viễn.

Giờ thì đây mới là vấn đề này. Hẳn anh sẽ nghĩ rằng tôi điên rồi. Người điên thì chẳng biết gì cả. Nhưng mà anh phải xem lại tôi một chút, phải xem xem tôi đã hành xử khôn ngoan đến mức nào, khi tôi tiến hành kế hoạch một cách cẩn thận, tính toán đủ mọi thứ, và kín đáo biết bao! Tôi trở nên thân thiện dễ thương với ông già đó suốt một tuần trước khi tôi giết lão. Và vào mỗi nửa đêm, tôi lại xoay tay nắm cửa phòng của lão rồi mở nó ra – vô cùng nhẹ nhàng ! Rồi sau đó, với độ hở vừa phải, tôi đưa chiếc đèn đã được bọc kín vào trong, sau đó mới tới cái đầu của mình. Ồ, anh hẳn sẽ bật cười khi thấy tôi khéo léo chui đầu vào phòng lão già như thế nào, chầm chậm hết mức để không làm lão thức giấc. Mất một tiếng để tôi có thể đưa đầu mình qua khe cửa, đủ để thấy được lão đang ngủ trên giường. Hà hà ! Một người điên thì sẽ không thể nào khôn khéo được như vậy, đúng chứ ?

Và sau đó, khi đã yên vị, tôi mới thận trọng tháo tấm bọc của chiếc đèn ra, hết sức thận trọng để cái lề cửa không gây ra tiếng động nào – tia sáng từ chiếc đèn chiếu thẳng vào con mắt kền kền kia. Suốt bảy ngày – đều vào lúc nửa đêm, nhưng con mắt đó luôn luôn nhắm lại. Vì thế tôi không có cơ hội để thực hiện mưu toan của mình, vì kẻ gây sự khó chịu đau đớn cho tôi là con mắt của lão già chứ nào có phải lão đâu. Và cứ mỗi buổi sáng tôi lại phải thu hết sự liều lĩnh để bước vào phòng ngủ của ông già, can đảm gọi tên lão, hỏi thăm xem hôm qua lão ngủ có ngon không. Nên là anh có thể thấy lão hoàn toàn không đủ thông minh hay đa nghi để nhận thấy rằng, vào mỗi nửa đêm, mười hai giờ, lão đều bị tôi nhìn chằm chằm trong lúc ngủ.

Đêm thứ tám, cửa phòng ông già được tôi mở ra theo cách cẩn thận hơn thường lệ, đến kim phút trên đồng hồ còn di chuyển nhanh hơn cử động của bàn tay tôi. Tôi cảm nhận rõ sức mạnh từ sự minh mẫn của mình hơn bao giờ hết. Tới mức mà tôi thấy thật khó để kiềm chế được sự hào hứng từ kẻ chiến thắng dâng lên trong lồng ngực, khi mà ông già đó vẫn đang ngủ, hoàn toàn không đề phòng, hoàn toàn không biết được rằng tôi đang mở cánh cửa phòng lão với biết bao là ý định chôn giấu trong đầu. Tôi bật ra một tiếng cười khúc khích thật nhỏ, thích thú với cái suy nghĩ đó, và có lẽ lão đã nghe thấy tôi, vì lão cử động đột ngột như thể bị giật mình. Giờ thì anh nghĩ là tôi sẽ thối lui đúng chứ ? Nhưng mà không. Phòng ngủ của ông già, vì cái nỗi sợ sẽ bị trộm cướp mà toàn bộ cửa đều đã bị đóng lại, tối đen như mực, và tôi biết là lão sẽ không thể nhìn thấy được cánh cửa đang mở ra, chậm rãi, từ từ.

Khi chui đầu vào, chuẩn bị mở đèn lên, thì tự dưng ngón tay của tôi vô tình chạm vào sợi dây thép trên chiếc đèn, khiến cho ông già giật mình tỉnh giấc, kêu lên : « Ai đó ? »

Tôi giữ mình im lặng, không phát ra bất cứ âm thanh nào. Gần như là cả giờ đồng hồ tôi không hề cử động, trong khi lão thì vẫn ngồi trên giường và nghe ngóng – như cách tôi làm ở những đêm trước. Lão lắng nghe tiếng của cái chết lần mò trên vách tường.

Lúc đó, tôi nghe thấy một tiếng rên rỉ nhẹ, và tôi biết đó là tiếng rên rỉ của nỗi khiếp đảm kinh hoàng. Đó không phải là tiếng rên vì đau đớn hay buồn khổ - ồ, không! - đó là thứ âm thanh ngột ngạt trầm thấp phát ra từ đáy tâm hồn khi người ta bị nỗi sợ hãi dồn ép quá mức. Tôi biết rõ nó. Nhiều buổi tối, chỉ vào lúc nửa đêm khi cả thế gian chìm vào giấc ngủ, thì cái tiếng rên ấy trào ra khỏi lòng tôi, vang vọng kinh hoàng thẳm sâu, liên tục ngấu nghiến dày vò tôi. Và vì tôi nói là tôi biết rõ cái tiếng rên rỉ ấy, nên tôi cũng biết hiện thời ông già này đang cảm thấy thế nào, và tôi thương hại lão – dù trong bụng thì không khỏi cười thầm. Tôi biết rằng lão đã thức giấc bởi cái tiếng động lần đầu tiên, khi lão trở mình. Nỗi sợ của lão lớn dần lên. Lão cố tự trấn an rằng mình đã nghe nhầm, nhưng không làm được. Lão nói với bản thân – « Chỉ là tiếng gió từ lò sưởi – chỉ là tiếng chuột chạy trên sàn, » hoặc « Là tiếng dế kêu. » Lão cố gắng giải thích cái âm thanh bằng đủ mọi giả thuyết, dù tất cả đều vô dụng. Hoàn toàn vô dụng, bởi vì Tử Thần đã đến gần, đang chuẩn bị bao trùm cái bóng đen chết chóc lên lão. Và chính do cái ấn tượng về bóng đen vô hình ấy đã khiến cho lão cảm nhận – tuy không thể thấy hay nghe – sự hiện diện của cái đầu tôi trong căn phòng này.

Tôi đã chờ đợi rất lâu, trong sự kiên nhẫn cực độ, mà không hề nghe thấy tiếng ông già nằm xuống, tôi quyết định hé tấm phủ đèn – rất khẽ, vô cùng khẽ. Thế rồi tôi mở nó ra – anh chẳng thể tưởng tượng được rằng tôi đã thận trọng tới mức nào – cho tới khi, một tia sáng mỏng manh tựa như sợi tơ nhện của chiếc đèn tỏa ra, chiếu ngay vào con mắt kền kền ấy.

Con mắt mở - hoàn toàn mở, mở to, khiến sự điên tiết trong tôi bùng nổ. Tôi nhìn thấy nó, rõ ràng, hoàn hảo - màu xanh lam nhạt, với tấm màn gớm ghiếc phủ lên làm tôi thấu lạnh tận xương tủy; nhưng tôi không thể nhìn thấy gì khác về khuôn mặt hoặc bộ dáng của ông già: vì tôi đã hướng tia sáng chiếc đèn như thể theo bản năng, chính vào cái điểm chết tiệt là con mắt lão.

Tôi đã chẳng nói rằng bạn sẽ lầm giữa việc cho là tôi bị điên, với việc giác quan của tôi mẫn cảm đến thế nào ư ? - Vâng, đúng là tôi nói vậy, bấy giờ bên tai tôi vang lên một âm thanh nhỏ, trầm trầm mà nhanh chóng, hệt như tiếng đồng hồ tích tắc khi được bọc trong bông. Tôi cũng biết cái tiếng đó. Đó là nhịp đập trái tim của ông già. Nó càng làm tăng thêm cơn thịnh nộ của tôi, như tiếng trống đánh thúc đẩy sự can đảm cho người lính xông pha ra trận.

Nhưng ngay cả khi đang kiềm chế và giữ yên lặng, tôi vẫn cảm thấy khó thở. Tôi giữ chiếc đèn bất động, cố gắng duy trì tia sáng chiếc vào con mắt của ông già. Trong khi đó, âm thanh trái tim quái quỷ đang đập lớn dần lên. Mỗi khắc trôi qua nó lại dồn dập nhanh hơn và lớn hơn. Nỗi khiếp đảm của ông già chắc hẳn đã lên đến tột độ ! Anh hiểu tôi nói gì không ? Tôi nói là, cái thứ âm thanh đó phát ra càng lúc càng lớn hơn, giục giã hơn bao giờ hết. Tôi bị kích động, đúng vậy, trong đêm đen mịt mù chết chóc, giữa sự im lặng rùng rợn của ngôi nhà cổ kính này, cái âm thanh quái dị ấy làm tôi dấy lên nỗi sợ hãi tột cùng. Nhưng tôi vẫn giữ mình đứng yên trong vài phút nữa. Mà, cái tiếng ấy lại càng lớn hơn, to hơn nữa – tới mức tôi e là trái tim đó sẽ phải vỡ tung ra mất. Và giờ đây một nỗi lo sợ mới lại bao trùm tôi – hàng xóm có lẽ cũng sẽ nghe thấy được âm thanh này.

