#epigraf

Bazı kelimeler faili meçhul birçok cinayet işlediler.

Bir kitabı meydana getiren bölümlerin başına konan, o kitapta veya bölümdeki yazılanları özetler mahiyette sözler, şiir parçaları, atasözleri, vecizelere denir.

-Biz yine de başkasını sevmeyelim yalnızlığım.- 

Karasızlık içerisinde kalmanın verdiği acı tarif edilmez .

Epigraf, Bir eserin veya bir bölümün başlangıcında yer alan, cümle, alıntı ya da şiirdir.

Hepimiz O'nu bekliyoruz. Hepimiz yüzyıllardır O'nu bekliyoruz.  Bazılarımız, Galata köprüsü üzerindeki kalabalıktan bunalıp Haliç'in kurşuni  mavi sularına kederle bakarken, bazılarımız, Surdibi'ndeki iki göz odayı bir  türlü ısıtmayan sobaya odun atarken, bazılarımız Cihangir'in arka sokağındaki  Rum apartmanının o hiç bitmeyen merdivenlerini çıkarken, bazılarımız ücra bir  Anadolu kasabasında, meyhanede arkadaşlarla buluşma saati gelsin diye,  İstanbul gazetesindeki bulmacayı çözerken, bazılarımız da o gazetede sözü  edilen ve resmi basılan uçaklara binmeyi, aydınlık salonlara girmeyi, güzel  gövdelere sarılabilmeyi hayal ederken, O'nu bekliyoruz. Ellerimizde yüz kere  okunmuş gazetelerden katlanmış kese kağıtları, en ucuz plastikle yapıldığı  için, içindeki elmaları da sentetik bir kokuyla kokutan torbalar, avuç  içlerimizde ve parmaklarımızda morumsu izler bırakan pazar fileleri, çamurlu  kaldırımlarda hüzünle yürürken de O'nu bekliyoruz. Cumartesi akşamları  şişeleri ve camları kıran erkeklerle, dünya güzeli kadınların doyum olmaz  maceralarını seyrettiğimiz sinemalardan yalnızlık duygusunu arttıran  orospularla yattığımız kerhanelerin sokağından, küçük saplantılarımız var diye  acımasız arkadaşlarımızın bizimle alay ettiği meyhanelerden ve gürültücü  çocukları bir türlü uyuyamadığı için radyolarındaki tiyatroyu bile tadını  çıkararak dinleyemediğimiz komşu evinden dönerken, hepimiz O'nu bekliyoruz.  Bazılarımız O'nun arsız çocukların sapanlarıyla sokak lambalarını kırdıkları  arka mahallelerin karanlık köşelerinde ilk görüneceğini söylüyor, bazıları da  Milli Piyango, Spor Toto, çıplak kadınlı dergi, oyuncak, tütün, prezervatif ve  her türlü ıvır zıvır satan günahkarların dükkanlarının önünde. Nerede, ama  nerede ilk görünürse görünsün, ister küçük çocukların günde on iki saat kıyma  yoğurduğu köfteci dükkanlarında, ister binlerce gözün tek bir isteğin  bakışıyla yanarak tek bir göze dönüştüğü sinemalarda, ister melek kadar  günahsız çobanların mezarlıklardaki servilerin büyüsüne kapıldığı yeşil  tepelerde ilk ortaya çıksın, O'nu ilk gören talihlinin hemen tanıyacağını ve  sonsuzluk kadar uzun ve bir göz kırpma kadar kısa süren bekleyişin sona erip,  kurtuluş vaktinin geldiğinin hemen anlaşılacağını söylüyor herkes. Kuran bu konuda yalnızca harfleri okumasını bilenler için açık (`El  İsra' Suresinin 97. ayeti, `Ez-Zümer' Suresinin Allah'ın Kuran'ı "birbirine  benzer ve çift inzal" ettiğini söyleyen 23. ayeti vs.) Kuran'ın