#hoender

  Steve Irwin, die Australiese krokodilman, se reeks op Discovery het almal effe versigtig op krokodille ingestel, maar menigte toeriste stroom hierheen vir hierdie unieke ervaring. In ‘n tradisionele vissersdorpie Paga kan jy vir omtrent vyftien Amerikaanse dollar eerstehands kennis maak met ‘n krokodil.

Die afdraai na Paga

Paga is ‘n piepklein Afrika stofdorpie geleë heel bo in die noorde van Ghana, naby die Burkina Faso-grens. Daar, in ‘n yslike modderige dam, swem die uitbundige kinders, was die vrouens wasgoed, en skep ander water vir kos en drinkwater. Die omtrent 110 krokodille leef in vrede met Paga se inwoners.

In 1953, nog lank voor Ghana’s Onafhanklikheid van die Britse Kolonieale regering onafhanklik geword het, is die dam uitgegrou deur ‘n wir man vir sy meisie.  Niemand weet presies hoe die krokodille daarin beland het nie. 

Afhangende met wie jy gesels, het die inwoners het verskillende legendariese stories in volksmond.  Een storie is dat ‘n dorstige reisiger deur ‘n krokodil na die dam gelei is en uit dankbaarheid het die man die plek en krokodille as heilig verklaar. Die ander weergawe is dat hulle glo hierdie krokodille is die siele van hulle dorp se voorvaders, en daarom word die krokodille as heilig geag.  ‘n ander storie is vertel van ‘n jagter wat deur ‘n leeu op die wal van die dam wasgekeer is. Hy pleit vir sy lewe en belowe die krokodil dat sy kinders na al die krokodille in die toekoms sal omsien, as die krokodil hom sou beskerm teen die leeu.

  Die dam is heeltemal ingeslote met geen vars water wat invloei nie.  Sedert 1953 is die dam nog nooit weer onderhou of skoongemaak nie. Die veeboere in die omgewing jaag hulle diere daarheen om water te suip, en ongelukkig vreet dieselfde diere die riet en gras waarin die krokodille deur die dag in die koelligheid en skadu slaap en sonbak.

  Eintlik is daar twee krokodil damme by Paga.  Die een is so 12 km vanaf die snelweg  vanaf Navranga en inwoners noem dit ‘Chief Pond’ en die meer bekende ene is die Zenga Krokodil dam, net 5 minute vanaf die grootpad na die Paga grens.  Ongelukkig is daar geen hotel of Airb&b waar toeriste kan oornag nie. Die pad is so te sê onbegaanbaar en die hitte is ondraaglik plak warm.

‘n Motorfietseienaar staan enkeldiep in die vlakwater en was sy motorfiets. Vra enige visser wat enkele meter van ‘n kolossale krokodil staan en ‘n vis vir sy aandete vang: Hulle is almal ‘vriende’!

Sommige toeriste swem in die dam met die krokodille

Die Ghanese inwoners van Paga glo hulle en die krokodille het oor die jare ‘n gemeenskaplike respek vir mekaar ontwikkel.

Die hoofgids en krokodilbewaarder vertel niemand mag die krokodille enige skade aandoen nie, hulle is blykbaar baie geliefd en het hoef niks te vrees van die mense in Paga nie.

Ek dink die krokodille weet watter kant hulle brood gebotter is. Hulle is lekker dik uitgevreet aan die vet hoenders wat die inwoners hulle daagliks voer. In die dam is daar lekker vis en groterige paddas, maar die krokodille verkies die hoenders. Daar is tien goed geleerde of redelike makkerige uitverkose krokodille wat vir die toeriste se vermaak op die droë damwal kom vreet.

Toeriste gaan sit wydsbeen op die krokodille se rugge.

Toeriste van Rusland, Denemarke, Spanje en Duitsland staan kameragereed nader. Die krokodille kom uit die water wanneer die gids op die waterrand staan en fluit. Die krokodilbewaarders knoop die pote van ‘n lewendige hoender aan ‘n langerige stok vas en met die eerste hoenderskril gee die krokodil twee ratse treë en raap die hoender met ‘n aktobatiese wip uit die lug

.

Ek weet nie wie skree die hardste nie, die Deense meisie wat in afsku gril of die lewendige hoender wat halflyf vasgebyt is in die kake van die krokodil.

Dan nooi die gids die toeriste nader om kiekies te neem met ‘n krokodil. Daar is heelparty van die makkerige krokodille wat rustig rondlê. Toeriste gaan sit wydsbeen op die krokodille se rugge naby sy agterpote en streel oor die ruwe vel en klop plathand op die krokodil se rug terwyl die videokammera rol en die kiekies klik.

Dan lig hulle die swaar stert op en waai dit deur die lug. Die krokodil lê doodluiters in die son en droom seker van sy volgende vet hoender op ‘n stok. Dis dan ook presies wat gebeur. Sodra die toeris die stertpunt vashou, gooi die gids ‘n hoender in die krokodil se rigting. Woerts – weg is die hoender, net ‘n paar vere en pootjies wat by daai kake uitsteek.

Ek weet die voer van lewendige hoenders klink wreed, maar die inwoners van Paga weet die hoenderdieët van die krokodille sorg dat die krokodille hulle kinders, bokke en donkies uitlos. Die skouspel gaan aan – elke dag kom betaal en kliek die toeriste, en elke dag vreet die krokodille. Die kinders van Paga swem uitbundig in die dam en vissers en wasvroue is aan die gang, terwyl krokodille enkele meters van hulle af in die son lê en bak.

Die toeriste glimlag breed, maar die krokodille glimlag die breedste.

Johanne 14 #resepteboek ‘n juweel | #wen ‘n kopie

Soos jy dalk vir jou gunsteling sanger wag om ‘n nuwe CD uit te reik, so wag ek vir skrywers en hulle kookboeke. Johanne 14 geskryf deur Hope Malau is een van daardie resepteboeke waarvoor ek nou al jare my tande slyp. Dit is een van daardie Suid-Afrikaanse skatte wat almal sonder twyfel op hul rakke moet hê. Dit gee jou ‘n eerlike en unieke insig oor die harde lewe in die townships, die…

Tjoef tjaf…hoender- en blomkoolpilaf

Deesdae tussen die woel van die werk, die inboks, die verkeer, die afgraderings en om by die Zuma-proteste te wees, is daar nie tyd om te lank in die kombuis te werskaf nie. Ek weet wragtig nie hoe my ma en pa met voltydse werke, vier kinders, twee honde en vier katte deur hulle lang lys van verpligtinge gekom het nie én dan was daar nog elke dag ‘n feesmaal op die tafel.Ek sukkel klaar om my…

Tradisie is iets wat soveel jonngelinge deesdae vanaf wegskroom. Hulle is net te besig om  uit te staan en koelgat voor te kom.  Miskien het al daardie vakansietye by my Ouma my anders gesnaar.   Ons het elke oggend elf-uur deur Warmbad se strate gestap en Ouma het van winkel na winkel gestap. Dan het sy geselsies aangeknoop en teegedrink by almal. As kind het tyd dan gaan stilstaan.  Kalm en…