Giờ chết của ông già đã điểm ! Tôi thét lên, quẳng chiếc đèn rồi nhảy bổ vào trong căn phòng. Lão kêu lên một – chỉ một tiếng. Trong nháy mắt, tôi lôi lão xuống sàn, kéo cái giường nặng nề đè lên người lão. Rồi tôi khoan khoái mỉm cười, hài lòng khi thấy công việc đã được thực hiện. Tuy vài phút sau, trái tim của ông già vẫn còn đập, cái tiếng bị bóp nghẹt như thể oan ức. Nhưng mà tôi chẳng còn lấy làm phiền vì nó sẽ chẳng vang nổi đâu xa ra ngoài căn phòng này. Và rồi nó nín bặt. Ông già đã chết. Tôi dọn dẹp giường và xem xét lại xác của lão. Cứng đờ như đá rồi. Tôi đặt tay lên vị trí trái tim lão một hồi. Không còn đập. Lão đã thật sự chết. Con mắt đáng nguyền rủa của lão sẽ không đọa đày tôi được thêm nữa.

Nếu mà anh vẫn còn cho rằng tôi bị điên ấy, thì cái ý nghĩ đó của anh sẽ bị dập tắt ngay sau khi nghe tôi miêu tả về cách tôi xử lí xác của ông già khôn ngoan như thế nào. Đêm dần tàn đi, tôi làm việc khá là vội vã, nhưng là vội vã trong im lặng. Tôi phân rã xác lão, chặt đầu, tay và chân. Sau đó tôi tháo ba tấm ván sàn căn phòng, quẳng mọi thứ xuống khoảng trống bên dưới, rồi lắp lại – thật là khéo léo biết chừng nào, tới mức không ai – kể cả con mắt đáng nguyền rủa của lão, có thể ngờ đến. Chẳng có gì phải tẩy xóa, chẳng có máu me gì. Bởi tôi đã hết sức cẩn trọng trong việc đó, cái bồn tắm đã hứng trọn và rửa sạch cả rồi – Ha ! Ha !

Khi tôi hoàn tất công việc thì chỉ mới bốn giờ sáng, trời hãy còn tối đen như mực. Ngay lúc chuông đồng hồ đổ báo giờ, thì ngoài cửa chính bỗng vang lên tiếng gõ. Tôi đi xuống lầu để mở cửa, với niềm kiêu hãnh tột cùng – vì bây giờ còn có cái gì để tôi phải lo sợ nữa đâu ? 

Ba người đàn ông bước vào, tự giới thiệu họ là cảnh sát, nói rằng hàng xóm đã nghe thấy có tiếng hét thất thanh trong đêm trước, dẫn tới nghi vấn và hắn ta hoặc ả ta đã thông báo đến cơ quan an ninh. Do đó mà họ (những tay cảnh sát này) được cử đến kiểm tra.

Tôi mỉm cười – có gì mà phải sợ? Mời cái quý ngài vào nhà. Tôi nói, đó chỉ là do tôi ngủ mơ mà la hét bậy bạ. Còn ông già, tôi cũng có nhắc đến, hiện đã về quê rồi. Tôi dẫn mấy viên cảnh sát đi khắp nhà. Tôi yêu cầu họ tìm kiếm thật kỹ lưỡng, càng kỹ càng tốt. Tôi dẫn họ đến phòng ngủ của ông già, cho họ xem mớ tài sản của lão – chúng hoàn toàn yên vị ở đó, không bị xáo trộn. Với sự tự tin pha lẫn nhiệt tình, tôi mang ghế vào phòng, mời họ ở đây nghỉ ngơi, trong khi bản thân tôi, với sự hoang dại liều lĩnh của kẻ chiến thắng, đã đặt chỗ ngồi ngay tại vị trí bên dưới nơi đặt xác chết ông già.

Những viên cảnh sát vô cùng hài lòng, tôi đã thuyết phục được họ. Vì thế tôi cũng rất thoải mái, đặc biệt thoải mái. Họ ngồi đó, trò chuyện về những điều bình thường trong khi nhận được những câu trả lời vui vẻ từ phía tôi. Nhưng dần dà, cảm giác bồn chồn từ từ ập đến, khiến tôi tái nhợt đi và chỉ mong sao họ chóng ra về. Nghe như có tiếng ù ù bên tai, đầu tôi nhức buốt, mà họ vẫn còn ngồi đó nói chuyện. Âm thanh như tiếng chuông đó, tôi cố gắng trò chuyện thoải mái để quên nó đi, nhưng nó vẫn cứ tiếp diễn, càng liên tục và trở nên rõ ràng hơn. Cho đến một hồi, tôi chợt nhận ra thứ âm thanh đó không hề ở trong tai của tôi.

Lẽ đương nhiên, mặt tôi đã tái đi từ lâu rồi – nhưng tôi cố tham gia cuộc nói chuyện với mấy tay cảnh sát bằng giọng trôi chảy và cao hơn. Tuy vậy, cái tiếng động đó lớn dần. Đó là một thứ âm thanh trầm thấp, buồn tẻ, và nhanh, chẳng khác nào tiếng đồng hồ gói trong bông kêu tích tắc. Tôi thở hổn hển – nhưng cảnh sát bọn họ không nghe thấy. Tôi càng nói nhanh hơn, giọng mãnh liệt hơn, cố át đi âm thanh đó, nhưng nó vẫn lớn dần, đều đặn. Tôi đứng lên, với điệu bộ cứng rắn và giọng nói sang sảng khi bàn luận về mấy chuyện vặt vãnh, thế mà âm thanh đó vẫn tăng lên.

Sao họ không đi cho rồi nhỉ ? Tôi đi đi lại lại trên sàn, với những sải chân nặng nề như bị kích động giận dữ, dưới sự quan sát của những tay cảnh sát – nhưng vẫn không cách chi giảm thiểu được tiếng ồn kia. Trời ơi ! Tôi phải làm gì, tôi nên làm gì bây giờ ? Tôi sùi cả bọt mép, tôi cáu lên, tôi chửi thề ! Tôi đu đưa chiếc ghế mà tôi đang ngồi, rung lắc nó lên tấm ván, nhưng âm thanh đó vẫn vậy phát ra và liên tục tăng lên. Lớn thêm, lớn thêm, thêm nữa !

Ba tay cảnh sát vẫn vui vẻ nói chuyện, đã thế họ còn cười ! Làm sao mà họ lại không nghe thấy ? Quỷ thần ơi ! Không, chắc chắn không thể không nghe ! Họ đã nghe cả rồi ! Họ nghi ngờ ! Họ đã biết hết ! Chỉ là họ cố tình đùa giỡn trên sự kinh hãi khổ sở của tôi ! – tôi đã nghĩ đến điều đó.

« Khốn nạn ! » Tôi gào lên, « Đừng có diễn trò nữa ! Tôi nhận tội ! – lật mấy tấm ván sàn lên đi ! Đây này ! Này ! Đó là tiếng trái tim gớm guốc của lão già vẫn còn đang đập đấy ! »

Nửa buổi đêm thê lương ảm đạm, khi tôi đương nghiền ngẫm, yếu ớt, rã rời,

Trước tập sách cũ xưa kỳ lạ—

Khi tôi gà gật, tưởng chừng ngủ đi, chợt tiếng gõ cửa xen vào,

Như là có ai nhẹ nhàng, khẽ khàng gõ lên cánh cửa buồng tôi.

“Là vị khách nào,” Tôi lẩm bẩm, “gõ vào cửa buồng của ta—

Chỉ có thế và không gì hơn nữa”.

 À, tôi nhớ rõ, đêm tháng mười hai ảm đạm ấy,

Lò sưởi kia, củi chết dần lửa đỏ, ám lên sàn bóng ma than

Tôi thiết tha mong trời mau sáng; - và chính tôi muốn vơi cơn sầu

Nhờ chồng sách cũ kia giải tỏa – giải nỗi buồn nhớ nàng Lenore—

Nàng thiếu nữ xinh đẹp độc nhất, các thiên thần gọi nàng Lenore—

Giờ đã chẳng còn sống trên đời.