inişinden üç  yüz elli yıl sonra yazan Kudüslü Mutahhar İbn Tahir'in `Başlangıç ve Tarih'  adlı kitabına göreyse, bu konudaki tek kanıt, Muhammed'in "adı, görünüşü ya  da işi benimkini tutan birinin yol göstereceği" yolundaki sözleri ya da bu ve  benzeri hadislere kaynaklık eden öbür tanıklıkların şahitlikleri. Bundan gene  üç yüz elli yıl sonra, Şiilerin Samarra'daki Hakim-ül Vaki Türbesinin yer  altındaki mahzeninde, O'nun zuhur etmesinin törenlerle beklendiğini İbn  Batuta'nın `Seyahatname'sinde kısca değindiğini biliyoruz. Otuz yıl sonra ise,  Firuz Şah'ın kâtibine yazdırdığına göre, Delhi'nin sarı ve tozlu sokaklarında,  O2nu ifşa edeceği harflerin esrarıyla birlikte bekleyen binlerce mutsuz  varmış. Yine aynı yıllarda, İbni Haldun'un O'nun ortaya çıkışıyla ilgili  hadisleri aşırı Şii kaynaklarından ayıklayarak tek tek ele aldığı  `Mukaddime'sinde, bir başka noktanın yeniden üzerinde durulduğunu biliyoruz:  O'nunla birlikte Deccal'in, Şeytan'ın ya da frenklerin anlayış ve diliyle  söylersek Anti-Christ'in görüleceği ve o kıyamet ve kurtuluş gününde O'nun  Deccal'i öldüreceği. Şaşırtıcı olan şey ise, ücra bir Anadolu kasabasındaki evinde  kurduğu bir hayâli bana yazan değerli okurum Mehmet Yılmaz'dan, ondan yedi yüz yıl önce, bu hayâli kurup `Ankayı Mugrib'inde yazan İbn Arabi'ye, bizden bin  yüz on bir yıl önce, O'nun kurtardıklarını peşine takıp İstanbul'u  Hristiyanlardan feth edeceğini rüyasında gören filozof El Kındi'den, çok  sonraları gerçekleşen bu rüyanın arka sokağında, Beyoğlu'ndaki bir  manifaturacı dükkânında makaralar, düğmeler ve naylon çoraplar arasında O'nun  düşünü kuran tezgâhtar kıza kadar, herlkesin büyük kurtarıcıyı düşlerken ve  beklerken O'nun yüzünü bir türlü hayâl edememesi. Oysa Deccal'i çok iyi hayal edebiliyoruz: Buhari'nin `Enbiya'sına  göre, Deccal tek gözlü ve kızıl saçlıdır, `Hacc'ına göre, yüzünün üzerinde kim olduğu yazılıdır; Tayalisi'ye göre kalın boyunlu olan Deccal, ondan bin  yıl sonra, İstanbul'da hayâl kuran Hoca Nizamettin Efendi'nin `Tevhid'ine göre  ise kırmızı gözlü ve kemiklidir. Benim ilk gazetecilik yıllarımda Anadolu'da  çok okunan Karagöz gazetesindeyse, bir Türk cengâverinin serüvenlerinin  anlatıldığı çizgi romanda, Deccal, yılık ve çarpık ağızlı çizilirdi. Henüz  fethedilmemiş Konstantinopolis'in dilberleriyle sevişen cengâverimizin,  inanılmaz hileleriyle boğuştuğu (bazılarını ressama ben önerirdim) Deccal,  geniş alınlı, iri burunlu ve bıyıksızdı. Deccal'in hayâl gücümüzü bu kadar  hareketlendirmesine karşılık, hepimizin beklediği kurtarıcıyı, O'nu bütün  renkleriyle canlandırabilen tek yazarımız Doktor Ferit Kemal'in eseri `Le  Grand Pacha'yı Fransızca yazıp, ancak 1870'de Paris'te yayımlayabilmesini  bazılarımız edebiyatımız için bir kayıp olarak görüyorlar. O'nu bütün gerçekliğiyle tasvir eden bu tek eseri, `Le Grand  Pacha'yı Fransızca yazıldığı için Türk edebiyatının bir