#instead iv

Ερευνητικό θέμα για το πρόγραμμα του 2016-2017

Το πρόγραμμα INSTEAD (Παραποιήσεις) επιμένει σε εξειδικευμένες μελέτες που αφορούν σε περιοχές μεγαλων αστικων κέντρων που καταδεικνύουν συνθήκες έντονων μεταβολών. Στα τελευταία χρόνια το μεταπτυχιακό πρόγραμμα επικέντρωσε το ενδιαφέρον του στην περιοχή του Φραγκομαχαλά στη Θεσσαλονίκη, στην οδό Ευριπίδου στο ιστορικό τρίγωνο των Αθηνών και σε μια σειρά μεγάλης κλίμακας εγκατελειμμένων οικοδομών στο κέντρο του Πειραιά. Η φετινή προσέγγιση επικεντρώνεται σε μια διερεύνηση επιλεγμένων σημείων των Αθηνών.

Η Αθήνα αναζητά τον προσδιορισμό της στο παγκόσμιο αστικό γίγνεσθαι ως πόλη που συμπυκνώνει χαρακτηριστικά μιας μετα-δυτικής πόλης. Οι εκφάνσεις της παρακμής φαίνεται να επιζητούν κάποιο νέο είδος απάντησης σχετικής με το ερώτημα του εγκατελειμένου κέντρου της αλλά στις παρυφές και στα όρια της πόλης, όπου μπορεί να εντοπίσει κανείς διαφορετικές δυναμικές μεταβολής. Η Αθήνα καλείται να επανεξετάσει εκ νέου τις περιοχές της όχι μόνο για να βρει σε αυτές τα σημάδια της εγκατάλειψης αλλά για να ανιχνεύσει τις διαφορετικές της δυναμικές. Στην ποικιλία μερικών από αυτές και στην διασπορά τους σε παρατηρήσεις σε διαφορετικές κλίμακες επικεντρώνεται φέτος το ενδιαφέρον του μεταπτυχιακού προγράμματος. Το νέο οικονομικό περιβάλλον αναζητά ακόμη λύσεις για τα υπολείμματα των αστικών θεσμών που λειτουργούσαν μέχρι σήμερα με την βοήθεια του κράτους και σήμερα φαίνονται εγκατελειμμένοι και ασθενείς. Σημαιακά κομμάτια του μοντέρνου ιστού της πόλης, το παρελθόν του υποχωρούντος χονδρεμπορίου και της βιοτεχνίας ή της μικροβιομηχανίας παράγουν ένα μωσαϊκό από δυσλειτουργούντες χώρους και ένα σύνθετο τοπίο έρευνας όπου αναπτύσσονται εναλλακτικές στρατηγικές παρατήρησεων και επεμβάσεων.

Η σύνθετη περιοχή μελέτης συγκεντρώνει πολλά κρίσιμα χαρακτηριστικά της αθηναϊκής κατάστασης που καθιστούν την εξέταση του σύγχρονου αστικού μορφώματος της Αθήνας και του Πειραιά, συμβολικό πεδίο που η σκέψη για αυτό, η έρευνα για τις ζωντανές καταστάσεις του, οι διαφορετικές κλίμακες που εισάγει και η διαμόρφωσή του αποτελούν πολλαπλό πορτρέτο της σημερινής πρωτεύουσας. Καθώς το μεταπτυχιακό πρόγραμμα οργανώνεται πάντοτε πάνω σε συγκεκριμένα πεδία το άθροισμα των υπό εξέταση περιοχών δεν εξετάζεται απλά μέσα στο εσωτερικό ενός συνολικού ακαθόριστου σχήματος (masterplan): η μελέτη των αποσπασμάτων οδηγεί σε τυπικές λύσεις επί επιλεγμένων σημείων.

Εκτός των εργαστηρίων σχεδιασμού η agenda του προγράμματος περιλαμβάνει εργαστήρια ή σεμινάρια και διαλέξεις σχετικά με πρόχειρες χρηστικές κατασκευές σε κλίμακα ενα προς ενα,δημιουργία συνθηκών ή συμβάντων στην δημόσια σφαίρα. Προσεγγίζονται επίσης οι τέχνες της παρατήρησης με καταγραφές, αναπαραστάσεις ή επαναλήψεις γεγονότων, κατασκευές ηχοτοπίων και αστικών λεπτομερειών, έρευνα ιστορικών η άλλων αρχείων ενώ ενθαρύνεται η επιτόπια έρευνα γύρω απο τις διαδικασίες που διαμορφώνουν την αστική καθημερινότητα.

Το πρόγραμμα συντάσσεται από την υποδιαίρεσή του σε εξειδικεύσεις που περιβάλουν την αρχιτεκτονική δραστηριότητα όταν αυτή σχετίζεται με διαχειρίσεις μετατροπών υφισταμένης κτιριακής ύλης. Στην εξέλιξη του μεταπτυχιακού προγράμματος αναζητάται η ερευνητική agenda που παράγει εξειδικευμένες θεωρήσεις και αναλυτικές προτάσεις σε εργαστήρια που οργανώνονται απέναντι σε συγκεκριμένα ζητήματα.

Το πρόγραμμα οργανώνεται ως εξής:

Οκτώ εργαστήρια τριών περίπου εβδομάδων σε καθημερινή βάση και σε συνεννόηση με τον εκάστοτε διδάσκοντα.

Τέσσερα σεμινάρια μίας εβδομάδας σε καθημερινή βάση, που εξειδικεύουν προοπτικές των εργαστηρίων.

Δύο μαθήματα.