 Và âm thanh thảm buồn, mơ hồ bất định của từng bức rèm màu tím

Làm tràn ngập hồn tôi nỗi bất an chưa từng có bao giờ;

Nên lúc này, tự an ủi mình, tôi lại thầm nhủ

“Là vị khách nào, đứng trước cửa buồng ta—

Y đã đến quá muộn, đứng trước cửa buồng ta—

Chỉ có thế và không gì hơn nữa.”

 Rồi thu hết can đảm, tôi không e ngại gì thêm,

“Thưa ngài,” Tôi nói, “hay quý bà, thật lòng xin thứ lỗi,

Nhưng quả là tôi đang thiếp đi, mà quý vị lại quá khẽ khàng,

Lại quá nhẹ nhàng gõ lên cánh cửa buồng tôi,

Nên tôi không dám chắc là đã nghe thấy” – và giờ đây tôi mở rộng cửa;—

Ngoài đó tối đen, không gì hơn nữa.

 Tôi đứng lâu, ngạc nhiên, sợ hãi, nhìn vào màn đêm tối,

Nghi hoặc, nghĩ về những mộng mị không kẻ phàm trần nào dám mơ;

Nhưng bóng đêm chẳng hé lộ điều chi, sự yên lặng vẫn như vĩnh cửu,

Và phá tan nó chỉ là lời thì thào, “Lenore?”

Là tôi thì thào, để nghe tiếng mình vọng lại, “Lenore!”—

Chỉ có thế và không gì hơn nữa.

 Quay về căn buồng, lòng tôi bùng cháy,

Tiếng gõ cửa lại vang lên lớn hơn.

“Hẳn là,” Tôi nói, “Phải có gì bên ngoài song cửa;

Ngoài đó có gì, ta sẽ xem, để vạch trần bí ẩn này—

Hãy bình tĩnh lại giây lát, để vạch trần bí ẩn này;—

Chỉ có gió thôi, và không gì hơn nữa.”

 Tôi tung bức màn trập, khi, với tiếng vỗ cánh dồn dập, lửng lơ,

Từ ngoài bay vào một con quạ trang nghiêm của những tháng ngày xưa cũ

Không một chút kiêng nể, cũng không hề dừng lại;

Nhưng với dáng vẻ kiêu kỳ, đậu nơi phía trên cửa buồng tôi,

Trên bức tượng bán thân của thần Pallas, đặt ở nơi cửa buồng tôi,

Nó đậu chễm chệ vậy thôi, không còn gì hơn nữa.

 Rồi con chim đen như mun này, như hóa sầu thảm trong tôi thành nụ cười,

Bởi cái vẻ ngoài chững chạc, nghiêm trang của nó,

“Dù cho mào ngươi có bị xén và trụi đi,” Tôi nói, “trông cũng chẳng nỗi nào hèn nhát,

Hỡi con quạ cổ quái và dữ tợn lang thang từ phía bờ Đêm—

Hãy nói ta nghe, tên tuổi của ngươi nơi phía bên kia Địa Ngục!”

“Không bao giờ nữa.” Con quạ kêu lên.

 Tôi kinh ngạc biết chừng nào, khi lời đáp của con chim vụng về này lại quá rõ ràng

Dù cho nó gần như vô nghĩa – chẳng liên quan,

Vì phải thừa nhận, hiếm ai trên đời này,

Có được diễm phúc nhìn thấy một con chim đậu nơi cửa buồng mình—

Là chim hay thú, đậu trên pho tượng ngay cửa buồng mình,

Với cái tên là “Không bao giờ nữa.”

 Nhưng con quạ này, đơn độc ngồi trên bức tượng câm lặng, chỉ thốt lên

Thốt lên một lời, như là cả linh hồn nó.

Nó chẳng nói thêm gì — cũng không buồn vỗ cánh—

Cho tới khi tôi thì thào “Bè bạn đã rời bỏ ta từ trước—

Và vào sớm mai, nó cũng sẽ rời bỏ ta, như cách hy vọng đã không còn bên ta.”

Thì con chim kêu lên “Không bao giờ nữa.”

 Giật mình trước câu trả lời khôn ngoan phá vỡ sự tĩnh lặng,

“Hẳn là,” Tôi nói, “Nó chỉ biết có vậy

Lời nói từ một chủ nhân bất hạnh, kẻ gặp phải tai ương tàn khốc

Bám theo nhanh và nhanh hơn cho tới khi bài ca trở thành gánh nặng—

Cho đến tận đáy lòng hắn, hy vọng trở thành buồn thương trĩu nặng

Trĩu nặng của cái “không bao giờ—không bao giờ nữa.”

 Mà con quạ, cứ thế khiến tôi hứng thú mỉm cười,

Tôi kéo ghế đệm tới trước nó, trước pho tượng và trước cánh cửa buồng;

Ngồi chìm vào trong đệm nhung êm ái, tôi dần dà tưởng tượng

Rốt cuộc con chim quái gở, kỳ dị này là thế nào—

Con chim ghê rợn, gớm ghiếc và đáng ngại này làm sao

Lại có nghĩa là “Không bao giờ nữa.”

 Bấy giờ tôi đành ngồi đó, không nói gì mà ngầm suy đoán

Con chim này, với đôi mắt rực lửa như thiêu cháy cả tâm can;

Bấy giờ tôi ngồi đó, thoải mái ngả đầu suy nghĩ

Ngả đầu lên đệm nhung êm ái, nơi ánh đèn chiếu sáng,

Nhưng chiếc đệm nhung màu tía này, với ánh đèn mơ hồ chiếu sáng;

Sẽ không bao giờ có thể ôm ghì lấy, không bao giờ nữa!

 Và rồi tôi nghe không khí đặc quánh lại, như đượm thơm từ lò hương vô hình

Lò hương đung đưa trên tay thiên thần – tiếng chân nhẹ nhàng đi trên tấm thảm

“Khốn nạn,” tôi kêu lên, “Chúa Trời đã cho ngươi — qua những thiên thần này, ngài đã phái ngươi đến

Phái ngươi đến cùng niềm khuây khỏa, để lãng quên kí ức về Lenore;

Uống đi, hãy uống cạn đi món rượu giải sầu này, và quên đi nàng Lenore đã mất!”

“Không bao giờ nữa.” Con quạ kêu lên.

 “Kẻ báo điềm gở kia!” Tôi nói, “Điềm báo tai ương, ngươi là chim hay là quỷ!—

Dù ác ma gửi ngươi đến, hay dù cho bão giông cuốn ngươi đến nơi này,

Đơn độc mà cao ngạo, trên mảnh đất diệu kỳ hoang vu này—

Ở căn nhà rùng rợn ám ảnh — hãy nói thật ta nghe, ta cầu xin ngươi—

Có chăng — có chăng nhựa hương nơi vùng Gilead? — nói ta nghe, ta cầu xin ngươi!”

Con quạ kêu lên: "Không bao giờ nữa."

 “Kẻ báo điềm gở kia!” Tôi nói, “Điềm báo tai ương, ngươi là chim hay là quỷ!—

Có thiên đường ở trên trời cao — có Đức Chúa hai ta tôn thờ—

Hãy cho linh hồn khốn khổ này nghe, ở chốn vườn Aidenn xa xôi,

Trói buột thiếu nữ thánh thiện ấy — người được các thiên thần gọi là Lenore—

Trói buộc nàng thiếu nữ xinh đẹp độc nhất, thiên thần gọi tên nàng Lenore.”

Con quạ kêu lên: "Không bao giờ nữa."

 “Lời ngươi nói, là dấu hiệu của ly biệt, con chim hay ác quỷ kia.” Tôi đứng phắt dậy, thét lên—

Hãy biến về cùng giông tố và bờ Đêm nơi địa ngục!

Không bỏ lại chiếc lông đen nào như bằng chứng cho lời dối gạt của hồn ngươi!

Hãy rời khỏi nỗi cô đơn trong lòng ta! —cút khỏi pho tượng nơi cửa buồng ta!

Rút cái mỏ tọc mạch ra khỏi tim ta, và hãy biến đi sau cửa buồng ta!”

Con quạ kêu lên: "Không bao giờ nữa."

 Và con quạ ấy, không hề di chuyển, vẫn ngồi đó, vẫn còn ngồi đó

Nơi bức tượng bán thân của thần Pallas ngay phía trên cửa buồng tôi;

Đôi mắt kia, quỷ dữ đang mơ màng ngự trị,

Ánh đèn đổ xuống, hắt bóng nó lên sàn;

Và hồn tôi, chẳng thể nào thoát khỏi, cái bóng đen của nó trên sàn

Không cách nào cứu rỗi, không bao giờ nữa.