parçası olarak  görmemek ne kadar yanlışsa, `Şadırvan' ya da `Büyük Doğu' gibi Doğucu  dergilerde, bazılarının bir eziklik duygusuyla, Rus romancısı Dostoyevski'nin  `Karamazov Kardeşler'indeki Büyük Engizitör parçacığının bu küçük risaleden  yürütüldüğünü ileri sürmeleri de o kadar acıklıdır. Doğu'dan Batı'ya, ya da  Batı'dan Doğu'ya yürütülmüş eserler efsanesi, bana hep şu düşüncemi  hatırlatır: Dünya dediğimiz rüyalar âlemi, bir uykudagezerin şaşkınlığı içinde  kapısından giriverdiğimiz bir evse eğer, edebiyatlar da, alışmak istediğimiz  bu evin odalarına asılmış duvar saatlerine benzerler. Şimdi: 1. Bu düşler evinin odalarındaki tıkırtılı saatlerin birinin doğru  ya da yanlış olduğunu söylemek saçmadır. 2. Odalardaki saatlerden birinin öbüründen beş saat ileri olduğunu  söylemek de saçmadır, çünkü aynı saatin yedi saat geri olduğu sonucu da aynı  mantıkla çıkarılabilir. 3. Saatlerden biri dokuzu otuz beş geçeyi gösterdikten her hangi bir  süre sonra, evdeki başka bir saatin dokuzu otuz beş geçeyi göstermesinden,  ikinci saatin birincisini taklit ettiğini sonucunu çıkarmak da saçmadır. Sayısı iki yüzü aşan mutasavvıfane kitap yazan İbn Arabi, İbn  Rüşd'ün Kurtuba'daki cenazesinde bulunmadan bir yıl önce Fas'taydı ve Kuran'ın  yukarıda sözünü ettiğim (dizgici şimdi sütunun üstündeysek "yukarıda" değil  "aşağıda" yaz!) `El İsra Suresi'nde anlatılan, Muhammed'in bir gece Kudüs'e  götürülüp oradan merdivenle (Arapçası Miraç) göğe çıkması, Cenneti, Cehennemi  iyi bir syretmesi hikâyesinden (rüyasından) ilhamla bir kitap yazıyordu.  Şimdi, İbn Arabi'nin rehberi eşliğinde göğün yedi katını nasıl dolaştığını,  oralarda gördüklerini, rastladığı Peygamberlerle neler söyleştiklerini  anlatışına ya da bu kitabı tam 35 yaşında (1198) yazışına bakıp, Nizam adlı bu  rüyalardan çıkma kızın doğru, Beatrice'in yanlış; ya da İbn Arabi'ni doğru,  Dante'nin yanlış; ya da `Kitab al İsra ile Makam al Asra'nın doğru, `Divina  Commedia'nın yanlış olduğuna hükmetmek, demin sözünü ettiğim birinci cins  saçmalığa örnektir. Endülüslü filozof İbn Tufeyl'in ıssız adaya düşen bir çocuğun  doğayı, nesneleri kendisine emziren bir geyiği, denizi, ölümü, gökleri ve  `ilahi gerçekleri' tanıyarak, orada tek başına yıllarca yaşayışını ta on  birinci yüzyılda kaleme almasına bakıp, Hayy İbn Yakzan'ın Robinson Cruzoe'dan  altı yüz yıl ileri olduğuna karar vermek; ya da ikincisinin eşyaları ve  araçları daha ayrıntıyla anlatmasına bakıp İbn Tufeyl'in Daniel De Foe'dan  altı yüzyıl geri olduğunu söylemek de ikinci cins saçmalığa örnektir. Üçüncü Mustafa devri şeyhülislâmlarından Hacı Veliyyüdin Efendi,  1761 yılı Mart ayında, bir cuma akşamı evine gelip yazı odasındaki muhteşem  dolabı gören geveze bir dostunun, "Hoca Efendi, dolabın da aklın kadar  karışıkmış!" yolundaki saygısız ve münasebetsiz sözü üzerine, ani bir ilhama  kapılıp, hem aklında, hem de ceviz dolabında her şeyin yerli