#fx55

Maja,

Zuzi na plenerze 242psoty

Kasia, mini plener 242psoty

Kasia, na plenerze 242psoty

Kontynuując temat ciekawych wywoływaczy dzisiaj pochylimy się nad stosunkowo mało znanym wywoływaczem, a mianowicie nad FX-55. Receptura ta została opracowana w 1982 roku przez Geoffrey’a Crawley’a, a opublikowana została w 2008 roku w magazynie Amateur Photographer.

Jest to wywoływacz składający się z dwóch części. I co ciekawe ta druga część, ma postać suchych odczynników, które rozpuszczamy na etapie przygotowywania kąpieli roboczej. Suche składniki musimy dokładnie rozpuścić przed użyciem roztworu. Dzięki takiej, dość nietypowej, konstrukcji wywoływacz ten jest bardzo trwały. W roztworze znajdują się środki konserwujące i alkaliczne, ale te najbardziej wrażliwe (reduktory) przechowywane są w formie suchej. Przepis na wywoływacz wygląda następująco: 

Część A: 

Woda 700 ml 

Węglan potasu 20 g 

Wodorowęglan sodu 1,5 g 

Siarczyn sodu 25 g 

Pirosiarczyn sodu 12 g 

+Woda do 1000 ml 

Część B 

Askorbinian sodu 1,3 g 

Fenidon 0,1 g

Jak łatwo zauważyć bardzo mała ilość reduktorów, które mamy dosypać do roztworu jest trudna, czy po prostu niewygodna, do odważenia. Z tego względu bardzo szybko powstały modyfikacje tej receptury, w których część B rozpuszcza się w glikolu, glikolu i trietanoloaminie lub sam fenidon w alkoholu. Zabiegi te mają na celu uzyskanie maksymalnie dużej trwałości części B oraz mają ułatwić odmierzanie potrzebnej ilości odczynników. Łatwiej wziąć 10, 20, czy 30 ml roztworu, niż ważyć 0,1g fenidonu. 

Poniżej modyfikacja Gainera i to tę postanowiłem złożyć. W jej przypadku część A niczym nie różni się od klasycznej receptury, natomiast część B rozpuszczona jest w glikolu i TEA, dzięki czemu uzyskuje bardzo dużą trwałość. By lepiej wykorzystać pojemność rozpuszczalników, ilość odczynników jest znacznie zwiększona, a do sporządzenia roztworu roboczego bierze się odpowiednią ilość roztworu. W tym wypadku receptura całego wywoływacza wygląda tak: 

Część A: 

Woda 700 ml 

Węglan potasu 20 g 

Wodorowęglan sodu 1,5 g 

Siarczyn sodu 25 g 

Pirosiarczyn sodu 12 g 

+Woda do 1000 ml 

Część B 

Glikol propylenowy 150 ml

Kwas askorbinowy 13 g

Trietanoloamina (TEA) 30 g

Fenidon 1 g

+glikol propylenowy do 200 ml

Największą trudnością w sporządzeniu tej wersji jest to, że odczynniki w glikolu musimy rozpuścić w łaźni wodnej - utrzymując temperaturę ok 80℃, a samo mieszanie trwa dość długo. Zwróćcie też uwagę, że w tej modyfikacji zamiast askorbinianu sodu wykorzystuje się kwas askorbinowy, który należy dodawać stopniowo przy ciągłym mieszaniu. Rozpuszcza się dość opornie, powinno to trwać ok 15-20 minut. 

By uzyskać:

500 ml roztworu roboczego bierzemy 50 ml części A, 10 ml części B  i dodajemy 440 ml wody. 

Czasami ludzie pytają mnie "dlaczego akurat portret?", więc właśnie dlatego... Mieszkam w płaskiej i piaszczystej części Mazowsza, gdzie rosną głównie krzaki, bo na takich piachach nic innego niż sosna, akacja i brzoza nie rośnie, a do najbliższych miejsc gdzie w ogóle da się coś ciekawego zrobić mam kawał drogi i zazwyczaj łatwiej umawiać mi się na sesję niż wyczekiwać na odpowiednie warunki i gnać w te kilka ciekawych miejsc ;)

A to test nowego wywoływacza - Fx-55 w modyfikacji Gainera