Mùa đông đến ngôi làng nhỏ vào tháng tám một cách tàn nhẫn và bất chợt, kéo theo đó là hàng loạt cái chết của những người nghèo. Họ vốn dĩ không có đủ tiền để có quyền tổ chức đám tang tại nhà, vì vậy Nhà Nguyện nằm ở giữa làng trở nên vô cùng đông đúc khi bên trong có đến năm sáu cái quan tài đủ lớn đủ nhỏ đang chờ được ban phước bởi Đấng Tối Cao trước khi mang đi hỏa táng. Cũng bởi số lượng người trong hộp thật sự quá đông để có thể được chôn cất toàn bộ ở nghĩa trang phía sau Nhà Nguyện.

Nathaniel thường được đánh thức vào lúc năm giờ sáng, cậu bé sau đó sẽ có mười lăm phút dành cho việc chỉnh đốn lại bản thân trước khi vào phòng Rửa Tội để cầu kinh buổi sớm, giống như một thói quen lặp đi lặp lại. Nhưng mấy hôm nay thì khác, Nathaniel chỉ được ngủ khi chuông trên tháp gõ báo hiệu nửa đêm và phải dậy vào lúc ba giờ khuya để chuẩn bị việc ban phước cho những linh hồn xấu số. Chẳng phải Nathaniel khó chịu gì với Giáo trưởng, nhưng cậu bé lại cảm thấy phiền muộn vì số người chết chất đống hằng ngày khiến cho cậu phải rời khỏi cái giường êm có chăn chần da cừu. Vì thế mà Nathaniel thắc mắc với Đấng Tối Cao, tự hỏi vì sao Người lại cho mùa đông đến sớm như thế. Nhưng đó là những gì cậu bé nghĩ trong đầu thôi, làm sao có thể nói với Giáo trưởng rằng mình đang phiền lòng với Chúa Trời, khi mà bát cháo lúa mạch lạnh tanh đối với Nathaniel là một hình phạt vô cùng kinh khủng.

Đệ nhất môn đồ của Giáo trưởng gọi Nathaniel dậy khi cậu bé đang có một giấc mơ kỳ dị. Trong lúc nửa tỉnh nửa mê, Nathaniel thấy mình đứng trên một cánh đồng cỏ úa vàng, gió thổi lồng lộng hai bên tóc mai khiến cho tấm áo dòng màu xanh berin của cậu bé bay phấp phới như một con bướm khổng lồ quái đản; khi Nathaniel bước đi một cách vô định về phía trước, chân của cậu dẫm lên cơ man nào là xương người, xương thú, là đầu lâu xương sọ vụn vỡ giòn tan như thứ bánh gạo mà cậu hay nhìn thấy người ta bán trong các buổi chợ phiên. Và Nathaniel tỉnh giấc và đúng lúc cái chân của cậu bị kẹt vào trong một cái đầu lâu đầy thứ nước đen ngòm tanh tưởi của xác người chưa phân hủy hết. Cậu tỉnh dậy, mồ hôi trên trán rịn ra dù bây giờ đang bước vào giữa mùa đông.

“Nếu cậu cứ ngồi đó và thở hồng hộc thì tôi e chúng ta sẽ trễ mất.” Mái tóc đen dài quá vai của đệ nhất môn đồ được chải lại gọn gàng phía sau đầu và che lại bằng một cái khăn màu xanh navy với viền thêu mười sáu câu kinh trong Thánh Chương thứ Sáu. Ở Nhà Nguyện này, màu sắc trên áo của mỗi người luôn được phân biệt rõ ràng dựa theo mức độ quan trọng của người đó đối với Giáo hội. Giống như Giáo trưởng luôn mặc trên mình trang phục màu xanh Ba Tư, đệ nhất môn đồ với màu xanh navy trung thành và cứng nhắc, nhị đẳng môn đồ nghiêm túc trong áo dòng màu xanh Thổ và cuối cùng là Nathaniel– tam đẳng môn đồ được ban cho áo dòng màu xanh berin trong sáng thuần khiết tựa như tâm hồn mộ đạo của cậu. Trong Nhà Nguyện lúc bấy giờ còn có một thành viên nữa là David, nhưng thằng bé ấy vẫn còn nhỏ quá để có thể được phép mặc áo dòng, vì vậy nó chỉ có thể quanh quẩn ở trên tầng áp mái của Nhà Nguyện hoặc ở vườn cây phía sau mà thôi.

“Em biết rồi mà.” Nathaniel nói, vốc nước trong cái thau đồng đặt trên bàn cạnh giường để rửa mặt. Thứ nước này được kéo lên từ cái giếng phía sau Nhà Nguyện, lạnh lẽo và tanh tưởi một cách kì quái. “Hôm nay có bao nhiêu người đang chờ được ban phước vậy?”

“Khoảng tám người,” Đệ nhất môn đồ nói, hướng ánh mắt ra phía hành lang dẫn đến đại sảnh đường, “Có một quý tộc, hình như vậy, tôi cũng không rõ lắm.”

“Quý tộc thì đến cái làng nhỏ này để làm gì nhỉ?” Nathaniel thắc mắc, nhưng không muốn hỏi đệ nhất môn đồ vì chắc chắn anh ta sẽ lại mắng cậu mà thôi. Cậu vuốt cho thẳng tấm áo dòng của mình rồi nhanh chân đi ra ngoài phía đại sảnh đường. Nơi đó lúc này vắng lặng một cách chết chóc khi chiếc kim đồng hồ treo phía trên cửa chỉ đúng ba giờ rưỡi và ánh đèn cầy leo lét hắt bóng của người đứng xung quanh các cỗ quan tài lên tường tạo thành những vệt đen kỳ quái. Nathaniel nuốt nước bọt, người chết chưa được ban phước nên quan tài không cái nào được phép đóng lại, vì thế cậu có thể thấy những gương mặt cóp lại vì đói, xám ngoét và lạnh lẽo nằm bên trong, có cả một cái xác chết tức tưởi không chịu nhắm mắt mà cứ trừng trừng nhìn lại cậu.

“Lạy Đấng Tối Cao, xin hãy rủ lòng thương mà che chở cho con!” Nathaniel nắm chặt lấy sợi dây chuyền hình thập tự trên cổ mình, lầm bầm khấn cầu mỗi lần nhìn vào những cái xác người chết. Cậu cầm lấy bình nước thánh với một nhành hoa lan huệ trên tay và bắt đầu ban phước cho người quá cố. Nathaniel thường hay được Giáo trưởng bảo rằng cậu cần phải quen với việc này đi bởi sau khi lớn lên, cậu lúc nào cũng sẽ phải đối mặt với nó. Hơn cả, việc tiếp xúc với người chết sẽ tôi luyện cho Nathaniel tinh thần mạnh mẽ đủ để chống lại cám dỗ do ma quỷ đặt ra. Cậu nửa tin nửa ngờ về chuyện này, nhưng chung quy, không cãi lại Giáo trưởng chính là thứ mà Nathaniel cần rèn luyện nhất. Vì thế cậu đã chọn cách im lặng và làm theo lời của ông.

Plenus annis abiit, plenus honoribus

(Người đã rời xa dương thế, cùng với tháng năm và vinh dự)

Mors ultima linea rerum est (Cái chết là giới hạn cuối cùng của con người)

Omnia mors aequat (Và cũng là kết thúc công bằng nhất)

Pulvis et umbra sumus (Vì chúng ta sau cùng chỉ là cát bụi và bóng tối mà thôi)

Tiếng hát thánh thót của Nathaniel vang lên khi cậu đứng trên bục và hát bài ca dành cho người đã chết. Dù Nathaniel chẳng hề thích bài hát này chút nào. Nó sầu não quá, thảm thê quá, khiến cậu không khỏi nghĩ đến giấc mơ lúc nãy của mình. Cái sọ rỗng đó sẽ nhe bộ răng kinh khiếp của nó để ngoạm lấy bàn chân non nớt trắng trẻo của Nathaniel, kéo cậu bé vào một địa ngục đen tối và bẩn thỉu không lối thoát. Và như một con chim non bị cáo lôi ra khỏi cái tổ ấm áp trên ngọn cây cao, cậu ngã.

Tại sao con người ta lại phải chết?

Hơn cả, tại sao con người ta lại phải sống để chờ ngày chết đi?