yerinde olduğunu,  ikisini birbirine benzeterek kanıtlayan uzun bir mesnevi yazmaya başlamış. Bu  eserde, iki kapaklı, dört gözlü ve on iki çekmeceli Ermeni işi o şahane  dolapta olduğu gibi, aklımızın içinde de, saatleri, mekânı, sayıları,  kâğıtları ve bugün `nedensellik', `varlık', `zorunluluk' dediğimiz nice ıvırı  zıvırı saklayan on iki göz olduğunu Alman Filozof Kant'ın saf aklın on iki  kategorisini sıraladığı o ünlü eserini yayımlayışından yirmi yıl önce  göstermesine bakıp Almanın onu taklit ettiği sonucunu çıkarmak da üçüncü cins  saçmalığa örnektir. Doktor Ferit Kemal, hepimizin beklediği büyük kurtarıcıyı, O2nu  bütün canlılığıyla resmederken, yüz yıl sonra soydaşlarının kendisine bu  türden saçmalıklarla yaklaşacağını bilseydi şaşmazdı; çünkü bütün hayatı  kendisini bir rüyanın sessizliğine bırakan bir ilgisizlik ve unutuluş  halesiyle çevriliydi zaten. Bugün, onun hiçbir fotoğrafta göremediğimiz  yüzünü, bir rüyadagezerin hayâletimsi yüzü gibi düşleyebiliyorum ancak: Bir  esrarkeşti. Kendisi gibi, Paris'teki birçok hastasını afyonkeş ettiğini  Abdurrahman Şeref'in `Yeni Osmanlılar ve Hürriyet' adlı küçültücü  çalışmasından çıkartıyoruz. 1866'da -evet, Dostoyevski'nin ikinci Avrupa  yolculuğundan bir yıl önce- belli belirsiz bir isyan ve hürriyet duygusu  yüzünden Paris'e gitmiş, Avrupa'da yayımlanan Hürriyet ve Muhbir gazetelerinde  bir iki makalesi çıkmış, ama Jöntürkler sarayla uzlaşıp tek tek İstanbul'a  dönerlerken, o Paris'te kalmış. Başka bir iz yok. Kitabının önsözünde  Baudelaire'in `Paradis Artificiels'inden sözettiğine göre, benim çok sevdiğim  De Quincey'den haberliydi belki; belki de, afyonla deneylere de girmişti; ama  O'nu anlattığı sayfalarda bu deneylerin değil, tam tersi, bugün bizim  ihtiyacımız olan kuvvetli bir mantığın izleri görülüyor. Bu yazıyı, bu mantığı  tartışmak, silahlı kuvvetlerimizin yurtsever subaylarına `Le Grand Pacha'daki  karşı durulmaz düşünceleri tanıtmak için yazıyorum. Ama bu mantığı anlamak için, önce kitabın havasına girmek gerekiyor.  Mavi ciltli, 1861'de Paris'de yayımcı Poulet-Malassis tarafından kalınca bir  saman kâğıda basılmış bir kitap düşünün. Yalnızca doksan altı sayfa. Bir  Fransız ressama (De Tennielle) çizdirilmiş, o zamanın İstanbul'undan çok,  bugünün taş binalı, kaldırımlı, parke kaplı İstanbul sokaklarına benzeyen, o  zamanki taş hücrelerden ve ilkel işkence aletlerinden çok, bugünkü beton fare  deliklerini ve askılı, manyetolu işkence aletlerini hatırlatan çevrelerin,  eşyaların ve gölgelerin resimlerini düşünün. Kitap, bir geceyarısı, İstanbul'un arka sokaklarından birini  tasvirle açılıyor. Bekçilerin kaldırımları döğen bastonlarından ve uzak  mahallelerde birbirleriyle boğuşan köpek çetelerinin ulumalarından başka  hiçbir ses yok. Ahşap evlerin kafeslerle kaplı pencerelerinden hiçbir ışık  sızmıyor. Bir soba borusundan çıkan belli belirsiz bir duman, kubbelerin  üstüne inmiş inceceik sise karışıyor. Bu derin sessizlik içinde, boş  kaldırımlarda yürüyen ayak sesleri duyuluyor. Herkes bir müjde gibi duyuyor bu  tuhaf, yeni, beklenmedik ayak seslerini; hırka üzerine hırka giyip soğuk  yataklarına girmeye hazırlananlar da, kat kat yorganlar altında rüya görenler  de. Ertesi gün ise, gecenin kasvetinden uzak güneşli bir şenliktir.  Herkes O'nu tanımış, herkes O'nun O olduğunu anlamış, herkes karamsarlık  zamanlarında hiç bitmeyeceğini sandığı acılarla yüklü sonsuzluk saatinin  dolduğunu kavramıştır. Bu bayram havası içinde dönen atlıkarıncalar, barışan  eski düşmanlar, elma şekeri ve macun yiyen çocuklar, birlikte şakalaşan  kadınlar ve erkekler, çalıp oynayanlar arasındadır O. Güzel günlere  götüreceği, zaferden zafere koşturacağı mutsuzlar arasında yürüyen üstün bir  Kurtarıcı'dan çok, kardeşleri arasında yürüyen bir ağabeydir O. Ama, bir  kuşkunun gölgesi de vardır yüzünde; bir düşüncenin, bir sezginin. İşte o  zaman, sokaklarda böyle düşünceli düşünceli yürürken O, Grand Pacha'nın  adamları O'nu yakalayıp şehrin taş kemerli soğuk zindanlarından birine  tıkarlar. Geceyarısı, elinde bir kandil Grand Pacha O'nu hücresinde ziyarete  gelir, bütün gece konuşur. Kimdi Grand Pacha? Buna yazar gibi, ben de, okuyucunun kendi  özgürlüğüyle karar vermesini istediğim için, bu çok kendine özgü kişinin adını  bile büsbütün Türkçeye çeviremiyorum. Paşa olmasına bakıp bir büyük devlet  adamı, bir büyük asker ya da büyük rütbeli herhangi bir asker olduğunu  düşünebiliriz. Sözlerindeki mantığın doğruluğuna bakıp, aynı zamanda bir  filozof ya da bizde çok görülen ve kendinden çok devleti, milleti düşünen  kişilerde hissettiğimiz bir tür bilgeliğe erişmiş yüce kişi olduğunu da  düşünebiliriz. Bütün gece o zindan hücresinde Grand Pacha anlatacak, O  dinleyecektir. İşte Grand Pacha'nın O'nu susturan ve ikna eden mantığı ve  sözleri: 1. Herkes gibi ben de hemen senin O olduğunu anladım (diye sözlerine  başlar Grand Pacha). Bunu anlamam için yüzlerce, binlerce yıldır yapıldığı  gibi, harflerin, rakkamların sırlarına, gökteki ya da Kuran'daki belirtilere  başvurmama gerek kalmadı hiç. Kalabalığın yüzündeki sevinci ve zafer  heyecanını görünce anladım senin O olduğunu. Şimdi, acıları ve kederi  unutturmanı, kaybettikleri umudu vermeni, onları zaferden zafere koşturmanı  bekliyorlar senden, ama sen bunları verebilecek misin onlara? Yüzyıllarca önce  Muhammed mutsuzlara umut verebilmişti, çünkü kılıcıyla zaferden zafere  koşturmuştu onları. Oysa, bugün imanımız ne olursa olsun, İslâmın düşmanların  silâhları bizimkilerden çok daha güçlü. Hiçbir askeri başarı imkânı yok!  