Nathaniel mơ hồ nhìn thấy trước mắt một khuôn mặt đẹp như tượng tạc với làn da trắng tưởng chừng được bọc trong lớp sứ vĩnh cửu và mái tóc đen mềm mại nhẹ nhàng rủ lên phía trên chân mày. Ngũ quan của người này tuyệt quá, đẹp quá, dù cho đôi mắt kia có nhắm nghiền lại một cách bình yên đầy chết chóc và cái miệng nhỏ thì chắc chắn sẽ không bao giờ có thể mở ra được nữa. Nathaniel cứng đơ người, mọi thứ xung quanh cậu như ngừng lại và tai cậu như ù đi.

“Này! Sao lại ngã vào quan tài của người ta vậy?” Tiếng của nhị đẳng môn đồ kéo Nathaniel về thực tại. Cậu lập tức ngồi dậy và điều đó chỉ giúp cậu nhìn rõ hơn vào cái thi thể kia. Một đứa trẻ thôi, chắc cũng tầm tuổi cậu, nằm trong cái quan tài đen còn hăng hắt mùi gỗ mới đặt phía trước bệ thờ một cách trang nghiêm, trang phục đang mặc trên người so với những cái xác còng queo dưới kia cũng khác một trời một vực.

“Quý tộc trẻ.”

Ba chữ ấy hiện ra trong đầu Nathaniel gần như tức khắc. Gương mặt này không thể được sở hữu bởi bất cứ kẻ tầm thường nào thuộc tầng lớp thứ ba, mà nhất định phải là quý tộc. Bởi vì họ là con cháu của Mặt Trời, là kẻ được Đấng Tối Cao chiếu cố ban cho một dáng vẻ hoàn mĩ hơn bất kì ai khác. Bởi vì được thừa hưởng sự may mắn từ Đấng Tối Cao nên quý tộc luôn mong manh dễ vỡ, họ cần được bảo vệ và cung phụng bởi những kẻ ở tầng lớp thấp hơn. Nathaniel được Giáo trưởng giảng cho nghe những điều này vào khoảng vài năm trước, khi vừa được nhận vào Nhà Nguyện, và cậu hoàn toàn tin tưởng nó.

Thi thể của ngài quý tộc trẻ tuổi nằm trong cỗ quan tài mà vẫn không mất đi vẻ mỹ miều vốn có, khác hẳn sự đau đớn được thể hiện trên mặt của những cái xác người nghèo. Nathaniel tự hỏi, sự phân biệt đẳng cấp này phải chăng được xuất phát từ những định kiến kỳ dị của con người chăng, hoặc là chính bản thân mỗi người khi sinh ra đã mang trong mình một giai cấp?

Chiều muộn buông những tia nắng yếu ớt vào ô cửa kính màu. Sau buổi cầu nguyện lúc xế, Nathaniel có một buổi chiều cho riêng mình và cậu thường dành nó cho việc ngủ để có thể thức mà cầu nguyện tiếp vào ban đêm.

Nhưng hôm nay, Nathaniel lại không muốn ngủ. Cậu đốt một ngọn đèn cầy nhỏ và bảo bọc nó trong bàn tay mình, tiến từng bước khẽ khàng qua hành lang vắng để đến đại sảnh đường. Có một cái gì đó thôi thúc trong cơ thể cậu, buộc cậu phải trải qua những cảm xúc mà bản thân trước giờ chưa từng có. Giống như đốt một ngọn lửa trong lồng ngực và để mặc nó âm ỉ cháy vậy.

Cánh cửa đại sảnh đường mở từ lúc nào, Nathaniel thì không để tâm. Tiếng giày vải quá nhẹ để có thể nghe thấy và hơi thở của cậu cũng vậy. Khi bước chân vào đại sảnh đường, ngọn đèn trong tay Nathaniel bỗng dưng vụt tắt. Trong thứ ánh sáng mờ mịt màu đỏ chát chúa của buổi chiều tà, cậu thấy một cái bóng cao gầy đang cúi xuống chiếc quan tài đen xinh đẹp nằm trước bệ thờ, mọi thứ bỗng dưng đặc quánh lại trong mắt cậu.

Nathaniel không tự chủ được, cậu tiến lại gần hơn và gần hơn. Cuối cùng hình ảnh hiện rõ ra trước mặt, cái bóng kia, trên người khoác một chiếc áo choàng che sụp xuống không nhìn rõ mặt, đang ôm ấp cái xác quý tộc trẻ. Giống như một thiên thần đang sẵn sàng đợi ác quỷ đến mang mình đi về nơi địa ngục tăm tối. Cái bóng hẳn là đã nấp ở đâu đó sau những cánh cửa để có thể nhìn thấy được ngài quý tộc trẻ kia, và niềm khát khao chiếm hữu được cái xác đã nuốt chửng nó rồi.

“Memento mori,  memento mori…” Cái bóng thì thầm với ngài quý tộc trẻ, hơi thở của nó sao mà tuyệt vọng và thảm thương đến thế. Nathaniel nghe được cả tiếng trái tim mình đang thình thịch đập liên hồi như trống. Từ một cánh cửa sổ nào đó trong đại sảnh vô tình mở ra, một cơn gió lạnh lẽo của mùa đông lùa vào khiến cậu cảm giác như mình đã quay trở lại cánh đồng cỏ úa vàng trong giấc mơ đó. Vào cái khoảng khắc mà cái bóng ngẩng đầu lên, Nathaniel nhìn thấy nó cười, khuôn miệng toét ra đến tận mang tai trở nên vô cùng quái dị. Ánh nắng chiều đỏ phủ đầy lên cơ thể nó thứ màu máu tanh tưởi và lạnh cóng hệt như nước giếng mà hằng ngày Nathaniel vẫn dùng để rửa mặt. Cậu cảm giác như mình đang lùi lại, từng bước nhẹ nhàng để tránh đi nụ cười kinh khủng đó, khép cửa lại thật nhanh và cậu hộc tốc bỏ chạy về hướng phòng của mình.

"Memento mori, memento mori..."

Vào buổi sớm ngày hôm sau khi Nathaniel vô tình gặp David đang quét tuyết phía sau Nhà Nguyện, toàn thân thằng bé dường như sáng hẳn lên dưới màu xám u uất của bầu trời mùa đông. Nó im lặng khua những đụn tuyết vào hai bên lối đi và không ngừng run rẩy vì lạnh. Cả hai trước giờ chưa từng nói chuyện gì với nhau, và Nathaniel cũng cảm thấy đây là một điều không cần thiết mấy cho lắm.

Chợt Nathaniel nghe một tiếng hét kinh hoàng từ phía Nhà Nguyện. Cậu nhanh chân quay lại vào bên trong để xem chuyện gì đã xảy ra, và thấy có rất nhiều người tập trung ở ngay đại sảnh đường. Nathaniel đã rất khó khăn để có thể luồn lách qua đám đông bốc đầy mùi ẩm mốc của quần áo cũ để có thể tiến vào. Và những gì Nathaniel thấy là một quý phu nhân mặc tang phục đang khóc nức nở bên cạnh cỗ quan tài đen đặt trước bệ thờ.

Mặc cho đệ nhất và nhị đẳng môn đồ không ngừng lên tiếng kêu gọi Nathaniel rời khỏi đại sảnh đường, chân cậu vẫn tiếp tục bước đến. Cậu nhìn thẳng vào bên trong quan tài và chính điều đó đã làm cho bản thân cậu chấn động.

Ngài quý tộc trẻ kia đã trở nên xấu xí rồi, làn da của ngài phủ một màu xám ngoen ngoét chi chít chấm đen như da của người nghèo, hai con mắt của ngài mở lên trợn trừng hung tợn và cái miệng nhỏ bành ra đầy đau đớn. Còn mái tóc đen của ngài, mái tóc đen mềm mượt như lụa Ba Tư ấy cũng đã sớm rụng đi để lại một dáng vẻ khiến cho người ta khinh miệt, đến mức thứ trang phục quý giá trên người cũng chẳng thể cứu giúp ngài thêm được nữa. Ngài quý tộc trẻ kia, ngài thực sự đã bị Đấng Tối Cao bỏ rơi rồi ư? Hay chính cái bóng đen hôm qua đã mang sự xinh đẹp của thân thể ngài vào cõi địa ngục tăm tối để có thể thỏa mãn sự cuồng dại của nó?

"Memento mori, memento mori..."