Kendilerini `O' diye tanıtan düzmece Mehdi'lerin Hindistan'da, Afrika'da  İngilizlere, Fransızlara bir süre kök söktürmelerinden sonra, ezilip yok  olmalarından, daha büyük yıkımlara yol açmalarından da belli değil mi bu? (Bu  sayfalardan, yalnızca İslâmın değil, Doğu'nun Batı önünde büyük çaplı bir  zafer kazanmasının da artık bir hayâl olduğunu gösteren askeri, iktisadi  karşılaştırmalar var: Grand Pacha, Batı'nın zenginlik düzeyiyle Doğu'nun  sefaletini gerçekçi bir siyasetçinin yapacağı gibi dürstçe karşılaştırıyor ve  O, bir şarlatan değil, gerçekten O olduğu için, çizilen bu iç karartıcı resmi  sessizce ve hüzünle onaylıyor.) 2. ama bu içler acısı sefalet, mutsuzlara bir zafer umudu  verilemeyeceği anlamına gelmez tabii (diye devam ediyor Grand Pacha sözlerine,  vakit geceyarısını çok geçmişken). Yalnızca `dış' düşmanlarımıza karşı savaş  açamayız. Ama ya içerdekiler? Bütün sefaletin, acılarımızın kaynağı içimizdeki  günahkârlar, tefeciler, kan içiciler, zalimler ya da öyle oldukları halde  sureti haktan gözükenler olmasın sakın? Mutsuz kardeşlerine bir zaferin ve  mutluluğun umudunu yalnızca içimizdeki düşmana karşı açacağın savaşla  verebileceğini sen de görüyorsun değil mi? O zaman, bu savaşın kahraman  askerlerle, gazilerle değil, muhbirle, cellâtlarla, polisle, işkencecilerle  birlikte verilecek bir savaş olduğunu da görüyorsun demektir. Umutsuzlara  sefaletin sorumlusu olan bir suçlu göstermeli ki, onun başının ezilmesiyle  cennetin yeryüzüne ineceğine inanabilsinler. Kardeşlerimize umut verebilmek  için aralarındaki suçluları gösteriyoruz onlara. Onlar da, ekmek kadar umut da  istedikleri için inanıyorlar. Suçluların aralarında en zeki ve en dürüst  olanları, her şeyin bu mantıkla yapıldığını yapıldığını gördükleri için,  cezaları infaz edilmeden önce, varsa eğer, küçük suçlarını bire on katıp  anlatıyorlar ki, mutsuz kardeşleri hiç olmazsa biraz daha umutlanabilsinler.  Bazılarını af bile ediyoruz, aramıza katılıp suçlu avına çıkıyorlar. Kuran  gibi, umut da, yalnız vicdani hayatımızı değil, bizim dünyevi hayatımızı da  ayakta tutuyor: Umudu ve özgürlüğü, ekmeği beklediğimiz yerden bekleriz çünkü. 3. Senden beklenilen bütün bu güç işleri başarabilecek kadar  kararlı, kalabalıklar içinden suçluları gözünü kırpmadan çekip çıkarabilecek  kadar adil ve pek istemeden de olsa, onları işkenceden geçirebilecek kadar,  bütün bu işlerin üstesinden gelebilecek kadar güçlü olduğunu biliyorum: Çünkü  O'sun sen. Ama bu umutla ne kadar oyalayabileceksin bu kalabalıkları? Bir süre  sonra, işlerin düzelmediğini görecekler. Ellerindeki ekmek büyümediği için  senden aldıkları umut da tükenmeye başlayacak. O zaman, kitaba ve her iki  dünyaya olan inançlarını kaybetmeye başlayacaklar gene; kendilerini, bir gün  önce yaşadıkları derin karamsarlığa, ahlâksızlığa, ruhsal sefalete  kaptıracaklar. En kötüsü, senden şüphelenmeye, senden nefret etmeye  başlayacaklar; polisler ve gardiyanlar yaptıkları işkencelerin  anlamsızlığından öyle bir yorulacaklar ki, ne en son yöntemler oyalayacak  onları, ne de senin onlara vermeye çalıştığın umut; darağaçlarından salkım  salkım üzümler gibi sallandırılıveren talihsizlerin boşu boşuna kurban  edildiğine karar verecekler. O kıyamet gününde, artık ne sana, ne senin onlara  anlattığın hikâyelere inanacaklarını görüyorsundur. Ama daha kötüsünü de  görüyorsundur: Hep birlikte inanacakları bir hikâye kalmayınca, hepsi tek tek  kendi hikâyesine inanmaya başlayacak, herkesin kendi hikâyesi olacak, herkes  kendi hikâyesini anlatmak isteyecek. Kalabalık şehirlerin kirli sokaklarında,  bir türlü çekidüzen verilemeyen çamurlu meydanlarında, milyonlarca sefil,  başlarının çevresinde bir mutsuzluk halesi taşır gibi taşıdıkları kendi  hikâyeleriyle uykudagezerler gibi hüzünle gezinecekler. O zaman onların  gözünde sen O değil, Deccal olacaksın artık, Deccal de sen! Bu sefer senin  değil Deccal'in, O'nun hikâyelerine inanmak isteyecekler. Zaferle geri dönen  ben ya da benim gibi biri olacak Deccal. O da bu mutsuzlara senin yıllardan  beri onları kandırdığını, umut değil, onlara yalan aşıladığını, salında O  değil Deccal olduğunu söyleyecek. Belki buna da gerek kalmayacak, ya Deccal'in  kendisi ya da yıllardır senin kendisini kandırdığına karar vermiş bir mutsuz,  bir geceyarısı, karanlık bir sokakta tabancasının kurşunlarını senin bir  zamanlar kurşun işlemez sanılan ölümlü gövdene boşaltıverecek. Böylece,  yıllarca onlara umut verdiğin ve yılarca onları kandırdığın için, artık alışıp  sevmeye başladığın çamurlu sokakların, kirli kaldırımların birinde, bir gece  ölünü bulacaklar.

1. Bir ilişki ilişmekle yetinmemelidir. Kıyıya, köşeye, ucuna veya kenarına oturmakla, oturuyormuş gibi yapmakla gemi yürütülmez. Üzerine oturulacak şey süngü bile olsa, tam anlamıyla oturmak şarttır. 2. Islak olmayan bir ilişki düşünülemez. 3. Aslında ilişki diye bir şey yoktur; her şey palavradır. İki insan ancak birbirlerine ilişmedikleri sürece birbirlerini yaşatabilir. Birlikte değişim bir ortaçağ yalanıdır. 4. Olmuyorsa olmuyor kuralı: kelek kavuna şeker serpmek kadar anlamsız bir hareket daha bulunabilir, ama bu zor olacaktır. 5. Herkesin kavun yerine ayva yemeye hakkı vardır. 6. Duvar çentiklerinin gölgesinin derin olacağı unutulmamalıdır. 7. Söylenmeyen söz ağırlaşır. 8. Herkesin kendine ait bir karanlığı olması gerektiği, tartışılmaz bir gerçektir. 9. Bir ilişkide gerçek diye bir şey yoktur. Dolayısıyla kaç kilo ettiği bilinemez. 10. Avukatlar ve polisler, sevgiyi mülkiyet kanunlarının hükmüne sokmakta başarısızlığa uğramaya mahkumdur. 11. Bedenlerin birbirine alışması söz konusudur. Bu, beyinler için de geçerlidir. Bu konuyla küçük mavi cinler ilgilenecektir. 12. Acı çektirme sanatı gün geçtikçe ilerlemektedir.her ilişkinin amacı, bu sanatı kusursuzluğa ulaştırmak için çabalamaktır. 13. Her insanın duvarları vardır. Her duvarın gedikleri vardır. İlişkide dürüstlük, insanların birbirlerine verdiği ve bu gedikleri gösteren haritaların doğruluk derecesiyle orantılıdır. Orantı sabiti 1.7’dir. 14. Duvarlara işemeyiniz. 15. Her insanın paspas olmaktan sıkılmaya hakkı vardır. 