Nathaniel chợt cảm thấy có một cặp mắt nào đó đang nhìn, xuyên suốt qua cả tấm áo dòng màu xanh berin và cả cơ thể cậu. Nathaniel hoảng hốt hướng về phía cánh cửa dẫn ra vườn sau của Nhà Nguyện nằm ở góc trái đại sảnh đường, thằng bé David đang đứng bên cạnh cái giếng, cái áo choàng sần cũ bị gió thổi tung lên như một con bướm khổng lồ quái dị. Chớp mắt một cái, khung cảnh xung quanh bất chợt thay đổi và Nathaniel thấy mình một lần nữa quay lại cánh đồng cỏ úa vàng, gió vẫn thổi mạnh qua hai hàng tóc mai như trước nhưng lần này dưới chân cậu không còn tồn tại những khúc xương nữa. Mà David vẫn đứng ở đó, cái mũ trùm đen sụp tới mắt và hai tay nâng một cái đầu lâu người lên ngang mặt. Trong hai hốc mắt của cái đầu lâu không ngừng trào ra thứ nước tanh tưởi đen ngòm quen thuộc như vừa được kéo lên từ cái giếng. Lặng im không một hơi thở, thằng bé không ngừng thì thầm những câu nói quen thuộc đến rợn người.

"Memento mori, memento mori..."

Mọi đứa trẻ quý tộc sinh ra trên đất nước của cành hoa hồng đỏ rực rũ xuống trên quốc huy, bất kể là con trai hay con gái, đều rất thích mấy buổi tiệc trà nho nhỏ cùng với những người bạn của mình. Những người đó có thể là anh chị em, có thể là con của một quý bá tước nào đấy, và cũng có thể là sản phẩm của trí tưởng tượng siêu việt trong đầu từng đứa.

Có thể là bất cứ ai.

Alphonse cùng với Adolphus – anh trai của nó, là hai vị công tử bé trong nhà của một ngài công tước. Chúng được đối xử như những ông hoàng, dĩ nhiên là có một tương lai đẹp đẽ, xán lạn và cũng không kém phần buồn chán. Đó là lí do hai anh em đều tổ chức những buổi tiệc trà vào chiều chủ nhật, với sự tham dự của mấy con búp bê sứ quý hiếm được đặt làm ở tận Tiệp Khắc và bộ ấm chén Trung Hoa có thể đổi được bằng xương và máu của dân nghèo nơi khu ổ chuột phía đông Luân Đôn.

Vì sao Alphonse và Adolphus không hề mời bất cứ người bạn nào đến buổi tiệc trà của mình, không phải do chúng không có bạn, mà là vì chúng cảm thấy có sự hiện diện của thực thể sống thứ ba trong căn phòng ấy đúng là một điều phiền phức. Adolphus không thích người lạ và Alphonse cũng vậy, chúng hài lòng với những con búp bê của mình.

“Quý ngài Kirkland, thật là một vinh dự được ngài tham gia vào bữa tiệc này.”

“Vâng, và Madame Dubois đây đã không quản đường xa đi từ Paris đến Luân Đôn này chỉ để tham dự tiệc trà, đúng là một quý bà rộng lượng.”

“Mọi người có nghe đến chuyện tên sát nhân ở khu Đông chứ? Tôi hi vọng Scotland Yard sẽ sớm bắt được hắn!”

“Vinh danh Nữ Hoàng của chúng ta, thưa quý vị. Cầu Chúa cho ta mọi sự bình an!”

Những câu thoại mà Alphonse và Adolphus nghe được từ cha mẹ chúng, từ những nhân vật thượng lưu xung quanh chúng, đều được mang vào và chế biến ra trong buổi tiệc trà. Quý ngài Kirkland tóc màu cát với cặp lông mày vĩ đại, Madame Dubois luôn sẵn sàng diện những bộ váy theo mẫu mới mỗi khi rời Paris đến Luân Đôn dự tiệc hay cả ngài cảnh sát trưởng Scotland Yard trong bộ quân phục uy nghiêm, đều được diễn lại những câu nói sáo rỗng đầy tính kịch.

Alphonse hình dung bản thân và Adolphus khi lớn lên sẽ trở thành hai quý ông lịch thiệp, với áo vest đen và có những cây gậy baton thuôn dài với cái cán bằng xương cá voi mạ vàng được chạm thành hình chim hoàng điểu. Chúng cũng sẽ đến dự những buổi tiệc trà xa hoa hào nhoáng để đổi lấy sự nổi tiếng và vinh quang cho bản thân, trong một cuộc sống xa xỉ và không có gì nhàm chán hơn thế. Alphonse có thói quen quan sát mọi thứ một cách chi tiết hơn anh trai mình, nó thấy tóc của Adolphus đã dài quá vai và hiện đang được cột thành một túm nhỏ phía sau đầu, mái tóc hơi xoăn vàng óng như màu của nhụy hoa thủy tiên lơ thơ che đi phần nào đó làn da nhợt nhạt vì thiếu nắng, và Adolphus cũng hay khép hờ mắt mình lại những khi nhìn vào vùng có ánh sáng, như thể sợ rằng sẽ có một vị thiên thần nào ngoài cửa sổ kia rình mò mà đến bắt cậu đi.

Ngược lại với Adolphus, Alphonse không để tóc dài và tóc của nó cũng chẳng phải màu vàng. Mà là một màn đêm đen thăm thẳm tựa như đôi mắt của chính nó. Nếu so với nhau thì hai đứa sẽ giống như hai thái cực, giống như Emera và Nyx trong các câu chuyện thần thoại Hy Lạp mà bà vú người da đen vẫn hay đọc cho chúng nghe vào mỗi buổi tối trước khi lên giường. Dù vậy, Alphonse và Adolphus lại có một điểm chung, đó là không thích sự hiện diện của bất cứ người thứ ba nào trong các buổi tiệc trà của mình.

Đối với Alphonse, anh trai của nó là một đóa hoa thủy tiên đầy kiêu hãnh và lo sợ với tất cả mọi thứ, lo sợ rằng những thứ hiện diện trước mắt chỉ là sản phẩm tưởng tượng do bản thân huyễn hoặc, lo sợ một ngày nào đó hào quang thành Troy sẽ sụp đổ và đám mọi rợ người Hy Lạp sẽ tràn vào để cướp đi nàng Helen yêu kiều trong trái tim cậu ta. Còn bản thân Alphonse, nó tự cho mình là lunaria, loài hoa mặt trăng nở rộ lúc đêm về và lụi tàn khi bình minh ló dạng. Adolphus dù e ngại ánh sáng, nhưng cần có ánh sáng để tiếp tục cuộc sống của mình. Alphonse thì không như vậy, màn đêm lạnh lẽo vốn là nơi nó thuộc về, đó là lí do mà tóc của nó màu đen, chứ không phải là nhụy thủy tiên vàng hay hoa lan huệ đỏ đốt cháy mặt đất.

Một mùa hè nóng bức ở Luân Đôn, gia đình ngài công tước cùng nhau đánh xe về nghỉ dưỡng ở vùng quê Yorkshire với những cánh đồng cỏ xanh bát ngát trộn lẫn hương hoa cúc dại khẽ đung đưa theo từng cơn gió. Adolphus chống tay lên khung cửa của chiếc xe ngựa màu đồng và ngắm nhìn khung cảnh bình yên bên ngoài, trong khi Alphonse thì nhịp chân và hát theo một bài đồng dao xưa cũ.

Con chim cổ đỏ chết rồi,

Ai giết nó thế?

Con sẻ, chỉ để cho vui

Đã giết chết con chim cổ đỏ.

Công tước phu nhân dĩ nhiên là không thích nghe những câu chữ đầy máu me ấy thốt ra từ miệng con trai mình chút nào. Nhưng trẻ con càng cấm thì chúng càng thích chống lại, vì vậy Alphonse đã luôn miệng hát bài đồng dao trong suốt quãng đường đến dinh thự của gia đình nó tại Yorkshire. Nó tình cờ nghe được bài hát ấy vào khoảng ba bốn năm trước, từ một đứa trẻ con của ông làm vườn. Nhưng dĩ nhiên là trước khi con bé kia ngã lộn cổ xuống cái giếng ở giữa khu rừng táo phía sau dinh thự. Lúc đó Alphonse còn quá nhỏ để có thể biết được cái chết là như thế nào, nhưng mà con bé tóc màu nâu hạt dẻ cùng hàm răng đều tăm tắp, cộng với cái nụ cười chân thực đến mức khiến Alphonse choáng váng một thời gian dài, đã thật sự biến mất, lặng im sau làn nước đen ngòm dưới kia.

Dinh thự của nhà công tước nằm ở phía tận cùng của thị trấn, muốn đến thì phải băng qua một cây cầu gỗ cũ xưa và một mái vòm được đan lại bằng những nhánh cây khô trùi trụi đậu đầy quạ đen. Sương mù quanh năm suốt tháng giống như bất kì nơi nào trên nước Anh, nhưng Alphonse lại thấy hương vị nơi này thật quá đỗi tối tăm và lạnh lẽo, khác hẳn màn sương Luân Đôn, tuy cũng không có ấm áp hơn, nhưng lại mang đến cái âm hưởng của sự hối hả, ồn ào.