16. Beklemek erdem değil, çaresizliktir. 17. İnsan temelde yalnızdır. Üst katlar için kesin bir şey söylenemez. 18. Yalnızlık paylaşılmaz. Paylaşılırsa raconu kalmaz. 19. Erken kalkanın kahvaltıyı hazırlaması, uzun vadede bir ütopyadan ibarettir. 20. In the long run we are all alive. 21. İnsan tek başına da sıkılabiliyorsa bu becerisini geliştirmelidir. 22. Aslında ilişki diye bir şey vardır. Her şeyin palavra olması hiçbir şeyi değiştirmez. Aşk her ilişkide bir olasılıktır. Yaşam da her ilişkide bir olasılıktır. Dolayısıyla aşkın ne olduğu bilinmemekle birlikte yaşam aşktır. Bu madde, 3. maddeyle çelişmez. 23. Diğerinin bokunu temizlemek, aşkın varlığını kanıtlamaz. Diğerinin aşkını temizlemek, bokun varlığını kanıtlar. 24. Metal yorgunluğu, uzun süre sıkılı kalan bir vidanın ya da bükülü duran bir levhanın yorulup kırılması gibi bir şeydir. Aynı paralelde ilişki yorgunluğundan söz edilebilir. 25. İlişki, il-İŞ-ki değildir. Fazla mesai ücrete tabi değildir. Görev bilincinizi götünüze sokunuz. 26. İlişkilerde eşzamanlılık olanaksızdır. Herkesin zamanı kendine göre işler. Ortada tek bir dağın olması, değişik açılardan bakıldığında değişik şeyleri görüldüğü gerçeğini değiştirmez. 27. Rüyalar, anılar kadar önemlidir. Tabiri caizdir. 28. Herkes kendi efsanesini kurmak ve yaşatmakla yükümlüdür. Ancak bireysel efsaneler var olduğunda ortak bir efsane oluşturulabilir. 29. Dil, iletişim kurmak için başvurulacak son amaçlardan biri olmalıdır. Bir çelişki gibi görünse de konuşmak şarttır. Bu, koklaşmanın ve telepatinin önemini hiçbir şekilde yadsımaz. 30. Yolların uzun ve ince olması, üzerlerinde gündüz-gece gidilmesini gerektirmez. 31. Her son’un nasıl olacağı en başından bellidir. 32. Eğer bir ilişkinin bitmesi mümkünse bitecektir. 33. Bunun birinci manifesto olması, ikinci bir manifestonun olmayacağı anlamına gelmez.

VI Mutsuz aşkın diyalektiği, konuya kapalı bir alana sürüklenmiştir. Gövdenin keşfi ve fethi bağlamında farklı değildir yorum türleri. Cinsellik çoğalmayla özdeşleştirilmiş, Din'lerin ve Aile'nin çoğalma azularının sonuç-edimine indirgenmiştir. Aşk, erotizmi gösterir: Bir tek öteki'ni istemekle yetinme, kendini de iste. Gövdelerarası ilişkide temas teğet'e ayarlanır böylece: İstek, istek olarak kalabilmek için doyum'da olabildiğince uzak tutulur. Önce keşif gelir. Keşif, uzun bir hazırlık, özenli bir bakış, ağır ağır gelişen bir yayılma harekâtı demeye gelir. Cinselliğin hedefi soyuttur, yetkin gövdeyi biçimlendiri imgelem haritasında. Erotizmin beslendiği Aşk, arızaları sever, hatta yüceltir: Hedefi nesnellikten büsbütün uzaklaşmıştır. XX. Seminer'in 'Jakobson'a" başlıklı seansını bitirirken, bir yıl öncesine gönderme yaparak, bir kadına yazığı mektuptaki yazımsal sürçme deneniyle bıyıkaltından kendisine eşcinsel olduğunu imâ edenlere "geçen yıl dedikti ya" der Lacan: "İnsan sevdi mi, seks sözkonusu değildir.