Được xếp vào một căn phòng khá rộng nằm ở tầng cao nhất của dinh thự, Alphonse và Adolphus lại tiếp tục tổ chức những buổi tiệc trà như một thói quen khó bỏ. Nhưng càng ngày càng nhiều hơn, với hơn ba buổi tiệc một tuần thay vì vào cuối chủ nhật như mọi khi. Giống như một cơn nghiện không có hồi kết.

Cho đến một buổi đêm nọ khi chuông đồng hồ trong nhà thờ giữa thị trấn gióng lên từng hồi dài thê thảm, Adolphus tỉnh dậy và thấy Alphonse đang ngồi bên chiếc bàn nhỏ, ấm chén được xếp đầy đủ với hương trà hoa lài thơm phưng phức, và xung quanh thằng bé, những con búp bê sứ ngồi đó giương cặp mắt lạnh lẽo nhìn xuyên qua màn đêm.

Nhưng Adolphus đã sớm nhận ra số búp bê ngồi trên ghế đã tăng lên, bằng chứng là không có chỗ ngồi nào bị bỏ trống kể cả khi cậu đang ngủ. Adolphus cảm thấy giận Alphonse vô cùng vì đã không mời mình cho buổi tiệc trà giữa khuya. Cậu quay lưng lại với em trai và càng rúc sâu trong chăn hơn để không phải nghe tiếng tán gẫu trong buổi tiệc.

“Eugene à, đây là lần đầu cô đến tiệc trà đúng không? Đừng căng thẳng quá nhé.”

“Chúng tôi thật sự rất thân thiện.”

“Đúng vậy, dù cho cô là tầng lớp nào thì cô vẫn là bạn của ngài Alphonse đây. Chúng tôi luôn luôn chào đón cô.”

“Xin hãy tự nhiên nhé.”

Từ khi nào buổi tiệc lại có thêm một người nữa, kẻ ấy lại còn thuộc tầng lớp bình dân? Adolphus phẫn nộ nghĩ đến điều đó, sao kẻ ấy lại được mọi người trong buổi tiệc trà quý tộc chào đón chứ, trong khi cậu thì không được mời. Danh dự một quý tộc không cho phép bất kì kẻ hạ đẳng nào làm ô uế thân phận của họ, Alphonse đã nghĩ gì khi tổ chức buổi tiệc này?

Những ngày hôm sau Adolphus muốn phát điên khi Alphonse không chịu xin lỗi cậu một tiếng đàng hoàng như cách những ngài quý tộc xin lỗi cha của cả hai vì đã không thể mời ông đến buổi tiệc của họ. Vì vậy mà Adolphus dỗi không tham gia tiệc trà của Alphonse, nhưng vẫn mời đứa em đến tiệc trà của mình do cậu là một ngài công tước tương lai vô cùng lịch sự và trang nhã.

Và một hôm, Alphonse đưa theo đứa bạn hạ đẳng của nó đến buổi tiệc trà của Adolphus. Đôi mắt nâu trong suốt ánh lên vẻ sợ hãi khi nhìn thấy bạn của Alphonse, Adolphus lại chẳng thể đuổi con bé ấy đi được vì như thế sẽ làm người ta nghĩ xấu về cậu, do vậy mà cậu đành chấp nhận cho con bé vào buổi tiệc, và cậu phải ngồi trên giường vì không có đủ chỗ ngồi.

Thật là thừa thãi.

Con bé hạ đẳng với cái tên kì cục ấy vẫn luôn có mặt trong suốt những buổi tiệc trà do Adolphus tổ chức, và cậu thấy Alphonse có vẻ vui hơn khi không có mặt mình tham dự. Adolphus đâm ra buồn bã và thất vọng, dù Alphonse vẫn mời cậu vào buổi tiệc do nó tổ chức, nhưng có lẽ nó không để ý đến cảm xúc của cậu. Nó làm vậy vì đó là nghĩa vụ của nó.

Chẳng biết đã bao lâu rồi. Tiếng chuông nhà thờ vào nửa đêm lại gióng lên ba tiếng, trước khi Adolphus kịp nhận ra Alphonse đã biến đi đâu mất. Những con búp bê sứ bị đạp vỡ nát đầu và rách cả quần áo, bộ ấm trà trên bàn cũng rơi vãi lung tung không còn nguyên vẹn. Cửa sổ căn phòng mở toang kéo vào cơ man là gió lạnh thổi tấm rèm bay phần phật như một bóng ma quái dị.

Mái tóc vàng như nhụy hoa thủy tiên của Adolphus xõa ra và trôi bồng bềnh tựa những ngôi sao trong dải ngân hà huyền thoại. Cậu bước từng bước thật đều đến bên khung cửa sổ, thật trùng hợp làm sao khi khung cửa được làm vừa vặn với thân hình một đứa trẻ lên chín. Đó là lí do Adolphus đứng ngay ngắn trên bậu cửa sổ và nhìn xuống bên dưới, màn đêm đen và sau thăm thẳm như đôi mắt của Alphonse.

Đúng là thừa thãi mà.

Ngày hôm sau người ta phát hiện ra đứa con trai cả nhà ngài công tước chết nơi khóm hoa thủy tiên ngay bên dưới cửa sổ phòng nó. Còn đứa em trai thì vẫn ôm khư khư một con búp bê sứ tóc nâu cũ kỹ dơ dáy, và luôn miệng bảo là anh của nó nào có chết, anh chỉ là rời đi dự tiệc trà mà thôi.

Hai đứa trẻ ngồi trên chiếc vòng xoay ngựa gỗ.

Một đứa trên ngựa và một đứa thì không.

Ai sẽ là người rơi xuống, vị vua bé nhỏ hay kẻ bần cùng?

Chiếc vòng xoay vẫn tiếp tục

Trói buộc trên lưng ngựa và không thoát ra được nữa rồi.

-/-

Bầu không khí đặc quánh đầy ô nhiễm sau những buổi chiều cuối thị trấn, và trời thì bắt đầu chuyển mưa. Cứ mưa thôi, mưa mãi.

Mấy khi thế này những người lớn trong gánh xiếc đều rất buồn bực và lo lắng. Gánh xiếc vẫn hay diễn vào mỗi tối, nhưng hai đêm nay trời đều mưa như trút nước. Mọi thứ chuẩn bị trước, kể cả ngoài trời hay trong lều, đều phải cất bỏ vì không có khách đến, mà còn sợ nước mưa làm hư hại. Có lẽ vì vậy mà người lớn mới sinh ra cáu kỉnh, đem nỗi buồn bã của mình trút lên đầu những đứa con nít.

Lilith đã đi tìm Jusé gần như suốt buổi chiều sau khi không thấy cậu ta trong bữa ăn. Vì mấy hôm rồi không kiếm được tiền nên toàn bộ người trong gánh xiếc đều chỉ có thể làm bạn với mì gói. Lilith để ý thấy ly mì của Jusé đã trương lên trông ghê ghê nhưng mà cậu ta vẫn chẳng có mặt. Thằng bé mới đành bấm bụng ăn một nửa ly mì của mình rồi mang nửa ly còn lại đi tìm Jusé, phần mì trương kia có lẽ đành đem cho mấy con chó hoang hay lượn lờ bên ngoài rạp xiếc vậy.

Nó bước đi những bước thật dài và nhanh, âm thanh giày đạp xuống cỏ khô kêu lên mấy tiếng như xương vụn. Jusé không có trong cái ổ mền của cậu ta, không có dưới bếp – dĩ nhiên rồi, không có ở rìa cái ao đầy chuồn chuồn đen mà hai đứa thường đến để giặt vớ, Lilith chẳng biết tìm Jusé ở đâu cả.

Cuối cùng, khi mây đen kéo đến mỗi lúc một nhiều hơn và gió bắt đầu giật mạnh, từ xa Lilith nhìn thấy Jusé đang ngồi trên một cái vòng xoay ngựa gỗ. Không có bất cứ người lớn nào ở đó, cảnh cậu ta ngồi gục mặt trên lưng con ngựa gỗ trong bộ áo nhàu nhĩ quá khổ của bố mình và cái quần được lên lai hết mức vẫn dài thượt, vào một buổi chiều mưa ảm đạm xám xịt này thật có gì đó ma quái và ão não khiến Lilith bỗng dưng nuốt nước bọt đánh ực trước khi bước đến gần Jusé.

Cái vòng xoay ngựa gỗ này cũ lắm, không biết đã xuất hiện cách đây bao nhiêu năm rồi. Nhưng Lilith, Jusé và có lẽ toàn bộ người trong gánh xiếc đều nhớ được những nơi mà vòng xoay bị rỉ sét, phía trên, phía dưới và trên mấy con ngựa gỗ. Lớp sơn của chúng ít nhiều đã bị tróc ra từng mảng, khiến chúng trở nên dị dạng và gớm ghiếc khi bị pha trộn với đủ thứ màu sắc. Con ngựa gỗ nơi Jusé ngồi lên giương cặp mắt vô hồn lạnh lùng nhìn vào một nơi vô định, cứ như nó không nhìn, mà cũng cứ như nó đang nhìn thấu hết tất cả mọi thứ. Lilith cảm thấy chờn chợn, đó cũng là lí do tuy gánh xiếc được nhiều khách đến xem vào những ngày quang đãng, nhưng nơi vòng xoay ngựa gỗ này lại rất ít người cho con cháu của mình bén mảng tới, dù lúc nào những con ngựa cũng sẵn sàng để chạy với nhau trên một tấm ván gỗ hình tròn.

Có lẽ cái vòng xoay này có vấn đề thật, ai cũng bảo rằng nó đã tồn tại trước khi gánh xiếc dọn đến. Không chỉ những đứa trẻ đều rất dè dặt mỗi khi đến gần mà người lớn trong gánh xiếc cũng vậy. Tuy nhiên ngoại trừ Jusé và Lilith ra. Dù đây là lần đầu tiên Lilith đến gần cái vòng xoay đến như vậy, nó thấy hơi khó chịu, nhưng lại không sợ chút nào, mà chỉ là một cảm giác não nề và chán nản. Jusé thì cứ ngồi gục mặt xuống, hai tay nắm chặt lấy cái cây nối giữa lưng con ngựa gỗ, da cậu ta xám ngoét lại và mái tóc đen với vài lọn được nhuộm xanh rủ xuống che đi đôi mắt khiến Lilith chẳng biết là cậu ta có đang khóc hay không. Ban trưa khi trời vừa tắt nắng, bố của Jusé – ông chú có biệt danh “Nhện Độc” với hai cánh tay thừa mọc ra từ hai bên vai và hai chân thừa mọc ra giữa hai chân thật, đã đánh cho cậu ta một trận vì cứ lóng nga lóng ngóng không biết làm gì khi mà người lớn lại vô cùng tất bật cho việc dọn dẹp. Lilith lúc ấy đang cùng với những đứa trẻ khác trong gánh xiếc giặt mấy tấm vải mùng dưới ao nước chuồn chuồn đen nên không chứng kiến tận mắt, chỉ biết là Jusé đã bị bố cậu ta đánh rất đau, bằng cả bốn cái tay một lúc.

“Ăn hết phần rồi mà còn thấy đói nên mình nhón của cậu một nửa, xin lỗi nha!” Lilith ép mình nở một nụ cười, chọc Jusé bằng câu đùa nhạt thếch khi quyết định ngồi xuống cái sàn gỗ hình tròn. Tiếng lớp vải quần cọ với mặt sàn dơ bẩn khiến Lilith bức bối, dù cho cái quần của cậu cũng cũ kĩ chẳng kém. Và Jusé thì không cười.

Jusé đón ly mì từ tay Lilith, cái nĩa nhựa trên tay cậu ta cứ run run và có lẽ sẽ rơi xuống bất cứ lúc nào. Lilith thấy cả người cậu ta lúc này bết bao nhiêu là mồ hôi, khiến tấm áo rộng thùng thình vẫn không che được những vết bầm tím lẫn tấy đỏ trên cơ thể. Gương mặt Jusé vẫn cúi gằm xuống, cái miệng nhỏ hút từng sợi mì lạnh tanh một cách máy móc, và Lilith thì cứ nhìn cậu ta chằm chằm, nó không hiểu vì sao miệng của Jusé lại nhỏ đến thế. Tựa như miệng của con mèo nằm trên tay một quý phu nhân nào đó trong thị trấn mà nó đã vô tình lướt qua khi đang ngồi trên xe kéo.

“Bố của cậu lo lắm nên mới bảo mình đi tìm cậu về đấy.” Nó lại tự cười thầm, để xem Jusé có mắc vào cái trò lừa cỏn con và nhảm nhí này hay không.

“Nói dối.” Biết ngay mà, Jusé hiểu rõ bố của cậu ta hơn ai hết. Ông ấy có bao giờ xem cậu là con trai của ông đâu, hoặc giả là có nhưng cậu ta có lẽ chẳng cảm nhận được. Từ lâu, Jusé đối với Lilith và tất cả những người khác trong gánh xiếc là một kẻ khác biệt hoàn toàn. Nhưng đây vốn là một gánh xiếc đúng nghĩa, vì thế nên tất cả những kẻ quái dị đều cần được hoan nghênh.

Sàn gỗ hình tròn vẫn phủ đầy những thứ đen đen dơ bẩn không rõ thù hình, hơn nữa còn ẩm ướt sau những trận mưa kéo dài từ hôm nọ, Lilith cảm nhận được cái quần của mình đã ướt hoàn toàn, nó xê dịch một cách khó chịu và đôi hàng chân mày của nó chau lại khó đăm đăm khi nghĩ đến viễn cảnh phía sau quần mình bị ướt và lũ nhóc trong gánh xiếc sẽ cười lăn cười bò khi nó trở về sau một lát nữa. Nhưng Jusé thì lại không cười.

Mây đen tiếp tục kéo đến vần vũ, có một ánh chớp từ đâu đó lóe lên rọi sáng cả một vùng trên đồng cỏ khô vàng úa. Tia chớp đó sẽ xé toạt bầu trời chăng? Lilith tự hỏi, hai bàn tay nó đan vào nhau và bắt đầu vặn vẹo thành vô số hình thù kì quặc.

Rồi trời mưa. Ban đầu là từng hạt nhỏ, rồi đến từng hạt lớn, kèm theo đó là vô số đợt gió thổi như muốn thổi tung cả Lilith đi. Còn Jusé vẫn im lìm như một bức tượng, ly mì trên tay hết veo từ lúc nào mà cậu ta cũng chẳng buồn bỏ xuống. Trời đất như hòa vào nhau bằng một màu xám đen kỳ dị trên đồng cỏ khô, tiếng mưa cùng với hàng đợt sấm chớp nối tiếp nhau như ai đó đang than khóc bằng một giọng thê lương vô hạn. Giống như tiếng mà Lilith nghe được từ cái ổ mền của Jusé mỗi đêm.

Trời tiếp tục mưa. Và Lilith nhận ra cái vòng xoay ngựa gỗ bắt đầu di chuyển, tiếng nhạc cọt kẹt vang lên xen lẫn tiếng nước mưa rơi lên cỏ úa và tiếng sấm chớp đì đùng. Không khí bắt đầu đặc lại khi hơi đất bốc lên. Jusé lúc này bỗng dưng lảo đảo như người đang đi trên dây mà không thể giữ được thăng bằng, Lilith thấy gương mặt của cậu ta trở nên hoảng loạn trong phút chốc. Một vị hiệp sĩ thời trung cổ chới với trên chính con ngựa của hắn ta, Jusé ngã xuống, ngã khỏi lưng ngựa gỗ và đáp mình lên sàn trước khi lăn một vòng và rơi hẳn vào mớ cỏ khô vàng úa. Cậu ta ngã, nhẹ như một con rối mây, ánh mắt lúc này trở nên giống hệt như của con ngựa gỗ mà cậu ta cưỡi trên vòng xoay ban nãy.

Còn con ngựa gỗ kia vẫn giương cặp mắt vô hồn lạnh lùng nhìn vào một nơi vô định, cứ như nó không nhìn, mà cũng cứ như nó đang nhìn thấu hết tất cả mọi thứ. Vòng xoay tiếp tục chu kỳ, và tiếng nhạc cũng lại vang lên đều đều bên dưới bầu trời xám đen tầm tã mưa.

Mưa không ngừng rơi. Và Lilith nhận ra Jusé đã chết tự lúc nào, dường như cậu ta đã chết ngay trước khi được nó tìm thấy.  

Hai đứa trẻ ngồi nơi vòng xoay ngựa gỗ.

Một đứa trên ngựa và một đứa thì không.

Ai sẽ là người rơi xuống, vị vua bé nhỏ hay kẻ bần cùng?

Chiếc vòng xoay vẫn tiếp tục,

Trói buộc trên lưng ngựa và không thoát ra được nữa rồi.